Nog altijd hebben veel 75-plussers te maken met ellenlange procedures bij het verlengen van hun rijbewijs.

Jaar wachten op nieuw rijbewijs door ellenlange procedures CBR. 75-plussers zijn het zat: 'Het is een soepzootje'

Nog altijd hebben veel 75-plussers te maken met ellenlange procedures bij het verlengen van hun rijbewijs. Illustratie: Ruben Oppenheimer

Nog altijd hebben veel 75-plussers te maken met ellenlange procedures bij het verlengen van hun rijbewijs. En het eind van de problemen bij het CBR lijkt nog niet in zicht.

„In augustus 2019 hebben we voor mijn man een verlenging van zijn rijbewijs aangevraagd dat op 13 april 2020 zou verlopen”, zucht Leida Jansen (83) uit Hoogeveen. „Inmiddels zijn we bijna een jaar verder, maar nog altijd heeft hij niks.”

Soepzootje

Haar man Wim is 87 en omdat hij slechthorend is, pleegt zij voor hem de telefoontjes naar het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Vrolijk wordt ze daar niet van. „Als je belt, wordt de oorzaak van alle problematiek op de coronacrisis gegooid. Dat klopt gewoon niet, wij hebben ruim daarvoor al aan de bel getrokken. Het is een soepzootje daar.”

Ze zucht nogmaals. „Je kunt wel dood en begraven zijn voor je je rijbewijs eindelijk hebt.”

Het is een schrale troost dat meneer Jansen met zijn verlopen rijbewijs toch de weg op mag. Sinds 1 december geldt voor bijna alle 75-plussers dat zij een jaar langer mogen doorrijden als hun verlenging nog niet is afgehandeld. Deze administratieve verlenging zou het CBR de tijd moeten geven om de achterstand bij het beoordelen van de gezondheidsverklaringen weg te werken. Want vooral daar zit het knelpunt.

Toch lukt dat maar mondjesmaat, ziet Douwe Oosterveen. Hij is jurist bij Oosterveen & De Groot en inmiddels gespecialiseerd in CBR-gerelateerde zaken. „De afgelopen tijd hebben wij tientallen mensen geholpen die bij het CBR een gezondheidsverklaring hebben ingediend, maar daar niet op tijd een reactie op kregen. Ik krijg zelf de indruk dat de doorlooptijden iets zijn verbeterd ten opzichte van een jaar geleden, maar het CBR is zeker nog niet waar het wezen moet.”

In gebreke

Volgens de wet moet het CBR binnen vier weken een besluit nemen nadat een 75-plusser die zijn of haar rijbewijs wil verlengen, een gezondheidsverklaring heeft ingediend. Maar die termijn wordt vrijwel nooit gehaald, weet Oosterveen. Zijn kantoor helpt cliënten met het opstellen van een brief, zodat zij het bureau in gebreke kunnen stellen.

„Het CBR krijgt dan twee weken de tijd om alsnog een beslissing te nemen over de verklaring, anders leggen we een dwangsom op. Dat begint bij enkele tientjes en loopt in zes weken tijd op tot 1.400 euro.”

Die methode werkt heel goed, zegt Oosterveen. „Zodra wij die brief sturen, komt deze op de juridische afdeling terecht en wordt de casus boven op de stapel gelegd. Ik heb nog niet meegemaakt dat het CBR daarna die twee weken overschreed. In sommige gevallen kreeg een cliënt zelfs binnen 24 uur een beslissing binnen.”

Vervelende consequentie is wel dat snelle afhandeling van de ene aanvraag ten koste gaat van de beschikbare tijd voor andere aanvragen. De wachtrij wordt er dus niet korter van. Dat ouderen door een wetswijziging een jaar langer met hun oude rijbewijs mogen rijden, lijkt een goede tijdelijke oplossing. Toch zitten hier volgens de jurist best wat haken en ogen aan.

„In Nederland kunnen handhavers in het systeem zien dat je rijbewijs ondanks de verlopen datum nog geldig is, maar in het buitenland is dat een ander verhaal”, legt hij uit. „Vooral mensen in de grensstreek ondervinden hier hinder van, merk ik. Veel cliënten van ons hebben familie over de grens wonen. Als zij daar op bezoek willen en ze worden toevallig aangehouden, zijn ze flink aan de beurt. Stel dat je betrokken raakt bij een ongeval, kun je op het gebied van verzekeringen zelfs in heel nare situaties terechtkomen.”

‘Nooit reactie gehad’

Voor mensen wier rijbewijs tussen 1 februari 2020 en 1 september verlopen is of gaat verlopen, geldt overigens wel een uitzondering. Omdat in heel Europa problemen zijn met verlengingen door de coronacrisis, mogen zij in alle EU-landen zeven maanden langer doorrijden. Toch is het wantrouwen richting het CBR ondertussen groot onder ouderen. Zo groot zelfs, dat een 75-jarige Assenaar wel zijn verhaal kwijt wil, maar liever niet met zijn naam erbij. „Je weet immers maar nooit of het tegen je wordt gebruikt”, laat hij weten.

In juni 2019 werd hij al gekeurd, maar daarna bleef het een jaar lang oorverdovend stil en zijn rijbewijs is intussen ruim een half jaar verlopen. „Ik kreeg overal wel mee wat voor puinhoop het is bij het CBR, dus ik heb me er al vrij snel bij neergelegd. Bellen heeft toch geen zin. Wel heb ik nog een keer een mailtje gestuurd met daarin de vraag wat ik nu moet doen als ik met mijn verlopen rijbewijs naar het buitenland wil, maar daar heb ik nooit reactie op gekregen.”

Dan, uit het niets, verschijnt twee weken geleden een mail van het CBR in zijn mailbox. Naar aanleiding van de keuringsuitslag moet meneer een online afspraak maken voor een rijtest. Eerstvolgende mogelijkheid blijkt 5 augustus. De bevestiging volgt enkele minuten later, opnieuw per mail.

„Een week later kreeg ik warempel wéér een mailtje. Of ik een rijtest wilde plannen. Toen heb ik toch maar weer de telefoon gepakt om te vragen hoe dit mogelijk is. Ik heb drie kwartier aan de telefoon gezeten, al mijn gegevens doorgegeven, maar mijn afspraak van 5 augustus was nergens in het systeem terug te vinden. Terwijl ik ‘m zwart op wit in mijn mailbox heb zitten. Hoe dat kon, daarover hadden ze geen enkel idee. Inmiddels is de afspraak voor mijn rijtest alsnog geregeld, op 31 augustus. Zo’n 14 maanden na de keuring.”

Jan Ottens (75) uit Assen herkent die radiostilte wel. Hij lacht als een boer met kiespijn wanneer hij gevraagd wordt naar zijn ervaringen met het CBR. „Al in augustus vorig jaar heb ik een gezondheidsverklaring opgestuurd. Mijn rijbewijs zou verlopen in juni 2020. Ondertussen zit ik nog altijd zonder nieuw rijbewijs en is mijn oude verlopen.”

Verlangen naar zekerheid

Ottens werd in oktober gekeurd en kon in februari terecht bij de oogarts. „Ik heb diabetes, dus die oogtest was wel belangrijk. Maandenlang heb ik niets gehoord over het resultaat. Pas net, op 15 juli, heb ik een brief gekregen dat ik een aanvullende rijtest moet afleggen. Ik snap niet waarom het zo lang moet duren voordat je daar zekerheid over krijgt.”

Ook Leida en Wim Jansen verlangen naar die zekerheid. Inmiddels heeft het stel, na veel heen en weer gebel, gehoord dat ze uiterlijk 13 oktober bericht ontvangt voor de verplichte keuringen. „Dan heeft Wim nog een half jaar om die keuringen te doorlopen”, zegt Leida. „Maar ik vraag me ten zeerste af of dit wel gaat lukken. Oogartsen hebben op dit moment ook te kampen met wachtlijsten. Met een beetje pech ben je straks gewoon twee jaar bezig met het verlengen van een rijbewijs. Ongelofelijk. Mensen van onze generatie willen gewoon het papierwerk op orde hebben, en niet met een verlopen rijbewijs de weg op.”

Het vervelende is dat je meestal niet heel veel aan de situatie kunt veranderen, zegt Oosterveen. „Tegen het automatisch verlengde rijbewijs kun je niet in beroep gaan, dat maakt die wetgeving zo kwalijk. Je bent aan het CBR overgeleverd. Tot zij het behaagt om u een rijbewijs te geven.”

CBR: ‘Herkennen dit niet’

Het CBR laat in een reactie weten het hierboven geschetste beeld niet te herkennen. „In de gevallen waarin een tijdelijke verlenging van de geldigheid van het rijbewijs is toegepast, zijn de reguliere beslistermijnen van de gezondheidsverklaringsprocedure niet van toepassing en gelden aangepaste beslistermijnen”, laat een woordvoerder weten.

„Zo kan het CBR zich volledig richten op het voorkomen van verlopen rijbewijzen en in deze gevallen niet in gebreke gesteld worden. Dit neemt niet weg dat we iedere brief die we ontvangen serieus nemen en daarop reageren.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct