De Friese delegatie bij de schapen in Ekehaar. Van links naar rechts: schapenhouder Gerry Jobing, Gijsbert Six en de FNP'ers Sybren Posthumus, Sijbe Knol, Frank de Boer en Wopke Veenstra.

Is een nachtvak dé oplossing om om te gaan met de wolf in Friesland?

De Friese delegatie bij de schapen in Ekehaar. Van links naar rechts: schapenhouder Gerry Jobing, Gijsbert Six en de FNP'ers Sybren Posthumus, Sijbe Knol, Frank de Boer en Wopke Veenstra. FOTO JASPAR MOULIJN

Als afschieten niet mag en een hek om de provincie ook al geen oplossing is, hoe moeten we dan omgaan met de wolf? De FNP zoekt antwoorden in Drenthe.

Vijf strakgespannen draden, de onderste op 20 centimeter van de grond en de hoogste op 120 centimeter, met daarop 6,5 kilovolt aan elektrische spanning. Daar hebben wolven wel respect voor.

Nadat er in 2018 voor de tweede keer een wolf ons land binnensloop langs zijn dorp, liet Gijsbert Six uit Benneveld rond de schapenwei achter zijn huis zo’n stroomhek optrekken om zijn 24 Drentse heideschapen te beschermen. Bij een buurman waren toen net zes schapen gedood. ,,Allemaal met een keelbeet. Van eentje was een flink stuk van een bout opgegeten en waren de darmen naar buiten getrokken.’’

GW1261m

Six schetst dit beeld voor een gehoor van vijf FNP’ers: statenleden Sijbe Knol, Wopke Veenstra en Sybren Posthumus, partijprominent Ultsje Hosper en beleidsman Frank de Boer. Die zijn niet gekomen voor gruwelverhalen, maar om uit te vinden hoe Friesland moet omgaan met de wolf. Six is bestuurder van het platform voor Kleinschalige Schapen- en Geitenhouders en lid van de wolvencommissies in zowel Gelderland als Drenthe.

Het afgelopen jaar maakte één wolf serieuze uitstapjes naar Friesland. Dat was GW1261m, een jong mannetje waarvan is vastgesteld dat het 25 keer toesloeg bij schapenhouders in Drenthe, Friesland en Groningen, ten koste van honderd dieren. Een kwart daarvan sneuvelde bij zes aanvallen in Friesland.

Omdat hij langer dan een half jaar in hetzelfde gebied huisde, geldt GW1261m nu als een wolf die zich officieel heeft gevestigd, hoewel het in de regel de vrouwtjes zijn die een territorium kiezen. ,,Ik denk dat het een zwerver was die een tijdje is blijven hangen, maar nu gewoon weer weg is’’, zegt Six. Nadat het beest begin juli acht schapen greep bij Oldeberkoop, is er niks meer van hem vernomen.

‘Ronduit hilarisch’

Een meerderheid in Provinciale Staten bepaalde in juni dat Friesland ‘wolfvrij’ hoort te zijn. ,,Folsleine ûnsin’’, vindt FNP-fractieleider Sijbe Knol dat nog steeds. ,,Se ha de boeren oars net as bakte lucht ferkocht.’’ Wolven bejagen of wegvangen mag simpelweg niet.

,,Ronduit hilarisch’’ noemt expert Gijsbert Six het dat er in Friesland groepen zijn die serieus nadenken over het plaatsen van hekwerken langs de provinciegrenzen. ,,Hoe wil je dat doen met alle wegen, spoorlijnen en wateren? De blokkeerfriezen zijn er niks bij.’’

‘Nachtvak’

Hij neemt de FNP’ers mee naar Ekehaar, waar schapenboer Gerry Jobing 120 van zijn 260 dieren weidt op een 15 hectare heidegrond. Jobing raakte in dit ‘hoogrisicogebied’ in 2018 twee goede fok-ooien kwijt. Om zijn vee te beschermen drijft hij het nu iedere avond veilig in een ‘nachtvak’ dat is omheind met zes stroomdraden. Dat is weliswaar effectief, maar het is ook veel werk, zegt Jobing. ,,We moeten twee keer per dag met twee, drie man deze kant op. Ik heb gelukkig hulp, want als je er nog een baan naast hebt, is het eigenlijk niet te doen.’’

Zulke nachtvakken kunnen in Friesland ook voldoen, constateert de FNP-delegatie. ,,It is miskien net de oplossing dy’t de sektor as earste kiest, mar it wurket wol’’, ziet Knol. Zijn fractie suggereerde vorige maand, in vragen aan Gedeputeerde Staten, dat Friesland zou kunnen aanhaken bij de Drentse commissie. Van een samengaan zal het niet komen, maar de Drenten delen wel graag hun kennis, zegt Six. Hij raadt Friesland aan een eigen platform op te richten. Daar voelen GS ook voor, melden ze in hun antwoord aan de FNP.

‘Crisissituatie’

Dat er na GW1261m meer dieren naar hier komen is volgens Six onvermijdelijk, omdat de populatie in het Duitse Nedersaksen ieder jaar uitdijt. Vroeg of laat zal het Drent-Friese Wold een of twee roedels herbergen, denkt hij. ,,Je kunt moeilijk volhouden dat dat een ongeschikt gebied is.’’

Voor de wolven die daarna doorlopen naar ,,ongeschikte situaties’’ in Friesland zou een plan moeten worden gemaakt, zegt Six. ,,Je kunt dan lokaal een soort crisissituatie uitroepen en alles beschermen. Omdat je niet kilometers hekken rond weilanden met sloten kunt zetten, zou je met nachtvakken moeten werken.’’

Wolf verdreven

,,Als de beveiliging in orde is kun je wat druk op de wolf zetten, zodat hij zelf weer vertrekt.’’ Zo werd dit voorjaar in het Brabantse Heusden een wolf verdreven die in een paar weken tijd tien keer schapen te lijf ging. Hoe pak je dat aan? Six: ,,Afschieten mag niet en verdoven is niet te doen, maar je kunt wel dingen bedenken met drones, licht en geluid en sensortechniek.’’

De Drenten werken aan een plan om met Hogeschool Van Hall Larenstein en Wageningen University & Research systematisch onderzoek te doen naar effectieve methodes om wolven te verdrijven.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct