FOTO PIXABAY

Is een beschermd wonen-plek wel echt nodig? Experts kijken kritisch naar dure zorg

FOTO PIXABAY

Het aantal kwetsbare cliënten dat beschermd wonen krijgt in Friesland groeit niet langer. De inzet van een regionaal expertiseteam lijkt vruchten af te werpen.

In totaal hebben 1336 Friezen recht op een vorm van beschermd wonen. Dat zijn er bijna honderd minder dan in september 2019, toen de regionale experts werden ingezet.

Beschermd wonen is bedoeld om mensen met psychosociale problemen te helpen zelfstandig te leven. Voor de gemeenten een peperdure voorziening. Gemiddeld kost een cliënt 55.000 euro per jaar.

Het regionaal expertiseteam werd in september 2019 opgericht omdat het aantal cliënten met beschermd wonen alleen maar groeide, sinds de gemeenten hier in 2015 verantwoordelijk voor werden. De Friese gemeenten hadden een nieuwe variant bedacht voor beschermd wonen in eigen huis: ThuisPlus. Beschermd wonen thuis aanbieden is niet alleen minder duur, maar wordt ook beter geacht voor de cliënten. Steeds meer cliënten kregen deze beschikking, maar desalniettemin nam het aantal beschikkingen voor beschermd wonen in een instelling niet af.

Forse besparing

De experts hebben het bestand aan cliënten ‘opgeschoond’ en staan de wijk- en gebiedsteams bij met het indiceren van cliënten voor beschermd wonen. Sindsdien is er een verschuiving zichtbaar in de pakketten die worden aangeboden, signaleert WMO-coördinator Matthijs de Vries van Sociaal Domein Fryslân (SDF). Gemiddeld daalt de zwaarte. De pakketten variëren in maandelijkse kosten van 3700 euro (A) tot 6000 euro (D). Beschermd wonen is een tijdelijke maatregel die als doel heeft de cliënten te begeleiden op weg naar hernieuwde zelfstandigheid, het liefst binnen drie jaar. Zij kunnen vervolgens (minder dure) begeleiding krijgen uit de WMO.

De gewenste verschuiving van beschermd wonen in een instelling naar de thuissituatie is nu daadwerkelijk op gang gekomen. Op dit moment krijgen nog een kleine 1100 inwoners van Friesland beschermd wonen bij een instelling, tegen 239 thuis. Een jaar geleden waren dat er nog 1258 en 175 thuis.

De inzet van het expertiseteam zorgt voor een forse besparing. In twee jaar tijd hebben de achttien Friese gemeenten een gezamenlijk tekort van vijf miljoen euro op beschermd wonen weggewerkt. De verwachting is dat ze dit jaar in de plus eindigen.

Zorgfraude

Verreweg het grootste deel van het structurele tekort konden de gemeenten overigens dichten doordat het rijk aanzienlijk meer is gaan bijdragen. Daarnaast besparen ze tonnen doordat voortaan per etmaal wordt afgerekend, in plaats van per maand .

Zorgfraude, wat volgens landelijk onderzoek de laatste jaren veel voorkomt in de sector beschermd wonen, is het expertiseteam niet op het spoor gekomen, zegt De Vries. ,,Wel kijken we steeds scherper naar de beschikking van cliënten die bij een aanbieder wonen. Als de contractmanager twijfelt of een cliënt wel de juiste ondersteuning krijgt, dan gaan we niet alleen in gesprek, dan kunnen we zulke aanbieders ook in gebreke stellen en afscheid van ze nemen.” Recent is dit niet gebeurd.

Wethouder Hilde Tjeerdema van centrumgemeente Leeuwarden maakt zich geen illusie over zorgfraude, die komt ook voor in Friesland. Dit is voor de gemeenten echter lastig aan het licht te brengen vanwege het versnipperde toezicht op beschermd wonen. ,,Je kunt je in elk geval afvragen of een persoonsgebonden budget altijd geschikt is voor deze kwetsbare doelgroep.” Het aantal cliënten dat beschermd wonen financiert uit een eigen pgb is inmiddels afgenomen van meer dan honderd naar 65, vult SDF-ambtenaar De Vries aan.

Hoop op langere inzet

Sociaal Domein Fryslân hoopt dat het regionale expertiseteam ook in 2021 actief blijft. De Friese gemeenten hebben er de afgelopen twee jaar bijna zes ton voor uitgetrokken.

Wethouder Tjeerdema is content met alle ontwikkelingen. ,,Ik ben blij dat we dankzij het expertiseteam steeds beter grip krijgen op de toegang tot beschermd wonen voor deze kwetsbare mensen.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct