Verboden insectengif DDT terug te vinden in grutto-eieren in Blessum en Hallum

Gruttonest. Foto LC

In de eieren en lichamen van grutto’s is het insecticide DDT terug te vinden. Dat is gebleken bij een onderzoek in Friesland en Zuid-Holland.

Het Louis Bolk Instituut en CLM Onderzoek en Advies analyseerden elf niet-uitgekomen grutto-eieren en drie dode vogels. De meeste monsters kwamen uit de omgeving van Blessum en Hallum. Deze verkenning naar de rol van pesticiden bij de afname van de vogelstand is onderdeel van een Zuid-Hollands vogelproject.

In dertien van de veertien gruttomonsters werd de aanwezigheid van DDT aangetoond. In een dode grutto en een scholekster bleven de gevonden waarden beneden de rapportagegrens. In een grutto werden ook nog sporen van het insecticide DEET gevonden. Dit waren meteen ook de enige gifvondsten in het onderzoek, waarbij werd gespeurd naar 727 middelen, waaronder ook glyfosaat.

Herkomst

De herkomst van de DDT is niet te bepalen. Dit bekende middel tegen insecten mag in Nederland al sinds 1973 niet meer worden toegepast, hoewel het in de bodem nog altijd terug te vinden is. In westelijk Afrika wordt DDT wel gebruikt in de bestrijding van de malariamug. In dit gebied brengt een belangrijk deel van de Nederlandse grutto’s de winter door. Ze halen er hun voedsel uit de waterbodem. De onderzoekers zouden daarom graag bodemmonsters tegen het licht houden uit de overwinteringsgebieden in Afrika en Zuid-Europa.

In de eieren zat omgerekend gemiddeld 0,235 milligram DDT per kilogram. De hoogste concentratie (0,620 mg/kg) werd aangetroffen in een ei uit Blessum. De onderzoekers sluiten niet uit dat zo’n waarde een bedreiging is voor het reproductiesucces, al is er maar weinig vergelijkingsmateriaal. Bij soortgelijke onderzoeken naar mezen en boerenzwaluwen lagen de DDT-gehaltes lager, maar werden wel meer pesticiden gevonden.

In de onderzochte volwassen grutto’s kwam het DDT-gehalte uit op 0,025 mg/kg. Dat is volgens de onderzoekers ,,dusdanig laag dat acute en chronische toxische effecten niet te verwachten zijn.’’ In hun aanbevelingen pleiten zij voor uitgebreider onderzoek, onder andere naar de dikte van de eierschalen, omdat bij andere vogels is gebleken dat DDT leidt tot breekbaarder legsels.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Natuur en milieu
Weidevogels