Geestelijke verzorgers van Sichtpunt gaan bij mensen op bezoek om te praten over levensvragen. FOTO ANP

In gesprek over levensvragen met jong en oud

Geestelijke verzorgers van Sichtpunt gaan bij mensen op bezoek om te praten over levensvragen. FOTO ANP

Vroeg of laat krijgt ieder mens te maken met prangende levens- en zingevingsvragen, bijvoorbeeld over relaties, verlies, twijfels, verlangens en keuzes. De geestelijke verzorgers van het Friese Sichtpunt willen mensen begeleiden om hun eigen antwoorden te vinden.

Als het leven niet meer vanzelfsprekend is door bijvoorbeeld ziekte of het overlijden van een dierbare, dan kan het fijn zijn om te reflecteren. Wat is er gebeurd? Hoe kijk ik naar mijn situatie? Hoe kan ik nu verder? ,,Dat soort zaken kun je met familie of je buurman bespreken, maar dat is niet altijd mogelijk, of toereikend”, zegt geestelijke verzorger Tjeerd van der Meer. ,,Hoe je met dit soort vragen omgaat en wat de vragen met je doen, is wel van grote invloed op je gezondheid. Daarom gaan wij bij deze mensen op bezoek om erover in gesprek te gaan.”

Alles op de schop

Van der Meer werkt al dertien jaar als geestelijke verzorger bij Jeugdhulp Fryslân en was vrijwel direct werkzaam bij Sichtpunt toen het initiatief van start ging in 2015. ,,Dat was toen nog onder een andere naam, namelijk Zinportaal Friesland. Het doel was toen eigenlijk hetzelfde. Vorig jaar heeft het initiatief subsidie gekregen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. We hebben alles toen op de schop gegooid en daaruit is Sichtpunt geboren.”

De subsidie van het ministerie is voor gesprekken met 50-plussers en mensen die in een palliatieve fase zitten. ,,Ook naasten van mensen in een terminale fase kunnen het gesprek met ons aangaan. Omdat we naast die subsidie ook nog andere fondsen hebben, kunnen mensen buiten die doelgroepen ook aanspraak op ons maken.”

Van der Meer kan nu dus ook in de jeugdhulp bezig met de levensvragen waar jongeren mee rondlopen. ,,Dat deed ik voorheen ook wel, maar dan in mijn eigen tijd. Maar dat kan je natuurlijk niet permanent op die manier blijven doen. Ik ben dus blij dat ik nu de mogelijkheid heb om er meer mee bezig te kunnen. Het geeft die jongeren nog wat ondersteuning als de behandeling is afgelopen en ze weer in hun thuissituatie zitten. In de praktijk zie ik dat dit wel degelijk van toegevoegde waarde is.”

Aanvulling

Ook in het ziekenhuis denkt hij dat het waardevol is om mensen met levens- en zingevingsvragen te kunnen helpen. ,,Een collega van mij werkt op de polikliniek. Hij komt soms in aanraking met mensen die kanker hebben, wat niet meer te behandelen is. Het kan dan ondersteunend worden ervaren als je met iemand kan praten over bijvoorbeeld afscheid en wat dat voor je betekent.”

Volgens Van der Meer is Sichtpunt eigenlijk een aanvulling op het zorgpalet in Fryslân. ,,We zijn er niet om mensen met psychische klachten te behandelen, maar begeleiden mensen in het zoeken van een eigen antwoord op een levensvraag. We houden ons dus niet bezig met stoornissen of trauma’s, maar wel met de levensvragen die dat trauma misschien oproepen, bijvoorbeeld: wat is kwaad in de wereld en hoe kan ik me daartoe verhouden?”

Het verschil tussen het praten over een trauma of een bijbehorende levensvraag is soms klein, maar ,,als geestelijke verzorgers weten we goed wat nog kan en wanneer iemand beter kan worden doorverwezen naar een andere hulpverlener”, aldus Van der Meer.

Meer oog voor krijgen

Omdat het financieel niet mogelijk is om maanden achtereen bij dezelfde mensen op bezoek te komen, wil Sichtpunt samenwerken met onder andere kerken in de provincie. Van der Meer: ,,Gemiddeld hebben we zo’n drie à vier gesprekken met cliënten, maar het is natuurlijk goed mogelijk dat mensen behoefte hebben om langer door te praten. In dat geval kunnen we bijvoorbeeld een vrijwilliger van een kerk benaderen, die dan de gesprekken over kan nemen. Op die manier kunnen we mensen ook op langere termijn begeleiding bieden.”

Ook wil Sichtpunt samenwerken met palliatieve netwerken en huisartsen. ,,In palliatieve kringen is het bespreken van levensvragen niet ongewoon, maar nog niet alle huisartsen hebben er al oog voor. Onze taak is dan dus een stukje bewustwording creëren op de huisartsenposten, zodat levensvragen daar ook worden herkend. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de patiënt na een nare uitslag zegt: hoe kan het nou dat mij dit overkomt? Als de huisarts zo’n vraag herkent, kan hij ermee aan de slag of hij kan diegene doorverwijzen naar ons.”

Om de reguliere zorg nog verdere handvatten te geven op het gebied van zingevingsvragen, worden er cursussen aangeboden aan gebiedsteams en groepen hulpverleners over hoe om te gaan met dergelijke vragen.

Nieuwe levensvragen

De eerste verbanden met kerken, huisartsen en de palliatieve zorg zijn al gelegd en dat wil Sichtpunt de komende tijd gaan uitbreiden. Van der Meer is erg te spreken over wat er tot nu toe is bereikt. ,,We hebben dit jaar al vier keer zoveel cliënten kunnen spreken dan vorig jaar in zijn geheel. Dat is natuurlijk heel mooi.”

,,In januari en februari zagen we het echt een goede vlucht nemen allemaal. In paar maanden daaropvolgend heeft het grotendeels stilgestaan, omdat we wegens het coronavirus eigenlijk niet meer op bezoek konden. Telefonisch iemand helpen met levensvragen is toch behoorlijk lastig, al hebben we dat wel gedaan.” De coronacrisis roept volgens Sichtpunt namelijk nieuwe levensvragen op, bijvoorbeeld over de waarde van het leven, over het er mogen zijn als oudere en eenzaamheid. ,,Deze vragen waren er voor de coronacrisis ook al, maar zijn door het virus wel meer in beeld gekomen.”

De ruim 25 geestelijke verzorgers hebben allemaal een verschillende achtergrond als het gaat om levensbeschouwing of religie, maar dat is volgens Van der Meer niet leidend in de gesprekken. ,,Het gaat ons om de cliënt. Met wat voor levensvraag ze ook zitten, het is de moeite waard om er over te praten.”

www.sichtpunt.frl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct