FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

In een strobed onder een dakje van Pier

FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Wie in een gat van Pier belandt, ligt op een strobedje en krijgt een strak dakje. Grafdelver Pier Faber staat al 55 jaar aan de schep en wil altijd mooi werk leveren, ook in de Week van de Begraafplaats.

Poeh. Hij krabt eens met zijn bemodderde handen in zijn bezwete dichte grijze bos haar. Trekt zijn blauwe werkbroek op, leunt op zijn schep en zegt dan bedachtzaam: ,,No, dat moatte der gau al in stik of 2500 wêze tink.’’

Twee en half duizend graven heeft Pier Faber uit Easterein in zijn leven gemaakt. ,,Ik bin op myn tweintichste begûn. Dat ja, dat is nochal even’’, zegt de kranige 75-jarige terwijl hij met een ferme haal zijn schop in de zwarte aarde van de begraafplaats in Blauwhuis steekt.

Boomwortels prikken uit het halve meter diepe gat waar hij lenig op laarzen instapt. ,,Dêr in bytsje’’, instrueert hij zoon Gerrit (40) die op de rand een kraantje bestuurt en een bek vol uit de dodenakker hapt. Kleindochter Anke Sietske (21) staat er met een warm rood hoofd bij en reikt pake zijn glimmende scherpe schep aan.

,,Se ha it smoardrok’’, vertelde Klaske, Piers vrouw al aan de telefoon. ,,Der lizze trije iepen en der moatte noch twa ticht. It is in gekkeboel.’’ Vrouw Faber is de drijvende kracht achter het hele delfgebeuren van de familie. ,,Sy regelt alles’’, zegt Pier. Ze is zijn secretaresse, telefonist en cateraar. ,,Drok? Ja’’, zegt de oude baas. Met zes graven in een week waar één normaal is, is het best wel druk. ,,Even wat drinke’’, maant Anke Sietske heit en pake.

Tegen de steen op het graf naast het verse gat staat een witte boodschappentas. De theetas. ,,Dy krij ik al fjirtich jier mei.’’ In de verweerde tas zit een bruin uitgeslagen thermoskan. ,,Dy kanne krij ik ek al fjirtich jier mei.’’ ,,Sjoch, en in bakje mei koeke’’, laat Anke Sietske de proviand zien. Pier: ,,Ek noait oars west.’’

Het delven lijkt de Fabers in de genen te zitten. De hele familie is actief in de begraafbranche. Pier senior, zijn zoon Gerrit en diens dochter Anke Sietske en zoon Pier zijn vaak samen op pad. En dan zijn er nog Piers andere twee zonen Gerben en Marten en andere pakesizzer Pier die in de grafstenenhandel zitten.

Pier was een jonge vent toen ze hem in Hichtum vroegen of hij niet voelde voor de functie van grafdelver. Een mooie dankbare taak vond hij. En burenplicht in die tijd. Sindsdien wordt hij door diverse begrafenisverenigingen gevraagd. Op het kerkhof van Wommels was hij veertig jaar actief voor De Laatste Eer. Zo’n beetje alle graven op het hof bij de Freuleleane zijn van Fabers hand.

Tuurlijk is het geen makkelijke job. De Fabers hebben door de jaren vaak graven moeten maken voor bekenden. Maar moeite hebben ze daar niet mee. ,,It ferstân op nul. It moat gebeure.’’ Bovendien krijgen ze er iets moois voor terug. ,,In stikje tankberheid. It is it lêste dat je foar in oar betsjutte kinne.’’

Een kenner ziet gelijk dat Faber het werk heeft geleverd. Gooien andere delvers het gat dicht en maken een hoopje van de restaarde, Faber heeft daarvoor zijn eigen kenmerkende stijl. Hij boetseert een strak aarden dakje op het graf. Dat andere is broddelwerk in zijn ogen.

Want wie denkt dat een graf delven simpel een gat graven is, heeft het mis, beweert hij. ,,Guon begjinne te dollen en te spitten en healwei binne se út de liken.’’ Faber senior is een meester met de spade. ,,De skeppe moat je leare’’, zegt hij vakkundig. Zijn glimmende gereedschap is door de jaren gehalveerd door al dat graven. ,,Dat ding lit ik oan de jeugd oer’’, ten hij knikt naar de graafmachine waar zoon Gerrit - die loonwerker is - behendig mee manoeuvreert tussen de zerken.

Faber heeft nog een handelsmerk. Onder in elk graf legt hij een laagje stro. ,,As it wiet is, set je in kiste yn de kleare drek. Dat is net netsjes fansels. Mei in laachje strie sjocht it der moai út.’’ Want dat is het allerbelangrijkste van zijn vak: ,,Ik wol moai wurk leverje. Men kin altyd krekt sjen wêr Pier west hat.’’

Faber regeert over zijn graf heen. Want waar hij straks komt te liggen, is helder. In Hichtum met zijn Klaske. En wie het gat voor hun laatste rustplaats moet graven? ,,Hy fansels’’, knikt Pier naar zijn zoon Gerrit. Die glimlacht. ,,Komt klear.’’

Week van de Begraafplaats

De Week van de Begraafplaats is een initiatief van de ASCE, de Association of Significant Cemeteries in Europe. De organisatie wil begraafplaatsen onder de aandacht te brengen als fundamenteel onderdeel van ons erfgoed. Tijdens de Week van de Begraafplaats lichten beheerders voor over de natuurwaarde en het historische belang van de begraafplaats en over rituelen en kunstuitingen op kerkhoven. In Friesland zijn tot en met 4 juni activiteiten in het Mausoleum in Akkrum, de begraafplaats van Nes, de natuurbegraafplaats in Nieuwehorne en op Prandingahof in Oosterwolde.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct