Soweto, Medellin, Hebron of Colombo, allemaal kenden ze een avondklok. Maar zelfs in Dokkum luidde nog tot diep in de jaren vijftig een avondklok.

Dat was te danken aan Jacob Postma; stadsklokluider, klompenschilder en touwslagersknecht. Tot op hoge leeftijd, Postma was in 1955 83 jaar oud, trok hij iedere avond van tien voor tien tot tien uur aan het touw van de klok in de klokkentoren van de Nederlands Hervormde kerk.

Dat was een oud gebruik. Vroeger, toen Dokkum nog zijn poorten had, gingen de stadspoorten op een vast tijdstip ’s avonds dicht. Wie te laat kwam moest een stuiver betalen om binnen te komen. Tijdens het luiden van de avondklok kon iedereen zich nog gratis van de wal naar de stad begeven.

Hoewel de poorten van Dokkum verdwenen bleef het klokgelui bestaan. ,,Het waarschuwt nu de jonge meisjes’’, schreef de Leeuwarder Courant tijdens Postma’s dertigjarig jubileum ,,dat het bijna tien uur is en zij dus de romantiek van de avond moeten afbreken om zonder schrobbering binnen te kunnen komen in het ouder- of diensthuis’’.

Het woord ‘avondklok’ doet sommige tegenstanders herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. De avondklok was in de oorlogsjaren door de bezetter ingevoerd. Mensen moesten ’s avonds om kwart over tien binnen zijn. Op 14 mei 1945 verscheen in de krant het bericht dat de avondklok was opgeheven.

loading  

Toch raakte het paardenmiddel nooit helemaal uit beeld in de nationale en plaatselijke politiek. In de tweede helft van de vorige eeuw waren er geregeld burgemeesters die klierige jeugd met een avondklok het zwijgen wilden opleggen. Zoals in 1960, toen Maastricht zuchtte onder jongeren die zich bezondigden aan ‘aanrandingen en straatschendingen’. En in 1963, toen Zandvoort gebukt ging onder de zogenoemde kampeerjeugd.

In Leeuwarden was het in 2003 de Nieuwe Leeuwarder Partij die het college van burgemeester en wethouders vroeg naar de mogelijkheid van het instellen van een avondklok voor jongeren onder de zestien. Het gebeurde niet; ‘Burgemeester en wethouders oordelen dat ouders en opvoeders zich met het doen en laten van hun kinderen moeten redden’.

In de jaren erna was het tot twee maal toe het CDA dat vanuit Den Haag een poging deed voor de herinvoering van de avondklok als pressiemiddel tegen lastige jeugd. De christendemocraten vonden in 2005 toenmalig burgemeester Geert Dales van Leeuwarden op hun pad. Dales noemde de haalbaarheid van de invoering ,,twijfelachtig’’.

In 2008 keerde de Friese politiechef Martin Sitalsing zich tegen een proefballonnetje van CDA-Justitieminister Ernst Hirsch Ballin. Als jonge ettertjes ‘s avonds laat op straat zwerven is het eerst aan buurtbewoners om hen aan te spreken, vond Sitalsing. ,,Niet overal zijn wetten voor nodig.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct