Icoon Afsluitdijk: Lef, visie en trots

FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Nederlanders moeten zich bewust zijn van de kwetsbaarheid van het land, maar ook trots op het vakmanschap en lef om bijna 100 jaar geleden de Afsluitdijk te bouwen. Met deze woorden opende directeur-generaal Rijkswaterstaat Michèle Blom donderdagavond Icoon Afsluitdijk.

Lef en visie. Die zijn nodig om de leefbaarheid ook in de toekomst veilig te stellen, zo is de stellige overtuiging van ontwerper en innovator Daan Roosegaarde. ''Kijken hoe ver je kunt gaan. Net tot het randje. Ga je er overheen, dan werkt het niet meer.'' Eigenlijk moet iedereen zich zelf de vraag stellen wat hij doet om de wereld te verbeteren. Doorgaan op de huidige weg is funest.

Op zijn sokken loopt Roosegaarde door Kazemat 7 bij Kornwerderzand. Onder zijn voeten zorgen miljarden micro-organismen voor een fascinerend schouw- en lichtspelspel. Bij iedere beweging scheiden de algen licht af en vormen zich de meest uiteenlopende patronen in de pikdonkere bunker. De bedenker reageert enthousiast: ''Wat is dit geweldig.'' Zijn verwondering stelt hem in staat verder te kijken.

Glowing Nature

Het project heet Glowing Nature en is een van de drie bezienswaardigheden van Icoon Afsluitdijk. Het 85 jaar oude dijklichaam gaat vanaf 2018 voor ruim 800 miljoen euro op de schop. Roosegaarde kreeg de opdracht verleden en toekomst met elkaar te verbinden. Gisteravond vond de officiële opening plaats. Lichtpoort - dat de 60 heftorens van de sluizen aan weerszijden van de dijk laat reflecteren in de koplampen van passerende auto’s - en Windvogel, waarbij door middel van drie enorme vliegers elektriciteit wordt opgewekt en waarvan de kabels groen oplichten, zijn de andere twee. Alleen Lichtpoort is permanent.

Nieuwe toepassingen

Soms is vooruitgang angstig, maar we moeten er aan wennen, stelt Roosegaarde. ''De balans tussen mens en machine is fragiel.'' Fossiele hulpbronnen raken uitgeput, dus moeten er nieuwe toepassingen worden gevonden. Juist van de natuur en omgeving valt veel te leren. ''Waarom moeten op verlaten wegen de hele nacht lampen branden? Kijk naar de algen, die alleen oplichten als er beweging is. of gebruik de wind. De beweging van de vlieger zorgt voor het ontstaan van krachten - en dus energie - op de kabel.'' Waar felle discussies zijn over windmolens zijn, zou je gebruik kunnen maken van de vliegers, denkt Roosegaarde. Lichtpoort maakt gebruik van reflectie-techniek, waardoor er alleen licht ontstaat als de reflectoren worden beschenen.

Creativiteit, kritisch denken en in staat zijn om complexe problemen op te lossen zijn volgens Roosegaarde de komende jaren van groot belang om toekomstige ontwikkelingen in gang te zetten. ''Computers en robots zullen het echt niet alleen kunnen en overnemen van de mens.'' Met zijn uitvindingen reist de Rotterdammer de wereld over.

'Toonbeeld van onze leefwijze'

Icoon Afsluitdijk zal velen aanspreken, verwacht hij. ''Dijken in Nederland zijn et zo heilig als koeien in India. Het is een toonbeeld van onze leefwijze.'' Deze en andere ontwerpen van Roosegaarde kunnen overal worden toegepast. ''Als bestuurders maar lef en visie hebben. Cornelis Lely, bedenker van de Afsluitdijk, moest eerst minister worden voordat het plan werd uitgevoerd. Laat ons blijven investeren in de geest van Lely.''

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Video
De Nieuwe Afsluitdijk
Afsluitdijk