Dieren communiceren - net als jonge kinderen - via de intuïtie, zegt dierentolk Lity van Hoboken.

Huisdieren verdrijven onze eenzaamheid in coronatijd, maar snappen wij onze beste vriend wel?

Dieren communiceren - net als jonge kinderen - via de intuïtie, zegt dierentolk Lity van Hoboken.

In deze coronatijd vliegen de puppies en kittens hun nestjes uit om onze eenzaamheid te verdrijven. Maar frustratie ligt op de loer, begrijpen wij Fikkie en Minoes wel? „Dieren communiceren via intuïtie, wij via ratio.”

In het prachtige Voor de overlevenden van Boudewijn de Groot zit een tekstregel die mij altijd heeft gefascineerd: ‘Eerst was verstand een heel nieuw spel, de poes kon ik niet meer verstaan, de school werd na een week een hel.’

Communicatie via intuïtie

De Groot beschrijft in dit lied het proces van volwassen worden en afscheid nemen van je kindertijd. Het moment dat hij naar school gaat en leert schrijven, is ook het moment dat hij zijn poes niet meer verstaat. Iets wat hij als baby/peuter kennelijk wel kon. Dat klinkt wellicht vaag, maar is het volgens dierentolk Lity van Hoboken niet. „Baby’s en peuters communiceren via intuïtie en in beelden. Dat doen dieren ook. Dus dat jonge kinderen en dieren elkaar begrijpen, is niet zo vreemd. Vanaf het moment dat je op de basisschool leert communiceren met woorden, neemt de ratio het over van onze intuïtie en wordt het voor ons ook lastiger om te communiceren met ons huisdier.”

Het zal veel huisdierbezitters bekend voorkomen, je dier voelt sommige situaties feilloos aan. Verstopt zich als het naar de dierenarts moet of vertoont claimend en aanhankelijk gedrag op de dag dat jij met het gezin op vakantie gaat. Zo had ik als kind een poes die altijd meeliep als ons autoloze gezin bepakt en bezakt naar de bushalte wandelde voor drie weken Frankrijk. Iets wat zij anders nooit deed.

Van Hoboken: „Omdat jij in je hoofd al de hele dag bezig bent met die vakantie. Wij beseffen het zelf niet eens meer, maar bij alles wat we zeggen, is er ook een beeld. Jij spreekt met je partner over het strand waar jullie naar toe gaan en in je hoofd heb je het beeld van een strandstoel met een drankje. Dat beeld pikt je huisdier op en die weet dus al precies hoe laat het is: hij zal je weken moeten missen. Daarom dat claimende gedrag op je reisdag. Op zijn manier zegt het dier: ‘Ga alsjeblieft niet weg, blijf hier!’’’

Het huisdier als impulsaankoop

Nu veel mensen een huisdier aanschaffen om de ondraaglijke saaiheid van de coronatijd wat op te fleuren, wil Van Hoboken benadrukken dat een huisdier nooit een impulsaankoop mag zijn. „Je moet je goed realiseren dat jij voor het dier zijn hele wereld bent. Jij hebt je gezin, familie, vrienden en werk. Je huisdier heeft alleen jou. Dat moet je wel goed voor ogen houden.”

Geef je te weinig aandacht of zend je als baasje de verkeerde signalen uit, dan zal je dat merken aan het gedrag van je dier. „Dieren hebben van ons veiligheid en structuur nodig. Als we dat niet kunnen geven, bijvoorbeeld omdat we op dat moment zelf gespannen zijn, dan reageren ze daar meteen op met onrustig of dreinerig gedrag. Dat doen baby’s ook, die worden ook huilerig als jij niet lekker in je vel zit of kibbelt met je partner. Dan voelen ze zich onveilig. Wat echt goed werkt, is je voeten stevig op de grond zetten. Vertrouwen en zekerheid uitstralen. Dan wordt het dier rustig omdat jij het ook bent. En rustig praten, schreeuwen heeft bij een dier nooit zin.”

Teveel van onszelf uit

Wij gaan volgens Van Hoboken in onze communicatie naar dieren toe teveel van onszelf uit. „Wij vinden iets eng, dus dan zal het dier het ook wel eng vinden en grijpen we in. Maar zeker volwassen dieren moet je serieus nemen. Een poes of hond die al een paar nestjes heeft gehad, hoef je niet te benaderen als een pup of kitten. Zit je kat op het dak? Dan weet-ie echt wel hoe hij weer naar beneden komt. Als jij dan meteen in de paniekstand schiet, wordt het dier onrustig terwijl daar helemaal geen reden toe is.”

Zelf had ze het ooit bij een poes van haar die op het dak van haar stacaravan was geklommen en daar luidkeels zat te miauwen. „Ik was eerst ook in paniek, maar toen ben ik binnen in de caravan gaan zitten en hardop in mezelf met haar gaan praten: ‘Er is niets aan de hand, jij kunt hier makkelijk zelf weer vanaf komen. Ik heb alle vertrouwen in je!’ Vijf minuten later kwam ze door het kattenluikje vrolijk weer naar binnen.”

Steeds meer bewijs voor intelligentie van dieren

Wij onderschatten als mens nog altijd de intelligentie van het dier en zien het als een ondergeschikt wezen. Terwijl er steeds meer bewijs is voor hun intelligentie. Dat onderschrijft ook dierentolk Nienke Sjabbens. „Dieren communiceren op gevoelsniveau, maar dat betekent niet dat ze dom zijn. Ze gebruiken weliswaar geen woorden, maar kunnen ons toch goed duidelijk maken wat ze willen. Een kat weet precies wat voor een miauw hij moet gebruiken om eten van ons te krijgen. En als een pup iets van ons gedaan wil krijgen, gebruikt hij de zogenaamde kleine kef.”

Zelf is ze altijd weer verrast door de intelligentie bij sommige vogels. „Ik behandel als dierentolk regelmatig dwergpapegaaien en heb echt het idee dat deze vogels gevoel voor humor hebben.”

Daar zou ze zo maar eens gelijk in kunnen hebben. Van de Amerikaanse wetenschapsjournaliste Jennifer Ackerman verscheen recent het boek Zo doen dieren dat waarin ze uitlegt dat dieren meer kunnen dan wat primaire emoties uitwisselen. Zo beschrijft ze in haar boek een onderzoek dat gedaan is naar kea’s, een papegaaiensoort die in de Nieuw-Zeelandse Alpen voorkomt. Die maken een specifiek geluid als ze met elkaar lol willen trappen. Dit geluid heeft hetzelfde effect op een groep kea’s als de bel voor het speelkwartier op een groep kleuters.

En wat te denken van de Australische vuurhaviken? Deze vogels weten dat vlak voor het uitbreken van een natuurbrand een grote horde prooidieren (insecten, reptielen, knaagdiertjes) alvast op de vlucht slaat. Voor deze roofvogels gaat dan de etensbel af. En wat zagen Australische brandweermannen vervolgens tot hun verbijstering: vuurhaviken die met brandende takjes in hun bek naar droge stukken grond vlogen om daar de boel in de hens te steken om zo weer ‘aan tafel’ te kunnen.

Gekunstelde manier van communiceren

Op Instagram zijn nu filmpjes populair waarop we honden zien communiceren met mensen, niet door te blaffen, maar door op knoppen te drukken en zo woorden te maken. Bordercollie Rico bijvoorbeeld, beschikt over een vocabulaire van tweehonderd woorden voor speelvoorwerpen. Hij hoeft de naam van een speeltje maar te horen en weet dat speeltje dan feilloos te onderscheiden van alle tweehonderd speeltjes. Volgens Sjabbens is dat waarschijnlijk meer een getrainde reactie van de hond dan echte communicatie met woorden.

„En je moet je afvragen of wij wel op die gekunstelde manier moeten gaan communiceren met onze huisdieren. Dan zadel je een dier toch weer op met extra verwachtingen waar het aan moet voldoen. Laat ze gewoon doen waar ze goed in zijn: het creëren van een warme gevoelsband met ons. Zo voelen ze feilloos aan wanneer wij hun troost nodig hebben, hebben ze geen woorden voor nodig.”

Dieren zijn van nature nieuwsgierig

Voor Lity is een zogeheten energiehealing waarmee ze met dieren ‘praat’ op telepathisch niveau elke keer weer een prachtige ervaring. „De scepsis bij mensen verdwijnt direct als ze zien hoe de dieren op mij reageren. Ik ga altijd op de grond zitten, dan ben ik niet bedreigend, en ik vertel wat ik ga doen. Ze zijn meteen om me heen. Kruipen op schoot of gaan naast me zitten. Sommige dieren vinden het spannend en lopen even weg, maar komen altijd weer terug. Dieren zijn van nature nieuwsgierig en willen graag bij ons zijn.”

Maar wij moeten volgens de dierentolk ook duidelijk maken dat ze gezien worden en er toe doen. „Complimenteer je dier, zeg ‘wat ben je mooi!, of ‘wat doe je dat goed!’. En als je niet regelmatig speelt met je huisdier en het uitdaagt, dan stompt het af. Dan worden het een soort zombies. Een huisdier verdient het om dagelijks regelmatig van ons alle aandacht te krijgen. Je moet voor jezelf goed nagaan of je die aandacht wel wilt of kunt geven.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct