Adrie Bouma promoveert op leefstijlinterventies. ,,Lang niet iedereen gaat uit zichzelf meer bewegen, maar als dokter dat zegt, dan vinden patiënten dat een goede deal.” FOTO SIESE VEENSTRA

'Huisarts moet mensen aan het bewegen krijgen'

Adrie Bouma promoveert op leefstijlinterventies. ,,Lang niet iedereen gaat uit zichzelf meer bewegen, maar als dokter dat zegt, dan vinden patiënten dat een goede deal.” FOTO SIESE VEENSTRA

Inactieve mensen kunnen beter in beweging worden gebracht, zegt bewegingswetenschapper Adrie Bouma. Veel huisartsen zijn niet in staat om goed door te verwijzen.

‘Mensen die medische behandelingen nodig hebben, moeten sowieso ook aan het bewegen worden gezet. Dat zou heel veel klachten wegnemen”, zegt de uit Stiens afkomstige Adrie Bouma (40). Zij is onderzoeker op de afdeling revalidatiegeneeskunde van het UMC Groningen en promoveert volgende week op leefstijlinterventies.

Bijna de helft van de volwassenen (45 procent) beweegt te weinig. ,,Als die inactieve mensen in beweging komen, krijgen ze gegarandeerd minder leefstijlaandoeningen of verminderen de klachten.” 

Huisartsen sturen nu vooral mensen met overgewicht door om te leren hun ongezonde leefstijl te veranderen. ,,De helft van de Nederlanders is te zwaar, heeft een BMI van boven de 25. Maar onderzoek wijst uit dat overgewicht hebben en voldoende bewegen minder schadelijk zijn dan een gezond gewicht hebben en te weinig bewegen.”

Huisartsen hebben objectieve handvatten nodig

Bouma voelt zich gesteund door het kabinet, dat hoog inzet op preventie. Huisartsen zeggen goed in de gaten te hebben wanneer hun patiënten iets aan hun leefstijl zouden moeten doen, maar in de praktijk is dat niet het geval, blijkt uit het promotie-onderzoek van Bouma.

'Niet het weer houdt je tegen, maar je gedachten over het weer'

,,Van de huisartsen is zeker 50 procent helemaal niet van plan om patiënten door te verwijzen voor leefstijl- coaching, ze doen dat niet. Het zijn vooral de fanatieke huisartsen of huisartsen die zelf op hun voeding en beweging letten die hieraan denken.” 

Volgens Bouma hebben huisartsen objectieve handvatten nodig om te beoordelen of hun patiënt een leefstijlcoach nodig heeft. ,,Heel veel klachten zijn te relateren aan te weinig bewegen of ongezond eten. Niet kunnen slapen, buikpijn, noem maar op.''

,,Natuurlijk heb je bij hoge bloeddruk medicatie nodig, maar ga óók wat aan je leefstijl veranderen. Lang niet iedereen gaat uit zichzelf meer bewegen, maar als dokter dat zegt, dan vinden ze dat een goede deal. Daar ben ik van overtuigd.”

Aanpakken barrières loont meer dan motivatie-aanpak

Veel leefstijlprogramma’s functioneren volgens Bouma niet goed. Deelnemers beginnen vol goede moed met fietsen, joggen of wandelen, maar vervallen gauw in hun oude gedrag.

,,Die programma’s richten zich vooral op motivatie. Die is er wel zolang ze begeleid worden door een coach, maar als niemand meer meekijkt zakt die motivatie weer. Beter blijkt het ook te kijken naar barrières die mensen ervaren”, vertelt Bouma.

Hij ontwikkelde een barrière-aanpak en volgde noordelijke deelnemers twee jaar lang. Deze aanpak bleek effectiever dan methodes die zich enkel op motivatie richten. ,,Kijk naar wat het moeilijk maakt om in beweging te komen. Niet het weer houdt je tegen, maar je gedachten over het weer.”

Vanaf 1 januari zit leefstijlinterventie in het basispakket en worden de kosten bij een doorverwijzing volledig vergoed. Voor huisartsen is het echter gissen waar een goed leefstijlprogramma kan worden gevolgd, stipt Bouma aan.

'Er zit ook een hele psychologische kant aan'

,,Er is een wildgroei aan fitnesscoaches, fysiotherapeuten en diëtisten die leef-stijlinterventie erbij doen, maar er komt meer bij kijken dan alleen wat adviezen geven over beweging of voeding. Er zit ook een hele psychologische kant aan. Het is een vak apart.” 

Bouma pleit er dan ook letterlijk voor dat leefstijlinterventie een vak wordt en dat er een speciale opleiding voor komt. Nu wordt de kennis vergaard met wat bijscholing of een post-hbo-studie. In elk geval is er een keurmerk nodig, vindt Bouma.

,,Dat vindt minister Hugo de Jonge ook. Er moet een kaart komen waarop huisartsen snel kunnen zien naar wie zij patiënten kunnen doorverwijzen voor leefstijlverandering. Dat is er nu niet.” 

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct