Friesland gaat verder op slot voor de ontwikkeling van nieuwe zonneparken. Na alle lokale knelpunten loopt nu het gehele hoogspanningsnet tegen zijn grenzen aan. Een oplossing kan jaren duren, zegt beheerder Tennet.

De achtergrond: Het hoogspanningsnet is een soort flessenhals voor heel Friesland. Alle overtollige elektriciteit moet via het 220 kV-net worden afgevoerd naar onder meer de Randstad. Die elektriciteit gaat via drie transformatorstations in Burgum, Tytsjerk en Oudehaske waarvan de laatste twee de grens hebben bereikt.

Waarom dit belangrijk is: Friesland heeft grote ambities voor de opwek van duurzame energie uit zon en wind. In 2030 moet 3,0 TWh uit deze bron komen, tegenover de 2,5 TWh die nu al wordt opgewekt of waarvoor plannen met een vergunning zijn. Voor de resterende 0,5 TWh is mogelijk de komende jaren geen ruimte op het hoogspanningsnet.

Het probleem is van een andere orde dan alle knelpunten met het onderliggende elektriciteitsnet. Het grote verschil is dat het nu om het overgrote deel van Friesland gaat, zo’n 80 procent, en dat het veel langer duurt om weer ruimte te creëren. Waar lokale problemen vaak binnen één of enkele jaren zijn opgelost, verwacht Tennet dat er nu drie tot zeven jaar overheen gaan.

  • Het plaatsen van een extra transformator, waarschijnlijk in Oudehaske, is een inspanning van de lange adem. Voorafgaand aan de installatie gaan jaren van inspraak, ontwerp en bouw vooraf. Het gaat om zeer grote apparaten (elf bij elf bij negen meter en 250 ton zwaar). Ieder apparaat wordt op bestelling gebouwd.
  • Tennet kan moeilijk anticiperen op mogelijke overbelasting van het hoogspanningsnet. Tennet-netstrateeg Laurens Wester: ,,Wij mogen niet zomaar ergens nieuwe stations bouwen, omdat we denken dat we die over twintig jaar nodig zouden hebben. Dat zou het netbeheer inefficiënt en duur maken.’’ Uitbreiding kan pas als de krapte concreet wordt.

Op de korte termijn kijkt Tennet of door afspraken te maken met eigenaren van wind- en zonneparken ruimte gemaakt kan worden op het net. Die eigenaren zouden dan tegen vergoeding hun turbines en panelen op piekmomenten uit moeten schakelen.

In het noorden van de provincie, de afvoer voor dit gebied loopt via Burgum, is er nog wel ruimte voor nieuwe initiatieven ook al staan daar ook regio’s op slot door capaciteitsproblemen bij Liander, de beheerder van het onderliggende elektriciteitsnet. Al is het moeilijk in te schatten wanneer ook Burgum maximaal belast is.

Particulieren die zonnepanelen op hun dak willen, hoeven niet te vrezen dat ze niet kunnen worden aangesloten vanwege de krapte op het net.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Zonnepanelen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct