Het leger in Den Haag bij een eerdere boerendemonstratie.

Hoogleraar vreest het ergste: boerenblokkades bij distributiecentra lopen uit op 'clash met legerinzet'

Het leger in Den Haag bij een eerdere boerendemonstratie. Foto: Jos van Leeuwen

Met het blokkeren van distributiecentra overschrijden de boeren de grens van het toelaatbare, stelt Jan Brouwer, hoogleraar Algemene Rechtswetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Dat wordt een clash waarbij het leger wordt ingezet.’’

Het blokkeren van ‘voedselcentra’ valt volgens Brouwer, tevens directeur van het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid, niet onder het betogingsrecht. ,,Daar zal tegen worden opgetreden.’’

Lokale demonstraties zijn 'tot op zekere hoogte' toegelaten, meent Brouwer. ,,Afhankelijk van hoe lang het duurt, of er een volledige blokkade is of niet en of het een heel belangrijk doel dient."

Lees ook | Supermarkten maken zich op voor blokkades distributiecentra

,,Maar het belang van de samenleving is wel iets groter dan dat van een deelgroep uit die samenleving, de boeren. Blokkeren ze voor tien minuten of een uur, als een soort protestactie, dan zal het niet zo veel problemen opleveren. Maar de boel lamleggen, dat wordt niet geaccepteerd.’’

Lege schappen met kerst

Boerenactiegroep Farmers Defence Force bereidt een landelijke blokkade voor die een week voor Kerstmis de complete voedselvoorziening in Nederland moet ontregelen, met lege schappen tot gevolg. Volgens een woordvoerder van de groep ‘ligt het voor de hand’ dat daarvoor distributiecentra door het hele land worden geblokkeerd. ,,Daar kan iedereen ook makkelijk aan meedoen, het is regionaal.’’

Lees ook | Boeren tijdens blokkade met Hollandse waar langs de huizen

Burgemeesters zullen het niet over hun kant laten gaan, denkt Brouwer, al is het maar omdat distributiecentra een ‘essentiële dienst’ zijn voor de samenleving. ,,Die kun je niet zomaar blokkeren, dan is de verhouding tussen het doel en het middel zoek.’’

Volgens Brouwer heeft de politie niet het materieel om de trekkers van de boeren tegengas te bieden. ,,In Den Haag zijn bij eerste boerenprotesten ook al legertrucks ingezet, dus dat zal nu op nog grotere schaal gaan gebeuren.’’

‘Blijf binnen grenzen van de wet’

Burgemeesters kunnen op eigen houtje het legergroen laten aanrukken onder het mom van assistentie. ,,Vaak doen ze dat na overleg met de Commissaris van de Koning of misschien zelfs de minister van Binnenlandse Zaken, maar op zich hebben ze zelf de benodigde bevoegdheid.’’

Brouwer denkt dat ‘uiteindelijk niemand echt baat heeft’ bij de blokkades. Die moeten dan ook 'koste wat kost' worden voorkomen.

,,Door het gesprek aan te gaan.’’ Hij snapt de onvrede van de boeren heel goed. ,,Maar dat moet toch door het gesprek worden opgelost? Als mijn bedrijf kapot zou worden gemaakt, zou ik ook hemel en aarde bewegen. Maar je moet wel binnen de grenzen van de wet blijven. En dat doe je niet met het blokkeren van een voedselcentrum.’’

Lees ook | Supermarktbranche: 'Blokkeren distributiecentra brengt oplossing geen stap dichterbij'

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct