Hoe houden we het draaglijk thuis? (netflixen mag volgens deskundigen)

Illustratie Gerco van Beek.

En opeens zitten we thuis met z’n allen, noodgedwongen. Eerst is dat misschien vooral leuk maar na een paar dagen liggen verveling en ergernis op de loer. Hoe houden we het draaglijk in huis? Gun elkaar wat, en netflixen mag, zeggen de deskundigen.

Het zijn razend interessante tijden voor psychologen, vindt Irma van Steijn, psycholoog en seksuoloog in Leeuwarden. ,,Alle gewoontes die mensen hebben, liggen overhoop. Dus de kans op gedragsverandering is ook groter.‘’

Niet alleen partnerrelaties, ook gezinnen zitten vol patronen. En als we met zijn allen op elkaars lip zitten, worden die opeens uitvergroot. ,,In het begin is iedereen saamhorig, de crisis leidt tot verbinding. Maar als die lang gaat duren, hangt de sfeer thuis erg af van hoe men met die verbinding omgaat. Of je in een negatieve of positieve spiraal belandt.’’

Positiviteit

Een grote valkuil is dat mensen vasthouden aan het spelletje ‘wie is hier de baas’? ,,Stel je kinderen willen een film kijken, maar allebei een andere, en niemand bindt in, dan krijg je onenigheid. Hetzelfde geldt voor je partner die voorstelt nu eindelijk die muur te gaan sauzen, terwijl jij daar absoluut geen zin in hebt.’’

De oplossing hiervoor is, aldus Van Steijn, dat je elkaar moet voeden met positiviteit. ,,Dat betekent dat als een ander een idee heeft, je altijd zegt ‘ja, leuk’. Dus dan ga je die muur samen schilderen en dan geef je je broertje zijn zin met die film en mag jij de volgende dag kiezen. Je gaat op een positieve manier mee met de ander. En met spelletjes doen we allemaal mee, ook al heb je geen zin. Je zult merken dat de sfeer dan veel leuker wordt.’’

Dit wordt ook wel ‘de wiskunde van de liefde’ genoemd: als er meer positieve emoties dan negatieve worden ingebracht, ontstaat er liefde en plezier. Dit leidt weer tot een beter werkend stresssysteem. Van Steijn: ,,Blijf je in een negatieve spiraal, dan zul je zien dat dit de komende weken heel veel ellende geeft.’’ Dat mensen last hebben van spanningen is logisch en helemaal niet erg, volgens haar. ,,Maar zet die wel constructief in. Ga dan niet de hele dag voor de tv zitten en het nieuws absorberen, maar ga een klusje doen of je administratie wegwerken. Dan raak je die spanning vanzelf kwijt. Als je doel puur is om rustig te worden, weet je zeker dat dat niet lukt.’’

En geef je over aan de verveling. ,,Dan gaat dat gevoel vanzelf over. Ga een online cursus doen, zorg dat je elke dag een paar keer oefeningen doet. Ik denk dat er een enorme boost aan creativiteit ontstaat. Dat zie je ook als mensen in retraite gaan. De eerste paar dagen moeten ze afkicken van de stress, daarna komt er rust en gaan andere hersengebieden werken die veel creatiever zijn.’’

Structuur

Dagelijkse structuur is ontzettend belangrijk voor de mens. ’s Morgens weten dat je ’s avonds die vergadering hebt, dat je in het weekend een belangrijke wedstrijd moet spelen en volgende week met dat nieuwe project begint. ,,Dit van tevoren te weten geeft rust. Je kunt je voorbereiden en je leeft er automatisch naartoe’’, zegt Arie Dijkstra, hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De structuur, die we onszelf veelal hebben opgelegd, heeft te maken met doelen die we belangrijk vinden. We doen aan sport omdat we in conditie willen blijven. We volgen een opleiding omdat we hogerop willen.

Nieuwe situatie

Nu al het sociale verkeer plat ligt, kinderen niet meer naar school hoeven en velen van ons niet meer naar het werk, kortom het vanzelfsprekende van de structuur verdwijnt, ontstaat er een hele nieuwe situatie.

Dijkstra: ,,We moeten onszelf nieuwe doelen stellen, maar hoe ga je die bepalen? Als je niet meer kunt werken, hou je opeens heel veel tijd over. Die overgang is voor sommigen best moeilijk en stressvol.’’

De professor ziet dat veel mensen eerst eens gaan experimenten met een nieuwe structuur. ,,Dat vaste ritme, elke ochtend weer in de auto stappen naar kantoor, kan ook een beetje saai zijn. In het begin is het best leuk om daar van af te wijken; ’s avonds een extra glaasje wijn drinken, ’s ochtends wat langer in bed blijven.’’

Maar als zo’n periode langer duurt, hebben wij gewoontedieren het echt nodig om een nieuwe structuur te creëren met aangepaste doelen. ,,Bijvoorbeeld elke dag een uur wandelen, omdat je het belangrijk vindt je lichaam in goede conditie te houden. Of boodschappen doen voor buurtgenoten, omdat je een sociale bijdrage wilt leveren. Zoiets draagt bij aan een belangrijke waarde voor jou, het voelt zinvol. En daar draait het om als je je gelukkig wilt voelen: dingen doen die zoveel mogelijk in overeenstemming zijn met jouw waarden.’’

En dat kan ook best netflixen zijn. Dijkstra: ,,Als jouw doel is om deze periode te gebruiken om even helemaal te ontspannen, even te resetten van je werk met al dat gezeur van collega’s, dan mag je eindeloos netflixen. Je voelt zelf wel wanneer het niet meer zinvol is.’’

De hoogleraar moest zelf ook een nieuwe structuur vinden. ,,Net als mijn collega’s werk ik nu thuis. Veel agenda-afspraken zijn geschrapt, zoals congressen en vakbijeenkomsten in de Randstad. Verder heb ik een paar groepen studenten die ik nu les geef via Skype. Tussen de middag lunch ik met mijn vrouw en aan het eind van de middag ga ik even zagen in de tuin of zo. Het is allemaal wat flexibeler maar ik probeer mijn dagen wel rond het werk in te delen. En het weekend is dan toch echt weekend.’’

Corona biedt kansen voor relatiecrisis

Het gedwongen thuiszitten biedt ook kansen op relatiegebied, stelt psycholoog/seksuoloog Karen Rosier-Brattinga.

,,Juist mensen die elkaar een beetje kwijt zijn geraakt, kunnen nu nóg meer aan de slag met Z.O.E.N.-communiceren: zacht, open, eerlijk en nieuwsgierig. En dat kan over allerlei onderwerpen gaan. Bijvoorbeeld over angst voor het virus, maar ook over frustratie omdat je thuis moet zitten. Een voorbeeldje. Als een stel samen thuis zit en de vrouw is chagrijnig, dan kan haar partner natuurlijk denken: ze is chagrijnig omdat ze hier met mij thuis zit. Z.O.E.N.-communiceren zou dan zijn: ‘Hoe is het nou voor jou om zo gedwongen thuis te zitten (of te werken)?’, zodat zij de kans krijgt om te zeggen: ‘Ik baal ervan dat ik niet weet hoe het verder moet met dat project’. Of: ‘Hoe krijg ik de kinderen nu aan het werk?’.

Verder is dit hét moment om te oefenen in elkaar complimenten geven. Dat kan ook met je kinderen. Die kunnen over van alles gaan, over hoe iemand omgaat met de situatie, hoe mooi je partner zich aankleedt terwijl ze thuiswerkt, hoe je als team samenwerkt etcetera.’’

home
net-binnen
menu