De bouwvakkers van bouwbedrijf Dijkstra Draisma dragen op hun werkplek in Hoorn de door het bedrijf zelf ontwikkelde veiligheidsmaskers als ze werkzaamheden moeten uitvoeren waarbij de 1,5 meter afstand niet kan worden aangehouden.

Hoe hou je 1,5 meter afstand op de werkvloer? 'Het is soms niet te doen'

De bouwvakkers van bouwbedrijf Dijkstra Draisma dragen op hun werkplek in Hoorn de door het bedrijf zelf ontwikkelde veiligheidsmaskers als ze werkzaamheden moeten uitvoeren waarbij de 1,5 meter afstand niet kan worden aangehouden. FOTO JEAN-PIERRE JANS

We denken na over hoe we onze 1,5 metersamenleving inrichten na het versoepelen van de intelligente lockdown, maar ondertussen moeten honderdduizenden werknemers al weken zien te dealen met de huidige strenge richtlijnen. Hoe pakt de 1,5 meter afstand uit op de werkvloer?

Fouilleren van een passagier, aanhouding van een herrieschopper op een station of bakken van brood in een krappe bakkerij. Het zijn slechts een paar praktijkvoorbeelden waarbij het onmogelijk is 1,5 meter afstand te bewaren. Ook werkgevers buiten de zorgsector hebben de afgelopen weken allerlei protocollen opgesteld om het personeel dat niet thuis kan werken, zoveel mogelijk te beschermen tegen het virus, maar dan nog is het een hele toer om het werk met zo min mogelijk risico’s uit te voeren.

Vakbonden FNV en CNV krijgen honderden telefoontjes per dag over hoe om te gaan met de veiligheidsrichtlijnen op het werk. ,,Daar zitten veel klachten tussen van medewerkers die vinden dat er te weinig maatregelen worden genomen om hen te beschermen. Wij benaderen daarna de bewuste werkgever en meestal wordt het probleem daarna alsnog opgelost. Helaas is dat niet altijd het geval en zijn er grote zorgen over de gezondheid’’, aldus FNV-woordvoerder Erna Bosschart.

Schiphol

Als voorbeeld noemt haar collega Joost van Doesburg de werkomstandigheden van de beveiligers op Schiphol. ,,Je kunt passagiers niet fouilleren op 1,5 meter afstand. De beveiligers hebben wel handschoenen aan, maar hun gezicht is niet beschermd. Schiphol verstrekt geen mondkapjes of veiligheidsbrillen. Dat hoeft volgens de RIVM-richtlijnen ook niet, maar het zorgt voor veel onrust onder de beveiligers. Zeker nu er twee collega’s met corona in het ziekenhuis liggen, pleiten ze voor extra bescherming.’’

Schiphol-woordvoerder Dennis Muller laat weten dat het personeel een mondkapje mag dragen. ,,Onder meer vanwege schaarste faciliteren we de kapjes niet zelf, maar als medewerkers een eigen kapje meenemen, is dat geen probleem.’’ Volgens Muller is de werkwijze aangepast waarbij er nu voornamelijk aan de zijkant van personen wordt gefouilleerd, zodat de beveiligers niet langer frontaal voor iemand moeten gaan staan en dus niet direct met het gezicht in aanraking komen.

Bouw

In de bouwsector is het afstand houden ook een probleem. Dat begint al bij het vervoer naar de bouwplaats, er zijn weinig sectoren waar zoveel werd gecarpoold als in de bouw. Busjes vol met bouwvakkers is niet langer een vertrouwd beeld, schaften met tien man tegelijk in de keet gaat ook niet meer en hoe hang je in je eentje een deur af in het deurkozijn? ,,Die laatste klus moet je met z’n tweeën doen. Dat geldt ook voor het werk in een hoogwerker, dat mag je niet eens alleen uitvoeren. Anderhalve meter afstand in een hoogwerkershokje gaat ‘m niet worden’’, zegt Wibo Douma van bouwbedrijf Dijkstra Draisma.

Om het personeel toch veilig aan het werk te houden, ontwikkelde Dijkstra Draisma zelf speciale maskers voor op bouwhelmen. Douma: ,,Bij gebrek aan mondkapjes moest er iets gebeuren, want soms is het niet te doen. De bouwvakkers zijn er blij mee. Als ze werk moeten verrichten waarbij de 1,5 meter afstand niet kan worden opgevolgd, gaan de maskers op.’’ Een van hun timmermannen ontwierp daarnaast een tussenschot voor in de busjes. ,,Zeker zestig busjes zijn uitgerust met doorzichtige schermen, hierdoor kunnen er maximaal drie personen in een bus reizen.’’

loading

In de retail is het opvolgen van de veiligheidsmaatregelen ook een flinke kluif. Daar weet Dave van Luijken, bedrijfsleider van Intratuin in Zoetermeer alles van. Tuincentra trekken door het mooie voorjaarsweer veel klanten. ,,We laten nog maximaal 250 mensen toe. Bij de ingang staat een medewerker die het aantal passanten telt, maar ook in de winkel zelf houden we scherp in de gaten of het op sommige plekken niet te druk wordt. Een coronacheck is het nieuwe normaal geworden.’’ Dat nieuwe normaal zie je ook terug in de kantine van de Intratuin. Aan de lange tafels staan stoelen op 1,5 meter afstand van elkaar. In de hoek staat een tafeltennistafel, want een stukje ontspanning in deze tijd is niet verkeerd. ,,We kunnen nog steeds spelen, de tafel zorgt voor voldoende afstand’’, lacht Van Luijken. Volgens hem gaat het afstand houden steeds beter. ,,We raken eraan gewend, ik denk dat het nog een hele poos duurt voordat we van deze regels kunnen afstappen.’’

Incidenten

Een rondgang langs FNV- en CNV-bestuurders uit sectoren als het openbaar vervoer, sociale werkplaatsen, handel, uitvaartbranche, bouw, retail en logistiek leert dat veel werkgevers hun best doen om de werkplek zo veilig mogelijk te maken, maar dat dit niet altijd lukt. Opvallend voorbeeld van een negatief effect van de coronamaatregelen is de inzet van de handhavers op de stations. ,,Voor de veiligheid van de handhavers is de instructie dat ze alleen toezicht houden en niet ingrijpen bij een incident. Het is vervolgens aan de politie om de raddraaiers aan te houden. In de praktijk wordt daar misbruik van gemaakt, het werkt ongepast en zelfs crimineel gedrag in de hand als klojo’s merken dat er niet snel kan worden ingegrepen. Als de handhavers niet zijn uitgerust met beschermende maatregelen, is dit probleem lastig te tackelen’’, aldus Henri Janssen van FNV Spoor.

Uit de vele meldingen bij de vakbonden blijkt ook dat werkgevers wisselend omgaan met die 1,5 meter. ,,We krijgen verhalen te horen van werkgevers die met forse boetes dreigen als werknemers onderling niet de 1,5 meter respecteren. De andere werkgever gaat er veel nonchalanter mee om, met alle risico’s en zorgen bij de medewerkers van dien’’, vertelt CNV-woordvoerder Kees de Vos. Ook deze vakbond krijgt dagelijks honderden ‘coronavragen’ te verwerken.

Krappe bakkerij

,,Sectoren waar we regelmatig signalen over krijgen dat het misgaat met de 1,5 meter, zijn de logistiek, transport, supermarkten, bouwmarkten en beveiliging. Zo klagen medewerkers uit de logistiek over te drukke magazijnen, chauffeurs uit de transportsector hebben vaak te kleine wachtruimtes op locaties waar ze laden en lossen. Ook werkruimtes zijn vaak krap, we kregen recent een melding van een bakker dat het in de bakkerswinkel prima is geregeld voor de klanten, maar dat het op de werkvloer een ander verhaal is. Bakkers staan te dicht op elkaar. De baas heeft maatregelen genomen, maar niet iedereen houdt zich aan de nieuwe regels. Tja, daar moet ook goed naar worden gekeken, we moeten het samen doen.’’

Medewerkers van super- en bouwmarkten melden volgens De Vos dat sommige klanten het nog steeds niet zo nauw nemen met de anderhalve meter. In België ontstond eerder deze week ophef na het overlijden van een medewerker van de supermarktketen Colruyt. De man overleed aan het coronavirus en de familie is ervan overtuigd dat hij de besmetting op zijn werk opliep. De nabestaanden overwegen juridische stappen tegen Colruyt vanwege het ontbreken van voldoende veiligheidsmaatregelen. CBL, de brancheorganisatie van de Nederlandse supermarkten, liet eerder al weten dat medewerkers geen mondkapjes krijgen. Volgens CBL is dit schijnveiligheid.

Het zegt iets over de spagaat waarin we ons bevinden. Hoe ver moeten we gaan om iedereen op de werkvloer zo goed mogelijk te beschermen tegen het virus? Wat helpt wel en wat helpt niet? De vakbonden zien dat de meeste werkgevers van goede wil zijn, maar dat het nog steeds zoeken is naar de nieuwe manier van werken. ,,We zullen in veel gevallen ook moeten concluderen dat door de 1,5 meter afstand, de productiviteit naar beneden gaat. Ook dat hoort bij deze nieuwe samenleving en economie’’, aldus Erna Bosschart van de FNV.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct