Veel vliegers en baders op het strand afgelopen zomer bij Buren op Ameland. FOTO JAN SPOELSTRA

Hittegolf sluitstuk van zeer warme zomer

Veel vliegers en baders op het strand afgelopen zomer bij Buren op Ameland. FOTO JAN SPOELSTRA Foto: JanSpoelstra.nl

Van de drie zomermaanden was augustus gemiddeld de warmste en de climax kwam aan het eind met een recordlate hittegolf.

Met een provinciegemiddelde van 18,5 graden tegen 17,2 normaal maakten we de warmste augustus mee in zestien jaar. De oogstmaand van 2003 was even warm.

Daar zag het eerst niet naar uit, want net als juni en juli begon augustus met gematigde temperaturen en tamelijk wisselvallig weer. Toch steeg ook in die periode het kwik vrijwel steeds tot boven 20 graden en kwamen koude nachten vrijwel niet voor. Augustus werd dus vooral zo warm door een gebrek aan kou, een patroon dat we de laatste jaren vaak zien.

De maand begon buiig en vooral op de tweede dag viel er plaatselijk veel neerslag. Zo werd in IJlst liefst 60 mm afgetapt en in Wommels 53. Storingen kwamen en gingen en brachten vooral in de westelijke helft van de provincie regelmatig regen van betekenis. Op 10 augustus wakkerde de zuidwester aan tot stormachtig aan de kust. Op de Wadden werden windstoten van 94 km/uur gemeten. Veel onrijp fruit waaide van de bomen.

Grote neerslagverschillen

Rond de 21ste breidde het Azoren-hogedrukgebied zich uit over Europa en liep de temperatuur dagelijks verder op. Dit resulteerde in een reeks van vijf tropische dagen in de Zuidoosthoek en dus een late hittegolf. In de kustgebieden werd het alleen tropisch warm op de 27ste. Na een laatste zomerse dag maakten onweersbuien op de 31ste een definitief einde aan de warmte.

Opvallend was het grote aantal dagen met temperaturen van 20 graden of hoger. Normaal varieert dat aantal van 15 op de Wadden tot 21 in het zuidoosten. De afgelopen maand kwam Terschelling tot 24 van zulke dagen en plaatselijk in het binnenland waren dat er zelfs 30. Het aantal zomerse dagen (boven 25 graden) liep uiteen van vijf aan de kust tot acht in het binnenland. Normaal zijn dat er drie tot zes.

Het provinciale neerslaggemiddelde kwam uit op 80 millimeter tegen 82 normaal, maar dit verhult de grote verschillen. In het noordwesten en in de Zuidwesthoek viel plaatselijk meer dan 120 millimeter. Daar staat een stoffige Zuidoosthoek tegenover, waar Appelscha zelfs de 40 millimeter niet haalde.

Zon honderd uur meer te zien

Het tamelijk grijze begin van de maand werd goed gemaakt door een zonovergoten laatste decade. Vliegbasis Leeuwarden registreerde 243 uren zon tegen 195 normaal. Het was de zonnigste augustus sinds 2013.

De zomer (juni, juli, augustus) was met gemiddeld 17,8 graden (normaal 16,4) zelfs een tiende graad warmer dan vorig jaar. Van de laatste honderd jaar was de zomer alleen in 2003 iets warmer.

Het aantal zomerse dagen varieerde van 16 op Terschelling tot 26 in de Zuidoosthoek tegen 7 tot 18 van zulke dagen normaal. Bijzonder was het recordaantal tropische dagen: Leeuwarden had er acht en het binnenland plaatselijk dertien.

De gemiddelde neerslag werd berekend op 195 millimeter tegen 225 normaal. Appelscha kwam niet verder dan 111, terwijl Harlingen en Vlieland rond 250 mm noteerden. Met 715 uren scheen de zon ruim honderd uren meer dan normaal, maar net iets minder dan vorig jaar (727 uren).

In cijfers

Temperatuur:

Gemiddeld over Fryslân 18,5 °C

Normaal  17,2 °C

Hoogste temperatuur 36,4 °C op 27 augustus in Haulerwijk

Laagste temperatuur 7,7 °C op 21 augustus in Bakkeveen

Neerslag:

Gemiddeld over Fryslân 80 mm

Normaal 82 mm

Hoogste maandsom 147 mm in Heeg

Laagste maandsom 36 mm in Appelscha

Hoogste etmaalsom 60,4 mm op 2 augustus in IJlst

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct