Het NDC-pand aan de Sixmastraat in Leeuwarden.

Historische overname: NDC niet langer in ideële handen

Het NDC-pand aan de Sixmastraat in Leeuwarden. FOTO ANTON KAPPERS

De Leeuwarder Courant , de oudste onder dezelfde titel verschijnende krant van Nederland, verliest na bijna 270 jaar haar zelfstandigheid. De titel blijft bestaan, onafhankelijk en met eigen identiteit. De overname van NDC mediagroep door het Belgische Mediahuis laat zien dat een publieke taak als onafhankelijke regionale journalistiek niet langer in ideële handen kan liggen.

De twee ideële stichtingen achter moederbedrijf NDC mediagroep, FB Oranjewoud en Je Maintiendrai Fonds, verkopen hun aandelen aan het Belgische miljardenbedrijf Mediahuis, eigenaar van onder meer NRC Handelsblad en De Telegraaf .

Beide stichtingen verbonden zich aan NDC mediagroep om ideële redenen: het instandhouden en bevorderen van onafhankelijke regionale media in Noord-Nederland.

Vanaf de oprichting in 1752 tot na de Tweede Wereldoorlog was de krant in handen van oprichter Abraham Ferwerda en diens nazaten. In 1946 kwam Je Maintiendrai, als mede-eigenaar van de Leeuwarder Courant . FB Oranjewoud werd in 2013 eigenaar van NDC, nadat de krantentak werd losgemaakt van de boekenpoot van de toen noodlijdende uitgeverij NDC/VBK.

Zelfstandig dochterbedrijf van Mediahuis

Mediahuis neemt de 60 merken en 600 medewerkers van NDC over, staat in het principe-akkoord dat maandag is getekend in keramiekmuseum het Princessehof in Leeuwarden. Over een overnamebedrag doen de partijen geen uitspraken. De overname moet nog goedgekeurd worden door mededingingsautoriteit ACM en de ondernemingsraad van NDC mediagroep.

Tot die tijd zeggen Jorrit Volkers (FB Oranjewoud) en Ali Edelenbosch (JM Fonds) niets over hun motivatie om de aandelen te verkopen aan Mediahuis. Duidelijk is dat de ideële aandeelhouders NDC voor de zomer in de etalage zetten. ,,Het is nog te prematuur om te reageren. Wij houden ons kruit droog’’, zegt Edelenbosch desgevraagd.

FB Oranjewoud en Je Maintiendrai hebben bedongen dat ze samen twee commissarissen mogen leveren aan de nieuwe raad van commissarissen van NDC, dat een zelfstandig dochterbedrijf van Mediahuis wordt. ,,Dermei jout Mediahuis in garânsje ôf foar de regionale ferankering fan NDC’’, zegt algemeen directeur Pier Baarsma van NDC mediagroep.

Topman Gert Ysebaert van Mediahuis verzekert dat de drie dagbladtitels Leeuwarder Courant , Friesch Dagblad en Dagblad van het Noorden hun onafhankelijkheid en eigen identiteit behouden.

loading

Niet langer in ideële handen

Algemeen secretaris Thomas Bruining van de NVJ, de vakvereniging voor journalisten, noemt het ,,de schaduwzijde van de overname. We hadden het heel mooi gevonden dat het zo zou blijven, ook om te laten zien dat regionale journalistiek niet alleen een verdienmodel hoeft te zijn. Deze overname is het volgende voorbeeld dat het lastig is om zelfstandig overeind te blijven.’’

Met de overname verliest NDC mediagroep haar zelfstandigheid. Het bedrijf gaat op in Mediahuis, een Belgisch multimediabedrijf. Samen met DPG Media, voorheen de Persgroep, hebben beide Belgische concerns vrijwel de hele Nederlandse krantenmarkt in handen. Van de regionale kranten is alleen de Barneveldse Krant nog in Nederlandse handen. DPG Media en Mediahuis bestieren nu samen 96 procent van de Nederlands krantenmarkt. Andere spelers zijn Het Financieele Dagblad , het Reformatorisch Dagblad en het Nederlands Dagblad .

De aandeelhouders FB Oranjewoud en Je Maintiendrai kozen voor Mediahuis omdat de toekomst van de drie dagbladtitels in Noord-Nederland bij het Belgische bedrijf zijn gegarandeerd. De titels behouden hun onafhankelijkheid en regionale identiteit. ,,Voor ons is dat evident’’, zegt topman Gert Ysebaert van Mediahuis Groep. De eigenheid van de titels is de kracht van de titels, vindt hij. ,,Dat koesteren we.’’

Mediahuis moet NDC helpen de digitale transformatie te versnellen. De papieren oplage daalt, de kranten zoeken online naar nieuwe lezers en verdienmodellen. De ervaringen die Mediahuis heeft opgedaan in Nederland, België en Ierland wil het toepassen op de noordelijke kranten.

'Under Mediahuis wurdt de digitale transformaasje fersneld'

NDC was zelfstandig te klein om op eigen kracht de noodzakelijke stappen snel te maken. ,,Under Mediahuis wurdt de digitale transformaasje fersneld. Harren ynvestearringskrêft is folle grutter. It is gjin ferwyt nei ús oandielhâlders, mar dat binne gjin mediabedriuwen. Mediahuis is dat wol. Dêr sille we fan profitearje’’, stelt NDC-directeur Pier Baarsma.

Dat NDC overgaat van twee ideële stichtingen naar een miljardenbedrijf zorgt bij Baarsma voor ,,ambifalinsje. Dat is it oare gefoel: wy ferlieze dat eigene, dat is spitich. En dat sis ik ek as privépersoan, as Fries. Mar it is goed foar NDC sa en dat makket fan dizze dei in moaie dei. We hawwe de kranten feilichsteld foar de takomst. It bedriuw giet in nije faze yn.’’

Mediahuis zal voor lange tijd in Leeuwarden en Groningen blijven, verzekert topman Gert Ysebaert van Mediahuis. Er is een huurovereenkomst getekend voor ,,een heel lange periode’’ om kranten te blijven maken en drukken in Leeuwarden. Ysebaert: ,,Voor ons is het evident: wij blijven in de regio.’’

Volgens Ysebaert kan Mediahuis de noordelijke titels helpen ,,om de leidende marktpositie te versterken en de onafhankelijke journalistiek verder te verankeren in de Noord-Nederlandse samenleving.’’

Gevolgen werknemers en freelancers

Voor NVJ-secretaris Bruining is de overname tweeledig. Hij is positief over de toekomst van de noordelijke kranten, die met Mediahuis ,,een overnamepartij hebben gevonden die respect heeft voor de journalistieke eigenheid en diversiteit van de titels’’ en ,,weten hoe ze regionale journalistiek moeten bedrijven’’.

Hij wil met de nieuwe eigenaar echter wel praten over de gevolgen voor werknemers en vooral voor freelancers. Hun tarieven staan onder druk. ,,De verantwoordelijkheid concentreert zich door de overname bij twee heel grote concerns (Mediahuis en DPG Media, red.). Daar tegenover staan heel veel eenlingen. Er moeten goede afspraken worden gemaakt over de positie van freelancers.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct