Dyami Millarson (links) en Ken Ho oefenen in Hindeloopen voor hun presentatie aan de bevolking FOTO NIELS DE VRIES

Hindeloopen omarmt Chinees Ken Hoen en Leeuwarder Dyami Millarson - omdat ze het Hylpers leerden

Dyami Millarson (links) en Ken Ho oefenen in Hindeloopen voor hun presentatie aan de bevolking FOTO NIELS DE VRIES

Als ware taalhelden werden de Chinees Ken Ho en de Leeuwarder Dyami Millarson maandag onthaald in Hindeloopen. Omdat ze het Hylpers leerden.

Ken Ho uit Hongkong deed de wereld twee jaar geleden al versteld staan door in twee maanden Fries te leren . Over het Hylpers deed hij drie maanden. Zijn studievriend was er drie weken mee bezig. Dit jaar slaagden ze er ook in een van de talen van Terschelling, het Aasters, en het Schiermonnikoogs onder de knie te krijgen.

Het Hylpers viel Ken het zwaarst. ,,Het was psychologisch zwaar. Vooral de uitspraak van de klanken.’’ Hij had in Hongkong dan ook geen enkel klankbord om eens te oefenen. Nu hij bijna drie maanden in Friesland is geweest en hij de praktijk kon testen met Dyami gaat het al een stuk beter.

De Hylpers zijn blij verrast dat het duo zich in ,,ús likje taal’’ (onze kleine taal, red.) heeft verdiept, vertelde Roelie de Vries maandag op een middag van de Stichting tot Behoud van Immaterieel Erfgoed Hindeloopen. De vrienden hebben namelijk het officiële oude Hylpers geleerd, met woorden die door de jonge generatie niet meer gebruikt worden. Daardoor heb je het er weer over, ga je er meer bij nadenken, stelde De Vries. De jongens maken hiermee wat los en dat moet een vervolg krijgen, vindt ze.

Wat dat betreft worden de inwoners op hun wenken bediend, want de twee taalfanaten gaan in 2019 verder met Operation X. Ze gaan een stichting oprichten die de samenwerking tussen minderheidstalen in Nederland en daarbuiten bevordert. Dat er ook andere instellingen zijn die dit beogen, weet Dyami. ,,Maar wij werken anders. Wij leren de talen zelf en worden zo zelf de brug die talen met elkaar verbindt. Wij zijn de enigen in de geschiedenis die naast Fries, Nederlands en Engels het Aasters, Schiermonnikoogs en Hylpers beheersen.’’

De manier waarop ze deze talen leerden, kan volgens de twee een voorbeeld zijn voor het onderwijs. Eerst uit de boeken, door grammatica en woordenlijsten erin te stampen en pas daarna door met ‘memmetaalsprekers’ in contact te komen. ,,De klanken, dy binne it wichtichst. Wy jouwe in protte om in goede útspraak’’, beamen ze allebei in het Fries. Zodra ze het Hylpers in de macht hadden, voelden ze zich één met de inwoners van het stadje.

Daarbij zijn de mannen niet bang om fouten te maken. Ze noemen het logisch dat dat gebeurt als je in korte tijd drie talen leert. ,,In flater is net slim. It giet derom datsto it doarst te praten’’, vindt Ken.

Het Hylpers is speciaal omdat de taal veel woorden kent die met handel en ambacht te maken hebben. De inwoners zijn van oudsher kooplui en ambachtslieden. Dyami wijst als voorbeeld op de namen die er zijn voor japonstoffen: douwedouwede, graauwè, kranteboekjede en nede.

Zo’n driehonderd Hindeloopers spreken de taal nog. Toch wordt het Hylpers volgens Dyami ernstig bedreigd. ,,De taalsituatie is erger dan ik gedacht had voordat ik de uitdaging aanging om het te leren. Het wordt vooral door ouderen gesproken en is niet meer de voertaal. Het is een taal geworden van nostalgie en culturele herinnering.’’

Hij verwijst in dit verband naar het Molkwerums, dat al uitgestorven is. Het Hylpers is hiermee de laatste steunpilaar van het Fries dat in het westelijk deel van Zuidwest-Friesland werd gesproken. ,,Het laatste overblijfsel van het conservatiefste Fries uit de regio.’’

De Hylpers willen erkenning van de Unesco voor hun culturele erfgoed inclusief de taal. Ze hopen dat de twee nieuwste sprekers hen hierbij helpen. Ook een Zweedse minderheidstaal, het Elfdaals, riep hen al te hulp.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct