FOTO

Hier stopt ook in 2023 en 2024 een bus van Arriva

FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

De provincie Fryslân stopt de aanbesteding voor het busvervoer en stapt over op een tweejarige noodconcessie. Arriva heeft de beste papieren. Is het voor de vervoerder een springplank naar de definitieve concessie?

Nu een aanbesteding opstarten voor het busvervoer in de provincie tussen eind 2022 en eind 2032 heeft helemaal geen zin, zegt gedeputeerde Avine Fokkens (VVD) van openbaar vervoer. Door de coronacrisis hebben busvervoerders wel wat anders aan hun hoofd dan inschrijven op een nieuwe concessie. Bovendien, waar schrijf je op in? Hoeveel passagiers pakken er straks nog de bus? Wat heb ik over voor een tienjarige concessie? Te veel onzekerheid, te veel onduidelijkheid. 

Fokkens zette de aanbesteding voor het Friese busvervoer gisteren in de ijskast. Ze stapt over op een tweejarige noodconcessie. Een vervoerder mag twee jaar rijden in Friesland, daarna volgt alsnog een aanbesteding. Openbaar vervoer zonder concessie is verboden, een noodconcessie is de enige manier om aan de reguliere aanbestedingsprocedure te ontsnappen. 

Het is een ongebruikelijke stap, maar helemaal nieuw is die niet. In meerdere concessiegebieden speelt hetzelfde. Gelderland koos onlangs voor een overbruggingsperiode voor de concessie Rijn-Waal. Ook in Zuid-Holland en Brabant loopt de discussie. Fryslân kiest voor onderhandse gunning om het openbaar vervoer de komende tijd op peil te houden en te wachten op de marktwerking in de sector. ‘Die is er op dit moment niet’, schrijft de provincie.

Spelregels

Gedeputeerde Staten wil als eerst om tafel met de huidige concessiehouder, Arriva. Dit bedrijf nog twee jaar het busvervoer gunnen is ,,geen vanzelfsprekendheid’’, maar het ligt volgens Fokkens wel ,,voor de hand’’. Arriva kent het gebied, heeft een dienstregeling, bussen en chauffeurs. ,,Dan ga je met elkaar praten. En ik verwacht dat we er uitkomen.’’

Arriva zal zich wel moeten houden aan nieuwe spelregels. De zogenoemde Nota van Uitgangspunten, opgesteld door GS en goedgekeurd door Provinciale Staten, vormen de basis voor de noodconcessie. Daarin staat dat met een klein deel van het vervoer flexibel kan worden omgegaan: er kan gekozen worden voor kleinere bussen of strekkende lijnen, bussen die dorpen niet meer doorkruisen, maar aan de rand passeren. Ook is de toekomst van de Opstapper geborgd. Daarnaast moet de vloot worden verduurzaamd, maar dat mag niet ten koste gaan van de bereikbaarheid van kleine kernen.

De provincie heeft voor de nieuwe concessiehouder 35 miljoen euro klaarliggen, 2 miljoen euro minder dan het nu jaarlijks kwijt is. Het is ook het budget waarmee de provincie naar Arriva gaat om te praten over het uitvoeren van de noodconcessie, ook wel overbruggingsconcessie genoemd.

Springplank

Dat de provincie nu met de hernieuwde Nota van Uitgangspunten en 35 miljoen euro op Arriva afstapt, roept de vraag op of deze noodconcessie een springplank is voor Arriva naar de nieuwe tienjarige concessie. Arriva krijgt immers de mogelijkheid om twee jaar de nieuwe theorie in praktijk te brengen zonder dat het daarvoor een aanbesteding hoeft te winnen. Een onderhandse procedure volstaat. Daarnaast wordt het Programma van Eisen waarin gedetailleerd staat beschreven hoe vaak, hoe lang en waar bussen langs moeten rijden, niet gebruikt. Het Programma is nog niet klaar. De provincie werkt de hernieuwde versie voorlopig niet verder uit. 

Dat Arriva in een zetel zit, daar is Fokkens het niet mee eens. Ze spreekt van een ,,noodsituatie’’ en dat ,,vraagt om flexibiliteit’’. ,,Praten met Arriva is de makkelijkste manier om het busvervoer te waarborgen’’, zegt ze. Met de ervaringen tijdens de noodconcessie wil ze de Nota van Uitgangspunten hernieuwen voor de definitieve concessie.

Afspraken

Ze zal met Arriva duidelijk afspraken maken over het uitvoeren van de doelstellingen om meer zero-emissie bussen te laten rijden en kleine kernen bereikbaar te houden. ,,Alles in het licht van corona, al mogen we dat ook niet als excuus gebruiken om dingen niet te doen. De doelstellingen blijven overeind staan’’, zegt Fokkens. 

Arriva gaat graag in gesprek met de provincie, laat een woordvoerder weten. Meer uitlatingen wil ze niet doen. ,,Dat doen wij nooit over aanbestedingen, ook niet over een overbruggingsconcessie.’’ De provincie verwacht in de tweede helft van 2021 de noodconcessie verleend te hebben. De aanbestedingsprocedure voor de concessie 2024-2034 wordt in 2022 hervat.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct