Het wordt nu echt tijd voor een regionale aanpak, adviseren de planbureaus het kabinet

Planbureau: kwaliteit van leven is meer dan volksgezondheid ANP

Het kabinet moet meer regionaal gaan denken nu we een tweede fase induiken van het coronatijdperk.

Dat schrijven het Centraal Planbureau (CPB), het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een advies aan het kabinet.

De tijd van generieke maatregelen voor het hele land is voorbij, stellen de drie belangrijkste adviesbureaus. ‘Maatwerk is steeds meer van belang’. Het is niet alleen nodig om draagvlak in de samenleving te houden voor maatregelen die het virus in bedwang moeten houden, maar ook om ergere schade te voorkomen.

Regio’s kennen een verschillende economische en sociale structuur. Ze worden door de coronacrisis dan ook verschillend geraakt. De drie adviesbureaus vinden dat het kabinet hiermee in het vervolgtraject nadrukkelijk rekening moet houden. ,,Niet alleen omdat toekomstige besmettingen regionaal verschillend kunnen uitpakken, maar ook omdat specifiek herstelbeleid mogelijk van elkaar verschillende regionaal-economische effecten zal hebben.’’

Aandacht voor verschillende groepen in de samenleving

In negen velletjes leggen de drie uit wat de grootste valkuilen zijn als Nederland uit de crisis wil geraken. Zo moet er ook meer aandacht komen voor de verschillende groepen in de samenleving. Op de arbeidsmarkt zijn degenen zonder vaste aanstelling en zelfstandigen met een middenkomen extra kwetsbaar. In de verpleeghuizen dreigen onmenselijke situaties. Mentale gezondheidsgevolgen voor kwetsbaren in de samenleving verdienen extra aandacht.

Het belangrijkste advies: pin je niet vast op finale perspectieven zoals ‘de anderhalvemetersamenleving’ of ‘het nieuwe normaal’. ,,Het doel van het herstelbeleid kan niet een samenleving zijn waarin mensen altijd en overal anderhalve meter afstand tot elkaar moeten blijven houden. Dat is niet wat mensen willen en ze zien het zeker niet als een’nieuw normaal’.’’

Dergelijke terminologie - premier Mark Rutte en vice-premier Hugo de Jonge bedienen zich er graag van - suggereert dat tijdelijke maatregelen een permanent karakter krijgen. En daarvan kan, zo stellen de planbureaus, geen sprake zijn. Ze adviseren ,,niet de nadruk te leggen op een noodzakelijke situatie voor de korte termijn, maar op het wenselijk langetermijnperspectief van een gezonde, veerkrachtige en duurzame samenleving.’’

Gaat over meer dan alleen gezondheid

Volgens de bureaus moet het kabinet een manier van samenleven vinden die voldoende onderlinge bescherming biedt, en waarin het bij besmettingen duidelijk is op welke hulp gerekend mag worden. ,,In die herstelfase gaat het om meer dan gezondheid alleen: langere termijndoelen voor onze economie, leefomgeving en samenleving zijn dan evenzeer richtinggevend voor beleid.’’

Om van de nood een deugd te maken moeten economische herstelplannen aanhaken bij het voorgenomen klimaatbeleid en bij verduurzaming van de industrie, de energievoorziening, de mobiliteit, de gebouwde omgeving en het grondstoffengebruik. Het Investeringsfonds van Wopke Hoekstra kan mooi als aanjager fungeren.