Het nieuwe Thialf: een lichtgevende thermoskan

Het vernieuwde Thialf heeft alle faciliteiten, gereedschappen en technieken in huis om de bestaande records aan flarden te rijden. Het schaatshuis van Nederland staat. Nu is het aan de rijders. En aan het publiek, want in het Heerenveense ijsstadion moet vooral de oude sfeer terugkomen.

‘Hier wordt iedereen toch blij van?’’ Gianni Romme tuurt door de glazen wanden naar de ijsbaan. Hij probeert tevergeefs een paar deuren die hem dichter bij het ijs brengen open te doen. Maar de tweevoudig olympisch kampioen van 1998 weet genoeg. ,,Als je geen zin hebt om hier te rijden, is er iets mis met je.’’

Romme begeeft zich in de nieuwe schil rond de ijsbaan. Deze ruime bufferzone laat zich kenmerken door de blauwe vensters. De geur van hout en verf is nog vers. In het nieuwe schaatsseizoen baant het publiek zich hier langs de toiletten en eetkraampjes een weg naar de tribune.

Klimaatzones

IJsmeester Beert Boomsma duidt de schil aan als klimaatzone 3. De komst van deze klimaatzones is misschien wel de belangrijkste ontwikkeling van het gloednieuwe Thialf. Door een betere afscheiding van klimaatzone 2 (de tribunes) en klimaatzone 1 (de wedstrijdbaan) zijn de luchtstromen in Thialf beter te beheersen.

,,Een luchtgordijn tussen publiek en ijs''

Het grootste resultaat daarvan is dat de luchtstromen op de tribune geen invloed meer hebben op de wedstrijd. ,,De vochtige lucht, bijvoorbeeld van natte jassen, werd in het verleden over de baan getrokken”, legt Boomsma uit. ,,Dat kan niet meer. We verdringen de lucht nu met afzuiginstallaties naar buiten toe. Daarmee creëer je als het ware een luchtgordijn tussen het publiek en het ijs.”

Tocht, verouderde technieken en hoge energiekosten maakte het voor Boomsma steeds moeilijker het optimale wedstrijdklimaat te creëren. Met de aanpak van deze problemen moet het nieuwe Thialf de beste laaglandbaan ter wereld blijven. Een schaatsstadion waarin de komende jaren de grootste kampioenschappen worden gehouden en waar records zullen sneuvelen. Mogelijk gemaakt door het provinciebestuur van Friesland. Die meer dan 50 miljoen euro in het plan stopte.

Ook voormalig topschaatser Rintje Ritsma kijkt zijn ogen uit in het nieuwe Thialf. Hij was de voorbije jaren ambassadeur van het nieuwbouwplan. Al veel langer maakte de viervoudig wereldkampioen allround zich zorgen om het steeds verder aftakelen van zijn geliefde schaatsbaan, die in 1967 kunstijs kreeg en in 1986 overdekt werd. ,,Yn in fol Thialf ferjitst de steat fan ’e hal. Mar ast yn in lege hal oan it trainen bist, merkst pas hoe âld Thialf wie. De lêste jierren mocht it hjir gjin topsporthal mear hjitte. Doe wie iderien wol klear mei dy âlde binde.’’

Schil

De schil die van de baan een thermoskan maakt, wakkert volgens de Lemster de vlam van hoge verwachting aan. Het feit dat er geen deur naar de baan nog in direct contact staat met de buitenlucht is een groot winstpunt. ,,Der kaam hjir altyd sa’n bulte smoarge lucht binnen. Dat effekt waard swier ûnderskatten. As der hjir in doar iepen gie, hiest gelyk tsjinwyn.’’

De tegenwind is verleden tijd in Thialf 2.0. IJsmeester Boomsma had de luchtstromen zelfs zo kunnen regelen dat de rijders in Thialf voortaan met de wind mee kunnen schaatsen. ,,Maar daar ben ik geen voorstander van. Daar hebben we zo onze eigen redenen voor. We willen dat de snelste tijden op een normale en eerlijke manier gereden worden. De lucht blijft neutraal”

In de ijsstadions in Calgary, Berlijn, Salt Lake City en het Russische Kolomna denken ze hier duidelijk anders over. Schaatsers voelen daar al jaren de wind in de rug, weet de ijsmeester ,,Daar zie je de vlaggen soms straks aan de stok staan. Volgens mij moet je dat niet willen.”

loading

Liever heeft Boomsma dat Thialf zich onderscheidt met goed ijs. Hij beschikt nu over twee koelsysteembronnen. De één voor de 400-meterbaan, de ander voor de ijshockey- en inrijhal. De techniek is zo geavanceerd dat de temperatuur op zes verschillende plekken onder het ijs van de wedstrijdbaan is te regelen. Het ijs kan daardoor in sommige bochten zachter worden gemaakt, zodat de druk beter verdeeld kan worden.

De vloer die er sinds vorig jaar in ligt is bovendien vlakker en dunner en daardoor ook beter te beheersen. We hebben het samen met onze partners bedacht.”

Direct gevolg is dat er tijdens wedstrijden minder dweilpauzes nodig zijn. De schaatsers profiteren hier ook tijdens de trainingen van. ,,Na één trainingsuur hebben de rijders nog voldoende ijskwaliteit. Voorheen was het ijs na veertig minuten al stukken minder.”

loading

Kritisch

Ook Sven Kramer was de voorbije jaren kritisch. Niet alleen op het ijs, hij riep zelfs gekscherend dat ze Thialf wat hem betreft wel plat mochten branden. ,,Ik ha faak kritysk west’’, beaamt de Heerenvener. ,,It wie faak kâld en donker mei min iis. Net ideaal.’’

Zijn ogen beginnen te twinkelen als hij in het verbouwde Thialf om zich heen kijkt. ,,Ik tink dat we hjir no de bêste baan fan ’e wrâld ha. Op hichte yn Calgary en Salt Lake City binne wy wol rapper, mar dêr kinne se gjin iis meitsje.’’

Wat de meeste bezoekers van het nieuwe Thialf waarschijnlijk op zal vallen is de nieuwe LED-verlichting van het ijsstadion. Om een indruk te geven, geeft Boomsma het commando voor standje 100 procent. Binnen luttele seconden is er geen donker hoekje meer te ontdekken in de hal. De verlichting beschikt ook nog eens over infraroodstraling waar de toplaag van te koud ijs mee verwarmd kan worden. Ook de finishstrepen kunnen worden uitgelicht.

Tijdens ceremonies als de medaille-uitreiking zal het licht een belangrijke rol spelen, vertelt Boomsma. ,,De ceremonie houden we voortaan bij de staantribune. We kunnen het in de hal donkerder maken en het lichtniveau bij het podium versterken. Dat geeft een mooie sfeer.”

loading

Ook Gianni Romme is het licht in de zilveren plafond opgevallen. ,,Je wordt echt niet vrolijk als je in het donkere Kardinge in Groningen schaatst’’, zegt hij. ,,Licht bepaalt ook het succes van de hal in Leeuwarden. Hier is het ook zo. Als de lichten straks aan staan, mogen we wel met zonnebrillen op schaatsen.’’

Die atmosfeer kan schaatsers alleen maar stimuleren, denkt Romme. Hij vergelijkt het met een amateursporter die een stuk wil gaan fietsen en de gordijnen open trekt. ,,Als de zon schijnt, is het een stuk gemakkelijker dan wanneer het grijs en grauw is. Bij topsporters helpt frissigheid. Ze zullen hier naar toegaan met het idee: ‘Yes, we mogen weer’.’’

Rintje Ritsma is het daarmee eens. ,,Troch ljocht komme der stoffen yn it lichem frij dêr’st dy lekker by fielst. Fan in bedompte hal wurdst flak.’’

Topsportomgeving

Het nieuwe Thialf is een compact gebouw, maar met een duidelijke scheiding tussen topsport en recreatiesport. In de westkant van het stadion is een topsportomgeving gecreëerd met een krachthonk, atletiekbaan, behandelruimtes en lounges waar de sporters in alle rust de wedstrijd kunnen volgen.

Deze omgeving heeft een eigen ingang en is via de oostkant te bereiken door de tunnel die na de verbouwing van het middenterrein is doorgetrokken naar de topsportomgeving. De sporters kunnen zich daardoor beter focussen. Al is daarmee de kans Sven Kramer of Ireen Wüst in het nieuwe Thialf tegen het lijf te lopen een stuk minder groot voor de gemiddelde bezoeker.

Kramer is zeer te spreken over deze nieuwe faciliteiten. De vlucht van Nederlandse schaatsers naar buitenlandse trainingskampen zou hiermee wel eens tot het verleden kunnen gaan behoren. Andere landen zouden hun trainingskamp hier ook kunnen houden. ,,De sfear wie hjir altyd al goed’’, zegt Kramer. ,,Allinnich bleaunen wy achter mei de fasiliteiten. No is hjir alles fantastysk regele.’’

Sfeer

De eerste wedstrijden in Heerenveen worden in het tweede weekend van december verreden. Nu de kwaliteit van het ijs beter te regelen is, de tocht uit het stadion is verbannen en de slag naar professionalisering is gemaakt, is er nog maar één onzekere factor. Sfeer. In de enquêtes die uitvoerder Heddes Bouw & Ontwikkeling uitgaf, kwam een duidelijke conclusie naar voren: behoud de sfeer in het nieuwe stadion. Maar feit is dat schaatswedstrijden in Heerenveen de afgelopen jaren te kampen hadden met een teruglopende kaartverkoop.

Ireen Wüst was twee jaar geleden niet bang dat probleem te benoemen. Ze noemde de sfeer in het anders zo kolkende Thialf troosteloos. Tijdens haar eerste Europees Kampioenschap in 2005 was dat wel anders. ,,Voordat de dweilmachine zijn werk kon doen, moesten eerst de knuffels van het ijs worden gehaald. Het was altijd uitverkocht. We moeten zorgen dat we dat weer terugkrijgen. Kramer deelt die mening. ,,Ik hoopje dat it fan no ôf allinne noch mar moaier wurdt.”

loading

Innovatielab

Na de opening van het ijsstadion gaat ook Innovatielab Thialf van start. Samen met Sportstad en Topsport Noord zet het lab de nieuwste technieken in om de prestaties en de beleving van het schaatsen te verbeteren. Schaatsbond KNSB en sportkoepel NOC-NSF steunen het innovatielab.

,,Daar kunnen we onder meer de camera’s en de tijdwaarneming voor gebruiken”, vertelt Inge Stoter van het innovatielab. ,,Met de steun van bedrijven willen we zo snel mogelijk op eigen benen staan.’’

Het innovatielab heeft een plekje gekregen bovenin het nieuwe ijsstadion. Het lab richt niet alleen op schaatsers, ook turners, judoërs en zwemmers kunnen er terecht.

Open dag en wedstrijden

Thialf opent vanmiddag de deuren voor nieuwsgierigen, maandag kunnen de recreanten voor het eerst weer baantjes trekken. Dit schaatsseizoen biedt het ijsstadion onderdak aan diverse kampioenschappen:

- 9 t/m 11 december: ISU World Cup

- 26 december: Kerstsprinttoernooi

- 28 t/m 30 december: NK afstanden en mass start

- 1 januari: NK marathon

- 6 t/m 8 januari: EK allround en Sprint

- 20 jan t/m 22 januari: NK allround en Sprint

- 3 t/m 5 februari. NK junioren allround

- 3 en 4 maart: Vikingrace

- 31 maart t/m 2 april: IJsspeedway

Zie verder: www.thialf.nl

Grootste zonnedak van Nederland

Nuon en de provincie Fryslân lieten de afgelopen weken 5000 zonnepanelen op het dak van Thialf installeren. Daarmee heeft het ijsstadion het grootste zonnedak van Nederland. De panelen hebben een vermogen van 1,35 megawatt. Zeker een kwart van het energieverbruik van Thialf kan er mee gedekt worden. ,,Het doel is om in 2020 zelfvoorzienend te zijn”, vertelt ijsmeester Beert Boomsma.

Hoe Thialf dat kan realiseren weet hij nog niet, maar een windmolen zou zoden aan de dijk kunnen zetten. De overschotten waar Thialf in de zomermaanden mee blijft zitten zullen worden verdeeld onder de 1250 huishoudens rondom het stadion. Nuon-dochter Powerpeers verzorgt die stroomverdeling.

De dubbele isolatie tussen de ijsvloer en de buitenlucht levert Thialf een forse energiebesparing op. Het verbruik is nu de helft minder dan Thialf in 1986 gebruikte. Het energieverbruik daalde vorig jaar al door de nieuwe ijsvloer en koelmachines die in het ijspaleis zijn geïnstalleerd.

De apparaten die warmte generen, gebruikt Thialf om de vloer en kleedkamers te verwarmen. Daarnaast heeft Thialf afscheid genomen van gasaansluitingen. Het gebouw is compleet elektrisch. Boomsma: ,,Vroeger waren we de energie alleen maar aan het rondpompen. Nu kunnen we de energie ook echt gebruiken.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct