Kinderen moeten spelend leren.

Het kabinet wil de pabo splitsen in drie opleidingen, maar wat is het beste voor het kind? 'Kleuters onwikkelen zich anders dan oudere kinderen', zegt Ineke Oenema van NHL Stenden

Kinderen moeten spelend leren. FOTO: KOEN SUYK

Het kabinet werkt aan een plan om de pabo op te splitsen in drie opleidingen: een voor het jonge, een voor het oudere kind en een brede bevoegdheid. Dat leidt tot discussie.

Door de splitsing van de pabo, de pedagogische academie voor het basisonderwijs, moet meer aandacht komen voor onderwijs aan jonge kinderen. Daar is de afgelopen jaren te weinig oog voor geweest.

Kleuters ontwikkelen zich en leren anders dan oudere kinderen, zegt Ineke Oenema, lector Early Childhood aan NHL Stenden met locaties in Emmen, Groningen en Leeuwarden. ,,Tot ze een jaar of 7 zijn, gebeurt er veel in hun hersenen. Ze zien, ervaren en leren spelenderwijs. Door dingen te maken en door spelletjes te doen, pakken ze dingen op.’’

Probeer je er op die leeftijd getallen of woordjes in te stoppen, dan werkt dat vaak niet. Kinderen leren het uit hun hoofd, maar wát ze leren, daar hebben ze geen benul van.

loading

Kleuter Leidster Opleiding School (KLOS)

In 1985 fuseerden de kleuter- en lagere school en ontstond de basisschool. In de ogen ogen van kleuterjuffen, die de vierjarige Kleuter Leidster Opleiding School (KLOS) deden, verslechterde daarmee de situatie voor kleuters: er kwam te weinig aandacht voor de ontwikkeling het jonge kind.

Een andere reden om de drie bevoegdheden aan te bieden, is dat de pabo meer jongens moet trekken. Jongens zouden zich laten afschrikken door het werken in de onderbouw. Velen hebben een broertje dood aan veters strikken, pies en poep. Door alleen in de bovenbouw te hoeven werken, zouden meer jongens zich aanmelden. En die zijn meer dan welkom in deze tijden van lerarentekorten. Bovendien zorgen ze voor diversiteit: meer dan 80 procent van de leerkrachten is vrouw.

Pabo’s zijn tegen de plannen

Maar de meeste pabo’s zijn tegen de plannen. ,,Leerkrachten die in de bovenbouw werken, moeten ook weten hoe kinderen in de onderbouw leren en omgekeerd’’, zegt Anne Schepers, teamleider pabo van NHL Stenden in Emmen.

Ook hebben ze tal van praktische bezwaren. In het Noorden zijn veel kleine scholen en is sprake van krimp. Door splitsing zijn leraren minder flexibel inzetbaar. Ze kunnen minder snel invallen bij ziekte en ze zijn minder snel herplaatsbaar op andere scholen.

En jongens? Als ze op hun 18de naar de pabo gaan, weten ze vaak niet hoe het in de onder- en bovenbouw toegaat, zegt Crista Casu, docent van NHL Stenden. ,,Sommigen vinden die kleintjes juist wél leuk.’’

Zorg voor specialisaties

Ook de pabo van de Hanzehogeschool is tegen drie type diploma’s, zegt directeur Marietta Muhonen. ,,Laat het één bevoegdheid blijven, maar zorg via specialisaties voor verdieping.’’

NHL Stenden is landelijk een van de zes pabo’s die experimenteren met een specialisatie voor het jonge kind. Op de locaties in Groningen, Emmen en Leeuwarden doen in totaal dertig tweedejaars eraan mee. Ze lopen stage in groep 1 en 2, maken opdrachten over het jonge kind en doen onderzoek naar deze doelgroep. Met die ervaring wordt de specialisatie vervolmaakt en gekeken hoe die in de rest van het lesprogramma kan worden opgenomen.

Kennis toegenomen door kindcentra

Muhonen vindt het een goede ontwikkeling dat er meer aandacht komt voor het jonge kind. ,,Er is de laatste jaren een inhaalslag gemaakt. Door de integrale kindcentra (kinderopvang en basisschool onder één dak, red.) is de kennis toegenomen. De pedagogisch medewerker en leerkracht werken veel meer samen. Er is een zelfs een speciale tweejarige opleiding voor.’’

Ook Oenema vindt dat er de afgelopen 25 jaar veel meer kennis is over hoe het brein van kinderen zich ontwikkelt.

loading

Bovendien hoeven niet alle leerkrachten overal even goed in te zijn, zegt Muhonen. ,,Ik zie steeds meer specialisatie. Eén leerkracht is meer gespecialiseerd in gedrag en leren, de ander in muziek en weer een ander in kleuters. Ze kunnen elkaar versterken en van elkaar leren.’’

Jongens kiezen al voor de pabo

Om te kiezen voor een splitsing om zo meer jongens te trekken, vindt ze niet nodig. Steeds meer jongens kiezen nu al voor de pabo. ,,De meeste jongens willen in de bovenbouw werken, maar tegelijkertijd zeggen ze veel van de stage in de onderbouw te leren. Een van onze studenten zei op een open dag: ‘In de onderbouw heb ik vooral geleerd geduldig te zijn. Dat had ik niet graag gemist’.’’

Naast de pabo’s zijn ook de PO-Raad, de belangenbehartiger van het basisonderwijs, en de Vereniging Hogescholen (VH) tegen de nieuwe opzet. Zorg voor specialisaties, dat maakt een aparte opleidingsroute overbodig, schrijven ze aan de onderwijsministers.

Minder strenge toelatingseisen

Bovendien zijn ze bang dat de toelatingseisen voor kleuterjuffen naar beneden worden bijgesteld. Nu moeten alle aankomend studenten een rekentoets doen, kleuterjuffen zouden dat niet meer hoeven. Slecht voor de kinderen, de kwaliteit van de opleiding en het imago van het beroep, vinden de hogescholen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Onderwijs
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct