Henk Wolf onderzoekt en stimuleert het Sealterfrysk, onder andere met een website.

Henk Wolf, de hoeder van het Sealterfrysk

Henk Wolf onderzoekt en stimuleert het Sealterfrysk, onder andere met een website. FOTO DUNCAN WIJTING

Van docent Fries naar onderzoeker en stimulator van het Sealterfrysk. Henk Wolf gaat zich verdiepen in een taal die nog maar door 2000 mensen gesproken wordt.

Zijn eerste werkdagen zitten erop. Rijden naar het Duitse Ramsloh of Oldenburg is voor Henk Wolf vanuit zijn woonplaats Hoogezand nog korter dan naar Leeuwarden. Daar was hij docent Fries aan NHL Stenden. Die baan gaf hij op voor een nieuwe functie in Sealterlân (Saterland), de gemeente in het veengebied tussen Leer en Cloppenburg. Hier wordt hij de hoeder van het Sealterfrysk.

Het is een halve baan als wetenschappelijk medewerker van de Oldenburgische Landschaft. Zijn werk daarnaast, aan de Rijksuniversiteit Groningen, blijft. Hier ontwikkelt hij leermateriaal voor de Friese ‘track’ van de studie Minorities en Multilingualism. In zijn halve baan is Wolf ,,de Afûk en de Fryske Akademy foar it Sealterfrysk’’. Hij legt uit: ,,Jild en minsken om dit soart ynstituten te besetten, binne der net foar it Sealterfrysk.’’

Het is een taal in de verdrukking. Hoogstens 2000 mensen spreken het nog en dat zijn meestal ouderen, weet Wolf. Maar hij ziet hoopvolle ontwikkelingen. Op diverse scholen ontstaan acties om het Sealterfrysk te stimuleren. ,,De leararen dy’t dat dogge, sil ik stypje.’’ Daarbij zal hij zijn ervaringen uit eerdere banen, waarbij hij zich inzette voor het Fries, meenemen. Wolf werkte eerder ook bij de Afûk en de Fryske Akademy.

Sealterfrysk foar begjinners

Het Sealterfrysk beheerst hij niet, maar het is hem ook niet helemaal vreemd. Met jongerenuitwisselingen van het FYK (Frysk Ynternasjonaal Kontakt) kwam hij wel in het gebied. ,,No sil ik it better leare.’’ Daarvoor maakt hij gebruik van het woordenboek van Pyt Kramer uit Mildam, de man die heel veel voor het voortbestaan van het Sealterfrysk heeft betekend. Bovendien is er het nieuwe leerboek van de Afûk, Sealterfrysk foar begjinners , dat de Fries Wolter Jetten schreef.

Wolf merkte meteen hoe belangrijk het is als je elkaars taal spreekt. Zijn eerste contacten in Oldenburg waren heel formeel, zoals Duitsers gewend zijn. Tot hij ontdekte dat één van zijn collega’s Platduits spreekt, een dialect dat in het Noorden van Duitsland wordt gesproken. ,,Doe’t ik oanjoech dat hy dat gewoan tsjin my prate koe, waard it net mear ‘Sie’ und ‘Herr’, mar ‘Du’ en ús foarnammen.’’ Het laat volgens hem zien hoe krachtig taal is. ,,Kinst der barriêres mei sljochtsje.’’

Sealterlân

Dat ervoer hij ook op het gemeentehuis van Ramsloh, de hoofdplaats van Sealterlân, waar hij een werkplek heeft. ,,Ynienen sit ik net mear yn in wittenskiplik fermidden mar tusken amtners dy’t bygelyks oer strjitferljochting geane. Je komme de gewoane minsken tsjin.’’ Hij trof er iemand die trots is op het feit dat hij Sealterfrysk spreekt. ,,Dat fyn ik moai, soks wol ik stimulearje.’’

Wolf wil eerst vooral inventariseren en horen wat de wensen zijn. ,,Kinst net ien op ien ideeën foar it Frysk ek op it Sealterfrysk tapasse. Dizze taal sit yn in hiele oare situaasje.’’ Initiatieven om het Sealterfrysk te versterken, moeten van de mensen zelf komen, vindt Wolf. ,,Ik wol net de bûtensteander wêze dy’t dat bepaalt.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct