Harlinger interieurs geven historie bloot

De onderzoekers troffen in Harlingen meermaals 18e eeuws sluitwerk aan. Een zeldzaamheid, aldus de experts.

De interieurs van veel oude woningen in Harlingen vertellen veel over de geschiedenis. Uit onderzoek kwamen vooral vondsten uit de achttiende eeuw naar voren.

Ongeveer 800 panden in Harlingen, Midlum en Wijnaldum zijn de afgelopen maanden door onderzoekers van de Stichting Interieurs in Fryslân (SIiF) bezocht. Eerder deden zij dit in Súdwest-Fryslân, andere gemeenten volgen. De inventarisatie in Harlingen is onderdeel van een provinciebreed onderzoek van de SIiF naar het Friese woonerfgoed.

Regelmatig de container in

Reden voor dit onderzoek is dat het van woonhuizen en boerderijen vaak onbekend is of ze historische interieurelementen bevatten. Dat geldt ook als het rijksmonumenten betreft. Bovendien verdwijnen er regelmatig interieuronderdelen in een bouwcontainer omdat ze door woningeigenaren niet als bijzonder worden herkend en erkend.

Achter de Harlinger voordeuren bevinden zich heel veel zaken die de moeite waard zijn, concludeert projectcoördinator Eva Hage. Met bestuursvoorzitter Ap Timmermans (Hûs en Hiem) en Johan de Haan (interieurprofessor en hoofdconservator van Paleis Het Loo) presenteerden woensdag in het Hannemahuis de resultaten van het onderzoek.

,,De inventarisatie leverde veel moois op, vooral wat betreft achttiende-eeuwse zaken’’, aldus De Haan. De onderzoekers troffen paneeldeuren, betegelde kelders, stucplafonds, schouwen, bedstedewanden en wandschilderingen aan.

Gave betegelingen

Zaken uit de zeventiende eeuw en eerder zijn vooral nog aanwezig in de vorm van balklagen, sleutelstukken of consoles. In veel kelders trof men verborgen maar soms opvallend gaaf gebleven betegelingen aan. Ook werden enkele poortjes en vensteromlijstingen ontdekt.

De negentiende eeuw is nog steeds goed vertegenwoordigd in de panden. De onderzoekers constateren dat ook in Harlingen seriematige productie van interieurelementen op gang kwam en dat er meer belang werd gehecht aan comfort en hygiëne, zoals de stortbak in de wc.

Ook de twintigste eeuw, die op vrijwel alle interieurs meer of minder zijn stempel heeft gedrukt, is goed vertegenwoordigd.