Grootscheepse actie om Wadden schoon te houden: anderhalf jaar lang dagelijks inspectierondes

Grootscheeps, gedetaillerd en fijnmazig: in drie woorden samengevat het maatregelenpakket dat Rijkswaterstaat samen met de eilanden, Waddenkustgemeenten, Veiligheidsregio's, natuurorganisaties en waterschappen heeft opgesteld om de kusten zo schoon mogelijk te houden na de containerramp. Zeker anderhalf jaar lang worden stranden en kusten geïnspecteerd. En alle kosten? Die worden neergelegd bij reder MSC.

Met het pakket willen de betrokken instanties ervoor zorgen dat de schade aan beschermde natuur op de Wadden zo klein mogelijk blijft. Een speciale containerrampcoördinator is in het leven geroepen om toezicht te houden. Hij of zij moet opruimacties langs de stranden en kusten coördineren, zorgen voor vrijwilligers en het bieden van inzicht in de grootte van de schade en eventuele vervuiling.

Meer oog voor vrijwilligers

De overheidsinstanties hebben samen met de natuurorganisaties afspraken gemaakt over hoe dat te doen. De coördinator krijgt vaste aanspreekpunten voor Texel/Vlieland, Ameland/Terschelling, Schiermonnikoog, de Waddenkust/Waddenzeedijken en het IJsselmeer/de Afsluitdijk.

Deze contactpersonen zijn per gebied aanspreekpunt voor aannemers en vrijwilligers. Vooral dat laatste is belangrijk. In de eerste dagen na de containerramp kwamen duizenden welwillende vrijwilligers naar de stranden op de eilanden om te helpen opruimen - er was alleen niemand die coördineerde en toezicht op hen hield. Een zin uit het 'Maatregelenpakket opruimen incident MSC Zoe': ,,De contactpersoon is verantwoordelijk voor de aansturing en instructie van vrijwilligers, maatschappelijke initiatieven of andere organisaties''.

Deze ambtenaren kunnen vrijwilligers oproepen voor gecoördineerde opruimacties. Die acties richten zich dan eerst vooral op troep die groter is dan 1 centimeter. Voor het opruimen van microplastics gaat Rijkswaterstaat extern advies inwinnen.

Op verschillende strandopgangen en langs kusten komen afvalbakken en containers - voor zover die er al niet staan. Informatieborden bij die plekken moet vrijwilligers waarschuwen voor bijvoorbeeld schadelijk afval en chemische troep.

Plaatselijke loonbedrijven

Loonbedrijven en aannemers krijgen de komende maanden een belangrijke rol. Gemeenten hebben met plaatselijke bedrijven afspraken gemaakt over het controleren van de stranden. Op zowel Texel als Vlieland wordt een loonbedrijf of aannemer aangewezen die op afroep beschikbaar is voor het opruimen, afvoeren en verwerken van aangespoelde lading. Op Terschelling gaat een loonbedrijf drie keer per week het strand op om de aangespoelde troep te verwerken, totdat alle containers geborgen zijn. Daarna volstaat een wekelijkse inspectieronde. De gemeente Ameland gaat zelf het strand op om een oogje in het zeil te houden. Op Schiermonnikoog gaat een loonbedrijf dagelijks het strand op voor een opruimronde.

Lees ook: Matrassen, dekbedden en autodeuren: dit vonden 170 boswachters vandaag op Schiermonnikoog

Ook zandplaten als Het Rif, De Richel en Griend moeten wekelijks geïnspecteerd worden tot anderhalf jaar na het bergen van de laatste container. Er moet voor 15 maart 2019 nog een grootschalige opruimactie plaatsinvden op de Rottums. Dan begint het broedseizoen. Eens in de drie weken moeten loonbedrijven een rondje maken langs de Waddenkust en over de Afsluitdijk om te kijken of daar ook troep aanspoelt.

Kortom: de komende anderhalf jaar zal er elke dag ergens in het Waddengebied een inspectieronde plaatsvinden.

Wie gaat dat betalen?

Woordvoerder Anne van der Meer van Rijkswaterstaat kan niet zeggen wat deze opruimactie gaat kosten. ,,We hebben geen kostenraming gemaakt.''

Wat duidelijk is, is dat de samenwerkende instanties alle kosten gaan verhalen op reder, het Zwitserse MSC. De MSC Zoe verloor de containers in de nacht van 1 op 2 januari. ,,De reder is namens de Staat direct aansprakelijk gesteld (..) en door Rijkswaterstaat tot opruiming verplicht'', schrijft Rijkswaterstaat. ,,Vooralsnog gaan partijen ervan uit dat de kosten voor dit maatregelenpakket door de reder worden vergoed. Mocht de reder daarin tekortschieten dan gaat de Minister van Infrastructuur en Waterstaat deze kosten op de reder verhalen.''

Oftewel: minister Cora van Nieuwenhuizen gaat er alles aan doen om ervoor te zorgen dat de hele opruimactie Nederland geen cent kost.

Begin februari meldde Rijkswaterstaat een aantal van ,,zeker 345” containers die overboord waren geslagen. Inmiddels is dat weer iets naar beneden bijgesteld naar 342.

Lees nu GRIP, een reconstructie van de eerste week na de containerramp

Lees hieronder alle maatregelen uit het pakket

Maatregelenpakket by on Scribd

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement