Netbeheerders moeten veel meer openheid geven over de knelpunten in het elektriciteitsnet, vindt GroenLeven-directeur Roland Pechtold. Hij is ervan overtuigd dat dan nog genoeg mogelijk is. ,,We vragen er al drie jaar om.”

Hij heeft er zo zijn bedenkingen bij, de boodschap van Tennet dat veel zonneparken niet meer kunnen worden aangesloten omdat het hoogspanningsnet vol zit. Roland Pechtold van het Leeuwarder zonne-energiebedrijf GroenLeven vindt dat dat veel te snel gaat. ,,Wie bepaalt dat, dat het net op slot gaat? Ik ben het er niet mee eens. Als je een distributiebedrijf hebt en er wordt zomaar gezegd dat de A4 op slot gaat, dan zeg je toch ook: laten we het er eerst eens over hebben?”

GroenLeven dreigt straks vooral veel zonnedaken bij boerderijen niet meer te kunnen aansluiten, zegt Pechtold. Terwijl er volgens hem vaak nog genoeg ruimte zit op het elektriciteitsnet. Het probleem zit ‘m vooral in piekmomenten, zegt Pechtold - bijvoorbeeld op erg zonnige zomerdagen - of in contracten die al zijn afgesloten en veel ongebruikte ruimte in beslag nemen.

Uitschakelen op piekmomenten

Netbeheerders ontkennen ook niet dat nog ruimte te creëren is. Ze zeggen in gesprek te zijn en te willen met energieproducenten over de mogelijkheden. Dat kan door bijvoorbeeld het (tegen een vergoeding) uitschakelen van panelen op piekmomenten, of het tijdelijk opslaan van zonne-energie in batterijen.

Gesprekken verlopen echter moeizaam, zegt Pechtold. Hij wil vooral meer inzicht in de aard van de problemen. ,,We vragen dat al drie jaar: laat ons zien, fysiek, waar het probleem zit. Dan gaan we er samen over praten. Maar er wordt heel argwanend en vooral juridisch naar gekeken.” Hij zegt vaak te stuiten op het argument dat gegevens privacygevoelig zijn. ,,We praten wel, maar komen niet zoveel verder.”

Remco de Boer, zelfstandig onderzoeker op het gebied van energietransitie, zegt dat het op zich logisch is dat een grote omslag als de energietransitie niet vlekkeloos verloopt. ,,Een transitie is niet van dag één tot en met de laatste dag te plannen. Het is meestal geen soepele beweging, het gaat met schokken.”

Hij wijst erop dat vooral de opwek van zonne-energie onverwacht snel is gegroeid. ,,Dit is ook het succes van de energietransitie. In 2013, toen het Energieakkoord werd gesloten, werd niet verwacht dat het zó snel zou gaan. Dat is prachtig, maar het zorgt dus ook voor problemen.”

‘Regelgeving voor netbeheerders knelt’

Een probleem voor netbeheerder Tennet is dat die niet in een vroeg stadium mag investeren in netversterking, om op tijd ruimte te creëren. Het mag pas zodra vaststaat dat dat nodig is, om te voorkomen dat investeringen voor niets worden gedaan. De Boer daarover: ,,Het is op zich goed dat is vastgelegd dat men het net niet lukraak mag versterken. Op deze manier wordt voorkomen dat de burger nodeloos op kosten wordt gejaagd. Maar je ziet nu wel dat dat knelt.”

Gedeputeerde Sietske Poepjes denkt dat het zaak is om die regels nog eens tegen het licht te houden, zodat hetzelfde probleem zich niet steeds opnieuw voordoet. Netbeheerders zouden proactiever moeten kunnen handelen, vindt ze. ,,Ien fan de kritearia is dat ynvestearrings doelmjittich wêze moatte. De fraach is dan wat doelmjittich is. Troch de eachhierren hinne sjoen tink ik dat dy definysje oanpast wurde moat.” Ze zegt zich daar bij het rijk ook op aan te willen dringen.

Pechtold van GroenLeven sluit zich daar - los van zijn oproep voor meer openheid - bij aan. ,,We zijn al een tijdje aan het voetballen en zien dat de buitenspelregel niet zo lekker loopt. Dan moeten we misschien eens kijken of we die buitenspelregel aan kunnen passen.”

Volgens onderzoeker De Boer moet al met al niet worden vergeten dat netbeheerders al veel doen om het net te versterken, en dat het voor hen ook niet als een verrassing komt. Knelpunten als deze worden uiteindelijk ook altijd wel weer opgelost, zegt hij. ,,Het is geen drama, maar je moet het ook niet bagatelliseren. Het zit ertussenin.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Zonnepanelen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct