Groei Waddenkwelders kan zeespiegel nog bijbenen

Kwelderaangroei. Foto: LC

De kwelders in de Waddenzee zijn de afgelopen tien jaar gegroeid. Het is alleen de vraag of ze ook bestand zullen zijn tegen een drastischer zeespiegelstijging.

Dit constateren onderzoekers van Wageningen Marine Research, die de kwelderdynamiek sinds 1960 in kaart hebben gebracht voor Rijkswaterstaat. Zo kan worden getoetst of de ontwikkeling voldoet aan de Natura 2000-doelstellingen.

Na een dip in de vorige eeuw, groeit het areaal nu weer door natuurlijke aanwas bij de eilanden en ontpoldering van vastelandskwelders. Het Nederlandse Wad is goed voor 9000 hectare aan kwelders. Rijkswaterstaat heeft zich ten doel gesteld om voor de vaste wal minstens 1250 hectare kwelders met een pionierszone van 750 hectare te hebben. Met 4334 kwelderhectares en een pioniersgebied van 1020 hectare is dat streven royaal gehaald.

De kwelders zijn belangrijk voor de natuur, maar ook voor de kustverdediging. Met voldoende voorland om de kracht van het water te breken, hoeven dijken minder breed en hoog te zijn. Dan moeten de kwelders wel meegroeien met de zeespiegel, die sinds 1960 gemiddeld 2 millimeter per jaar is gestegen. Dat tempo is goed bij te benen. Door het neerslaan van sediment bij overstroming groeien de kwelders ook in de hoogte, tot soms enkele centimeters per jaar voor het vasteland.

De balans kan omslaan wanneer de stijging van de zeespiegel versnelt, zoals in drastischer klimaatscenario’s wordt voorspeld. Dan kan een deel van de kwelders verdrinken. Ook de hogere delen voor de dijk kunnen last krijgen. Als daar de bodem daalt terwijl de kwelderrand wel opslibt, kan het zogenoemde badkuipeffect optreden, met vernatting en vegetatieschade tot gevolg. Om de effecten van klimaatverandering beter te kunnen voorspellen, pleiten de onderzoekers voor verder onderzoek.