'Gemeenten blind voor online criminaliteit'

Gemeenten hebben geen idee wat ze op internet kunnen doen tegen inwoners die zich schuldig maken aan online misdaad, opruiing en belediging.

Dit constateren onderzoekers Sander Veenstra en Wouter Stol van het lectoraat Cybersafety van NHL hogeschool. ,,De samenleving wordt steeds digitaler, maar gemeenten gaan er niet in mee”, waarschuwt Stol. ,,Ze hebben een blinde vlek voor wat er online gebeurt en wat ze daar aan kunnen doen. Als veiligheidspartner maken ze ze zichzelf zo uiteindelijk overbodig.”

Volgens Stol en Veenstra is het de hoogste tijd dat burgemeesters werk gaan maken van hun ‘online gereedschapskist’, vergelijkbaar met wat ze op straat, in de openbare ruimte, al doen. ,,Ze denken nu alleen nog in de fysieke grenzen van hun gemeente”, zegt Stol. ,,Ze leggen gebiedsverboden op, sluiten drugspanden en kunnen met de wet Bibob in de hand vastgoedtransacties voorkomen. Waarom zou dit alles online niet kunnen?”

Bevoegdheden

Stol en Veenstra pleiten ervoor dat burgemeesters hun bevoegdheden ook online in kunnen zetten, bijvoorbeeld om een site offline te halen. ,,Burgemeesters willen met dit soort oplossingen tot nu toe niks te maken hebben. Zo van: het gebeurt niet in mijn gemeente, dus ik heb er niks mee te maken”, aldus Stol. ,,Gemeenten moeten hier echt wat mee, anders laten ze een steeds groter wordende vorm van criminaliteit gewoon voortbestaan.”

Naast het uit de lucht halen van websites vanwege - bijvoorbeeld - extremisme, moet een gemeente wat de onderzoekers betreft ook verboden aan inwoners kunnen opleggen om op een bepaalde website te komen. ,,Denk aan een voetbalhooligan, die in een forum steeds aan het opruien is”, zegt Stol. ,,Dit is helemaal niet moeilijk te handhaven. Een gemiddelde burger kan zich niet goed online onzichtbaar maken.”

'Het moet blijkbaar eerst misgaan, zoals bij Project X'

Stol merkt dat dit alles nu geen prioriteit heeft bij gemeenten. ,,Het moet blijkbaar eerst misgaan, zoals bij de Project X-rellen in Haren. Die werden aangekondigd buiten het zicht van de instanties, op Facebook.”

Positieve uitzondering

Het Openbaar Ministerie (OM) en de politie zijn volgens het lectoraat wél offensief bezig met online criminaliteit. ,,Daar wordt meer gedacht: wat zijn onze mogelijkheden? Er worden jonge, deskundige mensen aangenomen. Op de gemeentelijke afdelingen Openbare Orde en Veiligheid zie je dit veel te weinig. Daar is men al druk genoeg met de criminaliteit die ze al goed kennen en de bestuurlijke maatregelen waarmee ze al vertrouwd zijn.”

De gemeente Leeuwarden is wat de onderzoekers betreft een positieve uitzondering. ,,We zijn hier zeker wel mee bezig”, zegt burgemeester Ferd Crone. Maar ook hij vindt dat hij niks kan doen tegen criminaliteit die op internet blijft. ,,Een burgemeester kan alleen optreden tegen zaken die op het eigen grondgebied gebeuren. Het internet valt daar niet onder”, zegt Crone. ,,Er moet een link zijn met met de openbare ruimte. Bijvoorbeeld als een oproep kan leiden tot ordeverstoring op straat.” Zorg dan dat de bevoegdheden kunnen worden uitgebreid, zeggen Veenstra en Stol.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Cybercrime
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct