Foto

Friezen klagen over houtkachels en biovergisters (en een enkeling over chocola en koffie)

Foto archief

Friezen ervaren steeds meer overlast van houtkachels en biovergisters. Dit blijkt uit cijfers van milieudienst FUMO over het eigen alarmnummer.

In 2017 kreeg de FUMO slechts drie meldingen binnen over houtkachels. In 2018 waren dit er zes en in 2019 al elf. Mensen die het milieualarmnummer (058 212 24 22) belden, klaagden bij houtkachels vooral over geur- en rookoverlast en daarnaast over bijvoorbeeld prikkelende ogen.

Klachten over kachels van particulieren geeft de Friese milieudienst door aan de betreffende gemeente. De telefoontjes gingen in 2019 echter ook over bedrijven, legt Aize Terpstra uit. Hij is coördinator en toezichthouder bij de FUMO. ,,Bij bedrijven staan ook veel houtkachels, die zijn voor zakelijk gebruik. In de pluimvee- en kalversector worden ze bijvoorbeeld ingezet om de stallen te verwarmen of om voer te maken.’’

Volgens Terpstra valt een deel van de toename van het aantal klachten vrij simpel te verklaren: er zijn meer houtkachels. ,,We moeten met z’n allen van het gas af en mensen zien de houtkachel als een van de alternatieven.’’

Slapen met muziek op vanwege fluittonen

Ook over vergisters komen steeds meer klachten binnen, weet Terpstra. En dan niet alleen over de geur, ook over het geluid. Dit was vorig jaar bijvoorbeeld het geval in Hantumhuizen, waar een grote vergister staat. Hierover zijn al rechtszaken geweest. Zo hoorde een vrouw ’s nachts hoge fluittonen, gaf zij aan. Volgens de FUMO sliep zij met muziek op, om het geluid niet te horen.

loading

Bij vergisters zijn soms diepe bromtonen te horen, vertelt Terpstra. ,,Het gaat dan om laag- of hoogfrequent geluid. En ook om mengmachines die veel toeren draaien. Vaak is de overlast op te lossen - wij gaan er dan ook echt meteen heen - maar niet altijd. In het geval van Hantumhuizen was de klacht terecht. De eigenaar van de vergister moest ermee aan de slag.’’

Het milieualarmnummer is bedoeld om overlast te melden door stank, geluid, bodemverontreiniging, luchtverontreiniging of lichthinder. Het gaat dan om overlast van bedrijven, niet van particulieren. Bij het verhelpen van de klachten werkt de FUMO samen met gemeenten, Wetterskip Fryslân en Rijkswaterstaat.

Niet bedoeld voor loslopende honden

Wat betreft het totale aantal klachten is de afgelopen jaren sprake van een lichte afname: van 586 in 2017 en 584 in 2018 naar 530 in 2019. In de jaren voor 2017 waren de FUMO (gestart in 2014) en andere overheden nog wat zoekende. ,,Inmiddels weet iedereen beter welke melding voor ons is en welke niet’’, zegt Terpstra. ,,Wij zijn er vooral voor dringende klachten en meldingen over bedrijven. Zaken die nog spelen. En niet voor loslopende honden of autoalarmen. Die meldingen kregen wij de eerste jaren namelijk wel. Nu is het aantal klachten redelijk stabiel.’’

Het rijtje bedrijven waarover de meeste klachten (door inwoners) en meldingen (door het bedrijf zelf) binnenkomen, is al vrij lang hetzelfde. In de top drie staan slachtafval- en kadaververwerker Sonac in Sumar, Ecopark De Wierde bij Heerenveen en de REC van afvalbedrijf Omrin in Harlingen. ,,Eigenlijk wel een logisch rijtje’’, vindt Terpstra.

Hij wil nog wel iets kwijt over de REC. ,,Het aantal klachten over de REC valt mee, zeker wat betreft geur. Mensen in Friesland hebben waarschijnlijk een ander beeld. Er wordt snel gewezen naar de REC. Zoals in 2018, toen bij meerdere meldingen de stank niet werd veroorzaakt door de centrale van Omrin maar door Paasvuren in Duitsland. Die rook trok helemaal richting Harlingen. Zelfs toen dacht men dus meteen aan de REC. Onterecht.’’

menu