Het college van Gedeputeerde Staten bekeek de troonrede dit keer in Leeuwarden.

Friesland wil gauw met stikstofmiljarden aan de slag: 'Skep moat yn jannewaris yn de grûn'

Het college van Gedeputeerde Staten bekeek de troonrede dit keer in Leeuwarden. FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF

De 5 miljard euro waarmee de regering het stikstofprobleem vlot wil trekken, moet snel worden aangewend, vindt gedeputeerde Klaas Fokkinga. ,,Yn jannewaris moat de skep yn de grûn.’’

Nu is het eerst zaak om heel snel met alle provincies een verdeelsleutel voor de stikstof-gelden vast te stellen, zei landbouwgedeputeerde Klaas Fokkinga dinsdag tijdens de nabespreking van de troonrede in het Friese provinciehuis. Iedereen wil natuurlijk een lik uit de pot maar in december kan de verdeling volgens hem rond zijn.

Koning Willem-Alexander memoreerde dat de regering de komende jaren 5 miljard vrijmaakt om de problemen rond stikstof aan te pakken. Het geld moet worden ingezet voor natuurherstel en de aanpassing van stallen.

In Leeuwarden werden zijn woorden met grote tevredenheid ontvangen. Gedeputeerde Sander de Rouwe vindt dat er ,,voortvarendheid’’ getoond moet worden. ,,We moeten niet in de valkuil van nieuwe onderzoeken stappen. De miljarden moeten al vóór 2021 worden ingezet.’’

Vergezichten achterwege

Traditiegetrouw bekijkt het college van Gedeputeerde Staten de troonrede in het provinciehuis van Zuid-Holland in Den Haag. Maar dit jaar is alles anders. De provinciale ministerraad van Friesland klonterde in Leeuwarden samen voor de televisie. En hoog in het provinciehuis, met een riant uitzicht over de stad, bespraken de gedeputeerden na afloop de woorden van de koning. Iedereen pikte er wel iets van zijn of haar gading uit.

Sander de Rouwe vond de troonrede ,,atypisch’’. Volgend jaar is een verkiezingsjaar en meestal blijven grote vergezichten dan achterwege, stelde hij. ,,Maar ik vind dat er toch ambitie wordt getoond.’’ 

En als de regering dan toch bezig gaat, hoopt hij dat de Friese provinciale regeling, waarbij bedrijven maximaal 1500 euro krijgen om mbo-stages door te laten gaan, landelijk wordt opgepakt. Aan het begin van dit studiejaar is het tekort aan stageplaatsen met de helft afgenomen. ,,Maar wij kunnen dit niet alleen volhouden.’’

Natuurwaardering

Sietske Poepjes was blij dat de koning aangaf dat er geld wordt vrijgemaakt voor de infrastructuur van energie. Ze zag er een erkenning in van de problemen met het huidige energienetwerk die tot nog toe vaak op het bord van de provincies belanden.

Nieuwe plannen voor zonneparken of zonnepanelen op daken dreigen te ,,sterven in schoonheid’’, aldus Poepjes, omdat het stroomnetwerk er niet op is berekend. Maar in de troonrede kondigde de koning de komst van een Nationaal Groeifonds aan, dat zich op dit soort problemen zal storten. 

'Niet in de valkuil van nieuwe onderzoeken stappen'

,,En dan jou ik no it wurd oan Douwe Hoogland’’, zei commissaris van de Koning Arno Brok die de terugblik van het college op de troonrede voorzat.

De natuurgedeputeerde was blij, zei hij, met de plannen voor de CO2-vermindering. In 2030 moet de uitstoot met minimaal 49 procent zijn verminderd. Ook genoot hij van de woorden die gewijd werden aan de natuur. Die extra aandacht komt volgens hem vast door de coronacrisis waardoor iedereen ineens beseft hoe belangrijk de natuur is.

'Dan maakt de Lelylijn een goede kans'

En Avine Fokkens? Die zag licht gloren voor de aanleg van de Lelylijn. De koning sprak immers mooie woorden over het belang van het openbaar vervoer en de wegen. De regering wil bijna 2 miljard euro aan geplande investeringen voor infrastructuur en woningbouw naar voren halen. Fokkens: ,,Dan maakt de Lelylijn een goede kans.’’

En commissaris van de Koning Arno Brok? Wat vond hij eigenlijk van de troonrede? ,,Ik wie ûnder de yndruk.’’ In het begin ging het uitgebreid over de staat van het land, zei Brok. ,,Oer wat korona docht.’’ En hij werd heel treurig van de beelden. Van de afstand. Van de halflege zaal. Van de auto’s in plaats van de koets en de paarden.

Het was een dubbel gevoel, aldus Brok. Hij was blij dat het parlementaire jaar toch plechtig geopend kon worden. ,,Mar tagelyk is it ek wol, ja tryst.’’ Sietske Poepjes, vanaf de andere kant van de tafel: ,,Us mem sei op de app dat se der mankelyk fan wie.’’ Brok grappend: ,,En Skylge is neamd. Griend net.’’

Perspectief begint in hier en nu

Drie uur later gaat er een persbericht uit waarin de provincie na nog meer contemplatie de troonrede recenseert. ,,Fryslân experimenteerde met ‘Lok op 1’’’, ronkt het provinciale apparaat. En nu zet het kabinet er dus ook op in.

In het Friese bestuursakkoord, dat in juni vorig jaar werd gepresenteerd zette de provincie het geluk van de Friezen centraal. En na de coronatoeslag kwamen Gedeputeerde Staten met een coronasteunpakket dat ‘Lok op 1, no en moarn’ heet. 

O toeval. Want wat zei de koning? Die zei: ‘Perspectief voor de toekomst begint altijd in het hier en nu’. Sander de Rouwe in het persbericht: ,,We roepen de Tweede Kamer op om net als in Fryslân brede welvaart centraal te zetten in het Groeifonds.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct