Friesland nadert signaalwaarde aantal coronabesmettingen: wat betekent dat?

Een klant ontsmet een winkelmandje bij binnenkomst van een winkel. FOTO ANP/EVERT ELZINGA

Met 6,9 coronabesmettingen per 100.000 inwoners nadert Friesland de signaalwaarde van 7 per 100.000. Maar wat betekent dat eigenlijk?

Hoe snel neemt het aantal besmettingen in Friesland momenteel toe?

Het aantal coronabesmettingen per 100.000 Friezen steeg de afgelopen dagen snel . Op woensdag testten nog 2,6 op de 100.000 Friezen positief. Zondag was dit gestegen naar 6,9 op de 100.000. Of die stijging aanhoudt is nog niet duidelijk, zegt Marcel de Jong, woordvoerder van GGD Fryslân, maandag aan het begin van de middag. ,,Het ziet er naar uit dat het weer wat naar beneden loopt.’’

Die voorspelling bleek aan het einde van de middag uit te komen. De cijfers voor maandag, die rond 17.00 uur werden gepubliceerd, toonden een daling naar 4,2 positieve tests per 100.000 inwoners.

Het aantal tests neemt ondertussen niet toe, per dag kan de Friese GGD 800 mensen testen, meer capaciteit is er niet bij de laboratoria die de monsters moeten analyseren. ,,Pas vanaf het eind van de maand denken we te kunnen gaan opschalen omdat we dan ook bij andere labs terecht kunnen.’’

Lees ook | Waarom duurt het momenteel zo lang voordat je in Friesland getest kan worden op corona?

Komen er nieuwe maatregelen als Friesland over de 7 besmettingen per 100.000 inwoners gaat?

Daar lijkt het vooralsnog niet op, zegt De Jong. Hij wijst daarbij ook naar de provincie Groningen waar het aantal besmettingen ondertussen ligt op 9,2 per 100.000 inwoners. ,,Ook daar zie je nog geen extra maatregelen.’’

Met 6,9 besmettingen per 100.000 inwoners zit Friesland onder het landelijke gemiddelde van 10,6 per 100.000. En ook veel verder onder de cijfers van de veiligheidsregio Amsterdam Amstelland: 31,9 besmettingen per 100.000 inwoners. Die regio is dan ook een van de zes waar sinds zondag wel aanvullende maatregelen gelden. Zo moeten kroegen er om 1.00 uur sluiten en mag een uur eerder al niemand meer naar binnen.

Als er geen maatregelen volgen, wat zegt de signaalwaarde dan wel?

,,Het betekent vooral dat we extra alert moeten zijn op het oplopende aantal besmettingen’’, legt De Jong uit. Het overschrijden van de signaalwaarde is wel aanleiding om binnen de veiligheidsregio te praten over of er gerichte maatregelen nodig zijn. ,,We kijken dan vooral ook naar wat voor besmettingen we hebben. Welke groepen testen er positief? En welke gerichte maatregelen kunnen we daarvoor nemen?’’

Zijn er groepen die eruit springen in het aantal nieuwe besmettingen?

Een derde van de 72 besmettingen van afgelopen weekend werd geconstateerd in de gemeente Leeuwarden. Een van de verklaringen daarvoor is dat er veel jonge mensen in de stad wonen. Jongeren hebben een groot aandeel in het totaal aantal besmettingen. ,,Van de 120 positieve tests sinds donderdag is ongeveer een derde tussen de 18 en 29 jaar oud’’, aldus De Jong. Toch is het gevaarlijk om hieruit de conclusie te trekken dat het virus vooral onder jongeren heerst. ,,Als je kijkt naar de groep van 60 jaar en ouder dan telden we daar ook 18 positieve tests. En deze week is het virus ook een bewoner van een verzorgingshuis gevonden.’’ Het klemmende beroep om de coronaregels na te leven en testen bij milde klachten geldt dan ook nog steeds voor iedereen.

Lees ook | Microbiologen maken gehakt van kritiek op coronatest: ‘Willen we de Verenigde Staten achterna?’

Is het aantal besmettingen per 100.000 inwoners het enige cijfer waarnaar gekeken wordt?

Nee. Op het coronadashboard van de overheid zijn verschillende regionale indicatoren te vinden die aangeven hoe het met de verspreiding van het virus gesteld is. Een daarvan is het aantal virusdeeltjes in het rioolwater. Een stijging van het aantal virusdeeltjes per milliliter is vooral een vroeg signaal dat er mogelijk een lokale piek in besmettingen aankomt. Het aantal ziekenhuisopnames geeft ook een indicatie. Voor Friesland is dit nu nog een verwaarloosbaar aantal. Terwijl het aantal besmettingen snel toenam, belanden in de afgelopen dagen slechts 3 mensen in het ziekenhuis.

Actuele data over het coronavirus zijn te vinden in dit artikel.

Signaalwaardes voor de ziekenhuizen zijn er vooral landelijk. Daar zijn ijkpunten voor het aantal mensen dat per dag wordt opgenomen in het ziekenhuis of terechtkomt op de intensive care. Bij een gemiddelde van respectievelijk 40 en 10 opnames over 3 dagen, is er sprake van serieuze problemen. Vooralsnog is Nederland niet op dit punt met op maandag een gemiddelde van 26,3 ziekenhuisopnames en 9 opnames op de intensive care.

Een andere indicatie op basis waarvan beslissingen over nieuwe maatregelen genomen kunnen worden, is het reproductiegetal. Dit getal geeft aan aan hoeveel mensen een met corona besmette persoon het virus doorgeeft. Als dat cijfer op 1 staat, is de situatie stabiel. Blijft het onder de 1, dan neemt het aantal besmettingen af. Boven de 1 neemt het aantal besmettingen juist toe. Momenteel staat het reproductiegetal op 1,38.