Friesland dit weekend massaal op het ijs, drukte bij huisartsen en ziekenhuizen

IJspret bij de Noordersingel en de Prinsentuin waar schaatsen geleerd werd en veel mensen samenkwamen. FOTO JACOB VAN ESSEN

Van rivier De Lauwers tot het IJsselmeer en van het Nannewiid tot de Prinsentuin en talrijke ijsbanen: overal in de provincie bindt men zaterdag en zondag in grote getale de schaatsen onder. Dat levert mooie plaatjes van ijsplezier op. Keerzijde van de medaille is echter de drukte bij de dokterswacht en ziekenhuizen vanwege schaatsongelukken.

‘Parents pulled their children along on sledges at the frozen Nannewiid lake’, omschrijft een verslaggever van de Britse omroep BBC de voor buitenlanders typisch Nederlandse drang naar schaatsen zodra de temperaturen onder het vriespunt zakken. De afgelopen week kon het op de ene plek al net wel en op de andere net niet, dit weekend betreden nog veel meer mensen op nog veel meer plekken de ijsvloer.

Juist in coronatijd, waarin uitjes schaars zijn, is ijspret misschien een nog meer welgekomen afleiding dan anders. Schaatsen als uitlaatklep? ,,Lit de minsken mar moai genietsje.” Cijfers van het aantal mensen zijn er niet, maar de aantallen op de foto’s zijn veelzeggend. Of het nu op houtjes is of klapschaatsen, om te hockeyen of zeilen, om kilometers te maken of meer voor de gezelligheid: het ijs lonkt voor velen.

,,Ik kin allinnich mar sizze dat de minsken foarsichtich wêze moatte”, waarschuwde ijsmeester Sytse Kroes van de Friesche IJsbond vooraf al, welbewust van de topdrukte dit weekend. ,,Wy wisten dat dat gebeure soe. Dêr kinne wy neat oan dwaan. Dat is in kwestje fan iepenbiere oarder en feiligens.”

Naast de gevaren van schaatsen an sich, is daar in coronatijd ook het risico van grote mensenmassa’s. ‘Al schaatsend vergat Nederland alle coronaregels’, kopte dagblad De Telegraaf zaterdagavond.

Vroeg op de zaterdagochtend sloten verschillende Friese gemeentes bepaalde wegen af en vaardigde men parkeerverboden uit in de hoop dat niet iedereen op dezelfde populaire plekken op het ijs zou stappen, iets wat vanwege corona nog ongewenster dan anders is. Zo riep de gemeente Heerenveen op niet meer naar De Deelen en de Heide te komen en werd de weg langs de Bonkefeart deels afgesloten.

Ook dit weekend eindigde een schaatstochtje niet voor iedereen met een beker chocolademelk of kom snert. Heel wat mensen kregen een ongeluk. De hulpdiensten rukten een aantal keer uit naar het ijs. Aan de Dongjumerweg bij Ried kwam een schaatser ten val die niet meer zelf van het ijs kon komen. De brandweer hielp het slachtoffer van het ijs af. Bij Earnewâld kon een gewond persoon niet door de ambulance worden bereikt, daarom kwam er een traumahelikopter aan te pas.

Dokterswacht overbelast

Zaterdagmiddag meldden de vijf Friese huisartsenposten dat ze het smoordruk hadden met schaatsongevallen.

Vooral gebroken polsen en heupen, snijwonden aan het voorhoofd en hersenschuddingen komen veel voor, bevestigt woordvoerder Lilian de Jong van de Dokterswacht. ,,Er wordt zoveel gebeld, dat we moeilijk te bereiken zijn.’’

Het samenwerkingsverband van de Friese huisartsenposten adviseert schaatsers met verwondingen om - waar mogelijk - hun telefoontje uit te stellen. Als je een lichaamsdeel nog kunt bewegen, dan is de kans op een botbreuk klein. ,,We adviseren om dan eerst te koelen en even af te wachten.’”

Zeker tweehonderd mensen met schaatsletsel naar ziekenhuis

Meer dan tweehonderd mensen klopten zaterdag aan bij de eerste hulp van een Fries ziekenhuis vanwege een ongeluk op het ijs. Die waren ‘voorbereid’: overal werd extra personeel ingezet.

Op de spoedeisende hulp van het MCL in Leeuwarden bleef ,,de druk onder controle” dankzij de inzet van achttien extra medewerkers. Men telde er aan het begin van de zaterdagavond zo’n 76 ijsslachtoffers. Een gebroken pols kwam het vaakst voor, zo’n 37 keer. Ander letsel betrof gebroken armen, heupen en enkels. Ook mankementen aan hoofd, knie, schouders, elleboog en rug passeerden de revue.

Bij het Antoniusziekenhuis in Sneek ging het zaterdagavond om ,,meer dan 75 mensen”. De ongelukken op het ijs hebben invloed op de planning van de operatiekamers in het ziekenhuis. ,,Veel van de mensen die we vandaag zagen, moeten worden geopereerd”, legt een woordvoerder uit. ,,Daardoor verschuiven operaties die al gepland stonden en soms vanwege coronadrukte al uitgesteld waren.”

Nij Smellinghe in Drachten telde zaterdagavond 29 ijsslachtoffers. Bij de Tsjongerschans in Heerenveen staat de teller op ,,ruim 40 mensen, voornamelijk gebroken polsen en heupen”.

Het schaatsweer levert heel wat markante beelden op. Een overzicht.

Een bestuurder is zaterdag met zijn jeep door het ijs van De Lauwers in Gerkesklooster gezakt. Op een video, die circuleert op sociale media, is te zien hoe de ijsvloer bezwijkt onder het gewicht van het voertuig.

De auto reed al een paar keer heen en weer over het ijs, zo is te zien op een ander filmpje. Het is niet bekend hoe het met de bestuurder gaat. De auto is met een kraan uit het water gehaald.

loading

Op de vijver van de Prinsentuin in Leeuwarden is misschien niet veel ruimte om kilometers af te leggen, de plek leent zich prima om te ijsdansen.

loading

Het was ruim 9 jaar geleden dat er voor het laatst op het Pikmeer kon worden ge-ijszeild.

loading

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland