FOTO LC

Friese paard stapt rond in alle uithoeken op de wereld (+interactieve kaart)

FOTO LC

Noem een land ter wereld en de kans is groot dat er Friese paarden rondlopen. Het ooit met uitsterven bedreigde ras is naar alle windstreken uitgewaaierd. Vrijdag en zaterdag zit het WTC Expo in Leeuwarden, het Mekka voor de Friezenliefhebber, vol met paardenvolk uit alle uithoeken van de aarde.

Het was 1965 dat er nog maar 500 Friese merries stonden ingeschreven in de registers van het stamboek. Het scheelde weinig of de Fries was definitief verdwenen. Nu, ruim vijftig jaar later, lopen er 70.000 goedgekeurde exemplaren rond. Het Friese paard is populairder dan ooit en uitgewaaierd over de hele wereld. In 75 buitenlanden staan zo’n 17.000 Friezen geregistreerd bij het Koninklijk Friesch Paarden Stamboek. (KFPS). In alle uithoeken van de aarde stappen de fiere gitzwarte paarden rond.

Grote emigratiegolf

Vrijdag en zaterdag komen eigenaren uit al die windstreken naar Leeuwarden voor de parade der kampioenen: de hengstenkeuring. Hier lopen de vaderpaarden, de doorgevers van het ras in de showroom.

Aanvullingen of verbeteringen? Mail naar digitaal@ndcmediagroep.nl

Klik hier voor een groot formaat van de kaart.

Hier wordt bepaald welke hengst zijn DNA het beste kan doorgeven. Hier wordt handel gedreven en schudden Friezenliefhebbers uit Pingjum of Peking, Sybrandabuorren of Sydney elkaar de hand.

Die emigratie van de Fries begon zo'n beetje met de handel naar de Verenigde Staten en Canada. ,,Dat binne de tradisjonele merken’’, zegt Ids Hellinga, KFPS-directeur. Het zijn ook die landen waar in de jaren vijftig veel (Friese) boeren naartoe vertrokken in de grote emigratiegolf. Bij veel Friezen om utens loopt een Fries paard in het land.

Meer paarden overzee

Zo'n tien jaar geleden, toen de crisis toesloeg, zakte de verkoop naar Amerika wat in. De markt werd daar bovendien zelfvoorzienend, met goedgekeurde dekhengsten die er gestationeerd zijn. Dat is nog steeds zo, maar de laatste twee jaar is het aantal paarden dat overzee gaat toch weer toegenomen.

,,It is wer wat oanlutsen’’, zegt Hellinga. Kopers willen toch het liefst een Fries die in het heitelân het levenslicht zag. Sentiment, maar hier is de kennis over het ras het grootst en dat blijft een plus.

Zuid-Amerika is ook een continent waar veel paardenhouders een Fries hebben aangeschaft. ,,Dat binne al jierren de lannen wêr’t goeie hannel sit’’, zegt Hellinga. Net als China dat in de lift zit. Het Midden-Oosten ontdekt nu de fraaie viervoeters fan Fryske boaiem. ,,Yn Pakistan bygelyks.’’

Minder grote landen

Nieuw dit jaar zijn Iran en Israël. Voor het eerst zijn er paardeneigenaren uit die landen aanwezig op de keuring in Leeuwarden. Om te leren. Ze praten met het KFPS over hoe ze fokverenigingen kunnen opstarten en over het organiseren van keuringen.

Want dat is bijzonder. Juryleden van het Friezenstamboek vliegen de hele wereld over om paarden te keuren. De bolhoeden bezoeken zo’n dikke dertig landen waar ze de verrichtingen van de paarden onder de loep nemen en premies uitdelen.

In landen met veel dieren en dus veulens komen ze eens per jaar. In minder ‘grotere’ landen een keer in de twee jaar. Naar verre plekken zoals Nieuw-Zeeland en Chili ook bijvoorbeeld. Hellinga: ,,Dêr sitte mar twa fokkers. Dat wie de ôfrûne acht jier sa en dat sil ek wol sa bliuwe.''

Friese paard op film

Maar dat het KFPS keuringen en registratie in het buitenland in eigen hand houdt, is bijzonder, zegt Hellinga. ,,Der binne net in soad oare stamboeken dy’t dat dogge.’’

Hoe kan het nou dat een bijna uitgestorven ras vijftig jaar later over de hele wereld is uitgewaaierd? ,,It hynder ferkeapet himsels’’, zegt Hellinga daarover. ,,Hy is ongeëvenaard yn syn soart.’’ Warmbloedpaarden verschillen wel, maar hebben niet zo’n specifiek uiterlijk en karakter als een Fries. ,,Dy soarten binne oer de hiele wrâld wakker itselde.’’

Verder werken ook de filmindustrie en de sociale media mee aan de populariteit van de ‘uit graniet gehouwen’ dieren. ,,As minsken ien sjoen ha yn in film, sjogge se hoe bysûnder de hynders binne en wolle se der ek ien.’’ En zodra filmpjes op YouTube komen gaat het hard, ziet Hellinga. ,,Moatst ris sjen hoe faak soks besjoen wurdt, dat is in hiele soad. En fan oer de hiele wrâld.’’

Friezen veroveren Mexicaanse platteland

Vier jaar geleden liepen er een paar, maar inmiddels duiken ze overal en nergens op in de Mexicaanse landerijen. De Fries is booming in het Zuid-Amerikaanse land, vertellen Jose Ayala, Juan Palacios en Rafael Maciel op de tribune in Leeuwarden. De laatste van die drie maten kocht vorig jaar zeven paarden op de hengstenkeuring. Friezen zijn door hun rustige karakter gemakkelijk om op te rijden. ,,Smart and easy to train’’, vatten de mannen samen. ,,It’s a ladieshorse.’’ Met de warmbloeden die ze gewend zijn is dat wel anders. Die zijn wild, vol temperament en niet te rijden door Jan en alleman. ,,Wij hebben afgelopen jaar alleen al 1100 Friezen naar Mexico verkocht, vertelt hengstenhouder Marcel Heuker die de drie Mexicanen op sleeptouw neemt. Als het aan de mannen ligt komt er na de keuring weer een containertje met een stuk of zeven paarden bij.

loading

Iran loopt warm voor 'paard dat liefde geeft'

Zo’n honderd lopen er in Iran momenteel. Maar als het aan Keivan Neekpey ligt zijn dat er over niet al te lange tijd 2500. De Iraniër is naar eigen zeggen ,,crazy’’ van Friezen. ,,Het zijn net mensen, ze hebben echt gevoel en geven liefde.’’ Neekpey is ook degene die het paardenras in zijn land heeft geïntroduceerd. Zelf woont hij in Teheran; in zijn stal buiten de hoofdstad staan zeven Friezen. In 2015 kocht hij een hengst die afviel bij de inspectie. In zijn land brengt hij hem nu uit in de dressuurcompetitie. In Leeuwarden komt hij om de ,,soul of the Frisians’’ te proeven. En om informatie in te winnen over hoe hij thuis het ras verder kan ontwikkelen. Ids Hellinga sprak hij over de mogelijkheden van een keuring dit voorjaar. Want zegt hij: Iran, de bakermat van de temperamentvolle Arabier, kan niet anders dan ook warmlopen voor de gitzwarte Fries.

loading

Zuid-Afrikaanse komt voor Olympische Spelen

Twee keer zat ze op de bank thuis in Boschkop in Zuid-Afrika, maar toen werd ze ,,een beetje gek’’. Want als het Hengstenkeuring is moet Marlise Botes aan de piste zitten. ,,Alle stamboekhengsten bij elkaar. Uniek. Dat zijn de Olympische Spelen en dan elk jaar.’’ In Leeuwarden komt ze ‘proeven’ of ze thuis op de goede weg zit. Al twintig jaar fokt Botes Friezen. Het begon met eentje op het erf waar tot dan alleen warmbloedpaarden hadden gelopen. Ze viel voor de werklust en het fijne karakter. Een jaar later waren er al drie bijgekocht en inmiddels huizen er honderd Friezen op haar stoeterij in Pretoria. En ze heeft de slag aardig te pakken. Op stal staan goedgekeurde dekhengsten en zelfgefokte modelmerries. Botes werd uitgeroepen tot Fokker van het Jaar 2014.

loading

Russen zijn gek op de luxe Fries

Zes merries en een goedgekeurde dekhengst heeft Nataliya Bronnikova op haar fokstation in Moskou staan. Op de tribune in Leeuwarden kijkt de paardendame kritisch naar het jonge spul in de ring. In 2009 zat ze daar voor het eerst en sindsdien elk jaar. Ze komt niet om wat te kopen, maar om up to date te blijven over de ontwikkeling van het ras. Om te praten met andere liefhebbers. Bij een Fries zegt ze: ,,It’s not about the money, it’s about beauty.’’ Russen zijn gek op Friezen, waarvan er inmiddels een stuk of 500 rondlopen in het land. Omdat het een universeel paard is, zegt Tatiana Kirichenko, vertegenwoordiger van de vereniging van Friezenfokkers in Rusland. ,,Een sportpaard voor de hele familie.’’

loading

42 hengsten door naar derde ronde

Van de 81 hengsten die donderdag aan de tweede bezichtiging deelnamen zijn 42 doorverwezen naar de derde bezichtiging, die vandaag in het WTC Expo wordt gehouden. De hengstenjury bekijkt de dieren dan opnieuw kritisch en beoordeelt welke genoeg potentieel hebben om deel te nemen aan het Centrale Onderzoek, de test die moet uitwijzen of de hengsten goed genoeg zijn om als dekhengst voor het stamboek aan de slag te kunnen. De al goedgekeurde dekhengsten worden zaterdag bij de hengstenkeuring aan het publiek getoond.

home
net-binnen
menu