Friese en Groningse gemeenten rekenen erop dat het nieuwe kabinet de hiaten in het Gemeentefonds recht trekt. Ze roepen politieke partijen op zich in te spannen voor de gemeenten die worden benadeeld bij de nieuwe verdeling van het fonds.

Gemeenten die het al moeilijk hebben worden vanaf 2023 extra gestraft door de nieuwe berekening van het Gemeentefonds. In Friesland moeten meer dan de helft van de gemeenten op het vaste land genoegen nemen met minder geld. Het scheelt onder meer de gemeenten Leeuwarden, Smallingerland en Achtkarspelen miljoenen op de begroting. Het Gemeentefonds vormt de grootste inkomstenbron van gemeenten, naast de lokale heffingen.

‘Strijdend met morele standaard die we samen hooghouden’

In een brief aan de Raad van Openbaar Bestuur (die advies uitbrengt over de nieuwe verdeling) en de lijsttrekkers van de politieke partijen roepen de Groningse en Friese gemeenten op met een structurele oplossing te komen voor de nieuwe - en in hun ogen - scheve inkomstenverdeling. Juist in de gemeenten die in verhouding veel geld steken in het sociaal domein worden hard getroffen.

De gemeenten noemen het voorstel ,,strijdend met het morele standaard die we in het bestuur met elkaar willen hooghouden. Ook maakt het onze Noord-Nederlandse gemeenten definitief onmogelijk om te doen voor haar inwoners wat er moet gebeuren.’’

‘Gaten in wegdek en sluiten van zwembaden’

Als de nieuwe verdeling waarheid wordt, waarschuwen de gemeenten, ,,dan zullen de meeste gemeenten gedwongen worden radicaal te snijden in dienstverlening aan de burgers en in onderhoud en instandhouding van infrastructuur en voorzieningen’’. Het zal leiden tot ,,gaten in het wegdek, beperken van onderhoud aan groen, sluiten van zwembaden en korten van subsidies op cultuur en sport’’.

De gemeenten roepen de lijsttrekkers op de uitkomsten van de herverdeling van het fonds ,,op voorhand niet acceptabel te verklaren’’ en uit te spreken ,,dat gemeenten moeten kunnen rekenen op een eerlijke financiering’’.

,,Gemeenten moeten voor haar inwoners een betrouwbare eerste overheid kunnen zijn. Zeker in Noord-Nederland, waar zoveel inwoners op de overheid leunen zijn gemeenten nodig die die rol kunnen spelen. Als het verdeelmodel zoals dat er nu ligt waarheid wordt, kunnen gemeenten die rol niet meer spelen. Dat is onacceptabel.’’

Omgekeerd ‘Robin Hood-effect’

Wethouder Bert Nederveen van de Groningse gemeente Westerkwartier sprak zijn collega-bestuurders vrijdag toe tijdens een algemene ledenvergadering van de Verenigde Nederlandse Gemeenten. Hij sprak van een omgekeerd ‘Robin Hood-effect’: gemeenten met inwoners die het al moeilijk hebben moet geld inleveren en dat gaat naar gemeenten waarvan de inwoners er een stuk beter bijzitten. ,,Wij geloofden en geloven onze ogen en over niet.’’

Al eerder zei onder meer gedeputeerde Sander de Rouwe (CDA, financiën) dat een ,,structureel andere verdeling vraagt om structurele oplossingen, en niet om tijdelijke of incidentele’’. Commissaris van de Koning René Paas van Groningen noemde de verdeling ,,moreel onacceptabel’’.

Debat in Smallingerland

De gemeenteraad van Smallingerland komt dinsdag bij elkaar voor een interpellatiedebat over de korting op het fonds. Smallingerland verwacht op basis van de eerste berekening zo’n 2,9 miljoen euro minder binnen te krijgen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct