Examen Nederlands 'schiet doel voorbij'

Morgen starten de schriftelijke eindexamens voor vmbo, havo en vwo. Over het vak Nederlands woedt vooraf al een stevige discussie.

De tafels en stoelen staan klaar, want ook daar zijn richtlijnen voor: niet te dicht bij elkaar, om spieken te bemoeilijken. Vanaf morgen zal de spanning in kantines en sporthallen bijna tastbaar zijn, als in het hele land circa 210.000 leerlingen zich buigen over de schriftelijke eindexamens – als het goed gaat de laatste horde op weg naar het diploma voor vmbo, havo en vwo.

Voor de vwo’ers wacht morgenmiddag meteen het meestbesproken examen van allemaal: Nederlands. De afgelopen weken hebben docenten en taalkundigen korte metten gemaakt met de wijze waarop in het middelbaar onderwijs nu gemeten wordt of een leerling de Nederlandse taal voldoende beheerst.

,,Het examen is doorgeschoten in details’’, zegt Lieuwe Miedema, voormalig docent Nederlands en nu conrector van het Leeuwarder Lyceum. ,,Ik ben het eens met de kritiek. Zelfs een docent Nederlands kan geen 10 halen op dit examen. Bovendien vind ik de diversiteit onvoldoende.’’

Eenzijdig

Hij onderschrijft daarmee de kritiek die taalkundige Rik Smits uitte in NRC Handelsblad en docent Nederlands Kees Beekmans in de Volkskrant. Beekmans noemt de wijze waarop het examen nu vorm heeft gekregen ,,een ramp’’ en iets ,,om je diep voor te schamen’’. Smits zag een van zijn teksten uiteengerafeld worden en de samenstellers trokken daar heel andere conclusies uit dan hijzelf ooit bedoeld had.

'Examen Nederlands is doorgeschoten in details'

Let wel: de kritiek geldt de examens van de afgelopen jaren. Het examen dat de tienduizenden vwo’ers morgen en een nog grotere groep havisten vrijdag voorgeschoteld krijgen is – als het goed is – nu nog een groot geheim. Maar Miedema signaleert dat de makers van de schriftelijke eindtoets de afgelopen jaren een grote voorliefde hebben ontwikkeld voor vaardigheden als tekstbegrip en analyse en daarnaast eenzijdige teksten uitzoeken. 

Discussie

,,De artikelen zijn vaak afkomstig uit de Volkskrant, NRC, de Groene Amsterdammer. En nooit uit De Telegraaf of het Algemeen Dagblad. Bovendien zijn de onderwerpen heel vaak sociaal-maatschappelijk of cultureel. Daarmee spreek je bêta-leerlingen niet erg aan.’’ Miedema vindt dat de examencommissie zich de kritiek moet aantrekken en werk moet maken van meer evenwichtige examensstof. ,,Het gaat nu heel vaak om details en dan schiet het examen zijn doel voorbij, vind ik.’’

Het College voor Toetsen en Examens, dat verantwoordelijk is voor de uitwerking van de examens, zegt: ,,Een discussie over een examen waarderen wij’’. Voormalig rector van het Heerenveense Bornego College Geert van Lonkhuyzen is directeur bij dit college. Hij geeft aan ,,graag in gesprek’’ te gaan om het examen te verbeteren. Maar uiteindelijk bepaalt de minister van Onderwijs dit.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement