Rioolwatermetingen op coronavirusdeeltjes kosten miljoenen. Tot op heden lijkt er qua vroegsignalering weinig met de info op het coronadashboard te worden gedaan.

Een gigantisch hoge hoeveelheid coronavirusdeeltjes is er volgens het dashboard coronavirus van de rijksoverheid tijdens de meest recente meting aangetroffen in de waterzuivering van Kootstertille. Naar verhouding komt nergens in Nederland een rioolwatermeting hierbij in de buurt (zie infographic).

GGD Fryslân zegt de gegevens dinsdag voor het eerst te zien. ,,Héél hoog”, bevestigt woordvoerder Jan Arendz. ,,Wij betrekken deze informatie in het totale beeld, in combinatie met het aantal positief geteste mensen en kijken dan of we extra maatregelen moeten nemen.”

De metingen in Kootstertille dateren van 11 januari. Een logische verklaring is de uitbraak in ‘t Suyderhuys in Surhuisterveen, zegt GGD-woordvoerder Jan Arendz. Dit is een van de dorpen die aangesloten is op de zuivering van Kootstertille. Bovendien woont veel personeel in de omgeving en zijn er ook onder hen veel besmettingen, zegt Arendz. ,,Je ziet het bij elkaar komen.”

Van een vroegsignalering, zoals de metingen bedoeld zijn, is geen sprake. De uitbraak in ‘t Suydershuys kwam begin januari al in beeld. Hier zijn 116 positieve bewoners, medewerkers en naasten aan gelieerd, meldde de GGD maandag. De GGD gaat er vanuit dat het in alle gevallen om de besmettelijker Britse variant gaat. Sinds 5 januari zijn volgens RIVM-gegevens bijna 300 inwoners van Achtkarspelen positief getest op het coronavirus, de laatste 60 zijn maandag en dinsdag bijgeschreven.

,,Zo’n hoog aantal hebben we niet eerder zien langs komen, bij lange na niet”, reageert Otto van der Galiën, dagelijks bestuurder bij Wetterskip Fryslân. Om die reden is afgelopen weekeinde extra gemeten voor analyse door het RIVM, voor betrouwbaarder info. Die resultaten zijn Van der Galiën nog niet bekend. ,,Het RIVM duidt de cijfers, dat is de afspraak. Maar een link met Surhuisterveen is natuurlijk wel duidelijk.”

Sinds enkele maanden wordt er twee keer per week gemeten op dode coronavirusdeeltjes (het nucleïnezuur RNA) op alle 27 rioolwaterzuiveringen in Friesland. Monsters worden opgestuurd naar het RIVM. De gegevens worden op het dashboard vermeld. Regenval of droogte kunnen van invloed zijn op de cijfers en ook kan de hoeveelheid virusdeeltjes die mensen via de urine en ontlasting afscheiden enorm verschillen. ,,Om schommelingen en fluctuaties te voorkomen gaan we in Nederland toe naar dagelijkse metingen”, vertelt Van der Galiën. Hiervoor is door het Wetterskip al apparatuur besteld voor de eerste vier waterzuiveringen, in februari zou die al in gebruik genomen kunnen worden. De kosten voor de rioolwatermetingen zijn voor rekening van het ministerie van VWS, benadrukt Van der Galiën. ,,Landelijk zal dat in de miljoenen lopen.”

Volgens deskundigen kan een hoge signalering virusdeeltjes ook duiden op besmettingen in de omgeving van mensen die zich niet laten testen of nog geen klachten hebben. Het RIVM kan dinsdag achtergrondvragen hierover niet beantwoorden. ,,Onze mensen hebben een gigantisch drukke agenda”, verontschuldigt woordvoerder Geert Westerhuis zich.

Onder meer is er de vraag of de uitgelichte gemiddelden per veiligheidsregio wel kloppen, aangezien bij elke regio data van oktober en november worden vermeld. Aan het eind van de dag zijn de gemiddelden plotseling van 17 januari en zitten er per 100.000 inwoners nog maar 314 (maal 100 miljard) coronavirusdeeltjes in het rioolwater in Kootstertille, dit keer volgens de meting van 14 januari. ,,Er zat vermoedelijk een fout in het script. We hebben dat doorgegeven aan VWS”, vertelt de woordvoerder over de verkeerde gemiddelden. ,,En verder worden gegevens voortdurend ververst.”

Wetterskip-bestuurder Van der Galiën ziet de cijfers onder zijn ogen veranderen. ,,Hé? Wat een verschil! Zo zie je hoe belangrijk het is dit dagelijks bij te houden.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Coronavirus
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct