Europa wil meer uren Fries op de basisschool (45 minuten per week is te weinig)

Foto LC

De versnelling van het Fries op de basisscholen en in het voortgezet onderwijs gaat Europa niet snel genoeg.

Het tal lesuren op de basisscholen moet ,,onverwijld’’ omhoog, zo staat in een nieuwe rapportage van het Comité van Experts dat waakt over naleving van het Europese Handvest voor regionale en minderheidstalen.

Op basisscholen en in het voortgezet onderwijs is het Fries in principe verplicht, maar de expertcommissie stelt met lede ogen dat er nog altijd op grote schaal gebruik wordt gemaakt van vrijstellingen. Op de meeste basisscholen blijft de aandacht voor het Fries beperkt tot 45 minuten per week. ,,Dat is niet voldoende voor de uitvoering van het Handvest.’’ Nederland is verplicht zich aan dit handvest houden.

In het voortgezet onderwijs is de situatie nog beroerder. Slechts 4 van de 71 scholen bieden het vak Fries aan op het lesrooster. Gedeputeerde Sietske Poepjes: ,,At wy neffens it rapport te min dogge, dan wol ik mear dwaan. Mar dat moat tegearre mei skoallen, âlders en ryk. In Fryske oanpak foar ús taal.’’

Een tweede zorgpunt van Europa is het grote tekort aan docenten Fries. Rijk en provincie moeten hun best doen om meer studenten te lokken naar de docentenopleiding Fries, die is ondergebracht bij NHL Stenden in Leeuwarden, of naar de studie Friese taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Voorts moet Nederland de Onderwijsinspectie achter de broek zitten, zodat die scherp is op het verplichte Fries op scholen, moet het gebruik van Fries in de gezondheidszorg meer worden gepromoot én moet er tijdens relevante rechtszaken altijd Fries kunnen worden gesproken. Volgens de taalexperts, die eind vorig jaar op werkbezoek kwamen, gaat dat in de praktijk nog te vaak mis. ,,Er is slechts één beëdigde tolk beschikbaar en enkele Friestalige rechtbankmedewerkers, wat in veel rechtszaken leidt tot vertraging of tot berechting in het Nederlands.’’