Enorme erfgoedschat Súdwest is goud, maar hoe bescherm je dat?

FOTO JAN DE VRIES

Dik 740 rijksmonumenten, 133 gemeentelijke monumenten en 124 rijksbeschermde kerken. Súdwest-Fryslân heeft goud in handen met zoveel erfgoed. Maar hoe bescherm je al dat prachtigs?

Want de gemeente bulkt misschien van historische parels, geld is er amper om al het erfgoed te beschermen. Jaarlijks is er 100.000 euro beschikbaar voor particulieren. Daarvan gaat 40.000 euro naar molens, 30.000 euro is voor gemeentelijke monumenten. Veel blijft er niet over voor ander beleid.

Súdwest-Fryslân staat twaalfde in het rijtje van gemeenten met de meeste monumenten. De oudste terpen liggen hier, de meeste historische dijken van de provincie en de meeste en oudste kerken van het land.

Nieuw erfgoedbeleid

Maar de kerken lopen leeg en de boerderijen worden verlaten. Over wat er moet gebeuren met al deze bijzondere objecten, heeft de gemeente nieuw erfgoedbeleid in de maak. De raad werd er woensdagavond over bijgepraat in het Bestjoershûs in Sneek. Want de wetgeving gaat volledig over de kop en de nalatenschap van Littenseradiel moet zorgvuldig worden bewaard. Mogelijk moeten de budgetten worden verhoogd.

Súdwest wil veel meer de boer op met al zijn panden, landschappen en immaterieel erfgoed als Drabbelkoeken en verhalen als het Vrouwtje van Stavoren. ,,We wolle folle mear ynsette op de ekonomyske waerde fan erfgoed”, zei Dorien Haagsma, beleidsadviseur.

Veel bewoners van monumenten weten niet eens wat voor subsidies ze kunnen aanvragen. De gemeente geeft er ook weinig ruchtbaarheid aan. ,,It budget is minimaal, mei in pear oanfragen is de pot al op.” Soms sneuvelen er daardoor zelfs monumenten. De schoorsteen van de zuivelfabriek in Workum ging tegen de vlakte. ,,Dy koenen we net beskermje omdat der gjin jild foar wie.”

menu