Tjongerschans in Heerenveen had in 2018 een bijzondere bevalling. Eva Aarts uit Wolvega haalde bij een keizersnede zelf haar dochter uit haar buik, een primeur voor Friesland. FOTO NICOLIEN SIJTSEMA

Elk jaar minder baby’s en thuisbevallingen in Friesland: bekijk hier de cijfers

Tjongerschans in Heerenveen had in 2018 een bijzondere bevalling. Eva Aarts uit Wolvega haalde bij een keizersnede zelf haar dochter uit haar buik, een primeur voor Friesland. FOTO NICOLIEN SIJTSEMA

Er worden deze eeuw vrijwel elk jaar minder baby’s geboren in Friesland. En sinds 2015 worden er structureel minder mensen geboren dan er sterven in Friesland.

,,De kinderopvang en het basisonderwijs ondervinden dit al langer, binnenkort gaan het voortgezet en middelbaar onderwijs dit ook merken”, zo reageert senior onderzoeker Wilma de Vries van het Fries Sociaal Planbureau op de geboorte- en sterftecijfers die de Leeuwarder Courant op een rijtje heeft gezet.

Minder baby's

Sinds begin deze eeuw worden in Friesland vrijwel elk jaar minder baby’s geboren. Slechts drie jaren (2009, 2014 en 2016) is het geboortecijfer die periode ietsje gestegen. Vorig jaar werden in Friesland minder dan 5800 kinderen geboren, vergeleken met 2002 een afname van ruim een kwart.

Sinds 2015 is er een omslag in bevolkingsaanwas. Sinds dat jaar sterven in Friesland elk jaar meer mensen dan er geboren worden. ,,Dat is landelijk nog niet het geval”, zegt De Vries. Louter door een positief migratiesaldo blijft het inwonertal toch groeien. Zo telde Friesland door verhuizingen in 2018 meer inwoners dan ooit.

Ontgroening en vergrijzing is jarenlang voorspeld. Toch gaat de aanhoudende daling van het aantal geboortes wel iets sneller dan verwacht, reageert De Vries. ,,Meestal zie je na een economische crisis dat er weer kindjes komen. Maar het krijgen van kinderen is niet meer vanzelfsprekend. Mensen kunnen kinderen plannen. Geen kinderen in een relatie gebeurt steeds vaker. Of minder kinderen.”

Tekst gaat verder na de infografiek

Weer minder thuisbevallingen

In de vier Friese ziekenhuizen nam het totaal aantal geboortes vorig jaar af, maar het percentage vrouwen dat niet thuis is bevallen, is weer toegenomen. Dat geldt al voor ongeveer zeven op de acht vrouwen. Exacte percentages zijn niet te geven, omdat een deel van de Friese baby’s in het Groningse UMCG wordt geboren en in Tjongerschans en in Antonius vrouwen uit Drenthe en de Noordoostpolder bevallen. 

De toename van ziekenhuisgeboortes in Antonius (plus 8,6 procent) en de stabilisatie in Tjongerschans (min 1,1 procent) hebben dan ook deels te maken met het faillissement van MC IJsselmeerziekenhuizen. Daardoor zijn in Lelystad sinds eind oktober geen ziekenhuisbevallingen meer mogelijk. Antonius ziet de afgeronde verbouwing van de afdeling verloskunde ook als een verklaring voor de flinke groei in geboortes vorig jaar. De ziekenhuizen MCL (min 5,1 procent) en Nij Smellinghe (min 6,4 procent) zien de flinke daling van geboortes als ,,gebruikelijke schommelingen”. 

Verloskundige Katja van Groesen uit Sneek is niet verbaasd dat steeds minder vrouwen thuis bevallen. ,,De gezondheidszorg is veranderd, er worden minder risico’s geaccepteerd, dus minder vrouwen hebben de keus om thuis te bevallen”, legt ze uit. Bovendien zijn de wensen van zwangere vrouwen veranderd. ,,De vrouwen die wel kunnen kiezen, doen dat eerder voor een ziekenhuisbevalling. Dat is ook anders dan tien, twintig jaar geleden.”

Dit artikel bevat een infografiek. App-gebruikers klikken hier om deze te bekijken.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct