Eilandtalen en Hielpers opgenomen in internationale talendatabank

Obe, het bezoekerscentrum van Lân fan taal in Leeuwarden. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN Foto: Jacob van Essen

Online taaldatabank Glottolog erkent het Schiermonnikoogs, Hielpers en Terschellinger Fries als zelfstandige talen.

Glottolog, onderdeel van het gerenommeerde Max Planck Instituut in Jena, is een internationale wetenschappelijke online databank die ruim 7200 talen, taalfamilies en dialecten opneemt en van een taalcode voorziet. De erkenning kwam er, nadat de Leeuwarder taalkenner Dyami Millarson (25) het instituut had geattendeerd op het feit dat de drie dialecten volledige taalsystemen zijn. „Ze maakten een eigen ontwikkeling door en lijken weinig op het Fries. In feite verschillen deze drie talen meer van het Fries dan het Afrikaans van het Nederlands.’’

„Doordat ze nu een wetenschappelijke identificatiecode hebben, zijn ze feitelijk internationaal erkend als zelfstandige talen”, stelt Millarson. De erkenning heeft vooral symbolische betekenis voor de sprekers, meent hij.

'Leren is behouden'

De jonge Leeuwarder verdiept zich al enkele jaren in bedreigde minderheidstalen. De beste manier om een taal te behouden, is hem zelf te leren, vindt hij.

Vorig jaar leerde hij in drie maanden Schiermonnikoogs, Hielpers en Aasters (een onderdeel van het Terschellinger Fries). Hij legde contacten met sprekers en correspondeerde met hen. Inmiddels is hij ambassadeur van het Hielpers. Elke maand komt hij met een groepje in de stad samen om onderling in het Hielpers te converseren. Met de gemeente Schiermonnikoog en de cultuur-historische vereniging overlegt hij over een cultureel taalfeest, om de erkenning te vieren.

In maart bracht de Fryske Akademy nog een nieuw woordenboek van het Hindeloopers uit. Als dialect. Willem Visser van de Akademy kende Glottolog niet. ,,Maar het is nooit verkeerd wanneer een Fries dialect als taal wordt erkend.”

Millarson richt zich nu op drie andere streektalen: het Helgolands, Saterfries (beide Duitse talen) en het Elfdaals, een Zweedse minderheidstaal, die ook bekendstaat als ,,Vikingtaal”.