Kooiker Piet Inia (op de voorgrond) leidt de genodigden rond in de kooi waar hij normaal geen gasten ontvangt. FOTO HENK JAN DIJKS

Eendenkooien hebben hun oude glans terug

Kooiker Piet Inia (op de voorgrond) leidt de genodigden rond in de kooi waar hij normaal geen gasten ontvangt. FOTO HENK JAN DIJKS

Met een feestelijke bijeenkomst in eendenkooi Bij de Hel bij Hallum is donderdag de restauratie van 24 eendenkooien afgesloten. Deze landschapselementen met cultuurhistorische waarde kunnen er weer even tegen.

Eigenlijk is het raar, zo’n groot gezelschap belangstellenden in eendenkooi Bij de Hel. Kooiker Piet Inia is hier het liefst alleen, vertelt hij. Nou ja, eigenaar Homme Tjeerdsma mag er af en toe eens een kijkje nemen, maar voor de rest is er geen gelegenheid voor pottenkijkers. In de eendenkooien, in ieder geval de exemplaren waar nog wordt gevangen, heerst absolute rust.

,,Het is dus exceptioneel wat we hier doen, zeker in het vangseizoen’’, vertelde Tjeerdsma gisteren. ,,Maar ik ben heel blij met hoe de kooi is opgeknapt. Ik denk dat het hier nog nooit zo mooi was als nu.’’

Kongsi

Kooi Bij de Hel, zo genoemd om de ligging in het vroegere afgelegen moerassige ‘ûnlân’, is gerestaureerd in het kader van het project Kongsi van eendenkooien.

Er kwam geld van het Waddenfonds, 2,5 miljoen euro, en de betrokken partijen deden er nog eens een half miljoen euro bij, zodat er een mooi bedrag beschikbaar was voor een opknapbeurt van 24 kooien. Zeventien in Friesland, drie in Groningen en vier op Texel.

Van zowel natuurbeheerders als It Fryske Gea, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer als van particulieren, zoals Tjeerdsma. Met kooien waar nog gevangen wordt, kooien in ruste en exemplaren waar educatie het belangrijkste doel is.

Wat ze gemeen hebben, is dat ze allemaal in de waddenregio liggen. Gedeputeerden Klaas Kielstra (Fryslân) en Henk Staghouwer (Groningen) toonden zich beiden enthousiast over het herstelproject.

Staghouwer: ,,Hier worden cultuur, natuur en historie met elkaar verbonden. Zo beseffen we hoe onze voorouders ooit het land hebben ingericht.’’

Zuinig

Zijn collega Kielstra: ,,We moeten er zuinig op zijn. Goed rentmeesterschap tonen voor wat ooit in ons landschap is gemaakt.’’

Ooit waren in het waddengebied 150 eendenkooien, nu zijn het er nog 29. Die worden gekoesterd. ,,Toekomstbestendig gemaakt’’, in de woorden van projectleider Jan Piet de Boer van Landschapsbeheer Friesland.

Voor de educatieve kooien geldt dat ze nu ook echt gericht zijn op het publiek, met bijvoorbeeld infopanelen. In de kooien die nog in gebruik zijn, is vooral veel achterstallig onderhoud gedaan.

In Bij de Hel leidt kooiker Inia trots zijn gasten rond. Hij toont hoe de eenden worden gelokt in de plas en via de drie vangpijpen in de val worden gelokt. Ze gaan er letterlijk de pijp uit. Ook het kooikershuisje is opgeknapt. Daar kan hij het binnenwerk doen, zoals het herstellen van de netten. Als het moet, kan hij er zelfs in de bedstee slapen.

Behoud

Zo gek maakt Inia het nog niet. ,,Mar ik bin hjir wol alle dagen. Sân dagen yn ’e wike.’’ En als hij bij hoge uitzondering eens en keer niet kan, dan neemt zijn vrouw de honneurs waar. Het is niet dat die strikte taakopvatting rendabel is.

De laatste jaren hield de vangst op met hooguit een stuk of vijftig. De vrouwtjes krijgen de vrijheid terug, de woerden gaan naar de poelier.

De kooiker: ,,Om it jild hoege jo it net te dwaan. Ik moat alle dagen tritich kilometer ride. Dat krij’k der mei de fangsten lang net út.’’ Maar dat hoeft ook niet: ,,It giet om it behâld fan it âlde ambacht.’’

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct