Hoogspanningskabels

Een waterstofverbinding kan Friesland behoeden voor een hoogspanningslijn tussen Noardburgum en Oudehaske

Hoogspanningskabels

Een nieuwe waterstofverbinding kan Friesland in de toekomst behoeden voor de aanleg van een compleet nieuwe hoogspanningslijn tussen Noardburgum en Oudehaske.

Waterstof is een van de opties die energietransporteur Tennet momenteel onderzoekt. Het bedrijf heeft in Noord-Nederland veel extra transportcapaciteit nodig om alle opgewekte zonne- en windenergie te kunnen vervoeren naar de rest van het land.

Tennet haalde vorig jaar een oud plan uit de kast voor de aanleg van een nieuwe 380kV-leiding van Groningen (Vierverlaten) via Noardburgum en Oudehaske naar Ens (Noordoostpolder).

Deze route van 100 kilometer loopt dwars door Friesland. De aanleg kost kapitalen en bovendien zouden er, volgens oude berekeningen, zo’n vijftig huishoudens voor moeten wijken.

Daarom wordt er naarstig gezocht naar alternatieven. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) maakt er melding van in een brief aan de Tweede Kamer.

‘Waterstof kan door bestaande gasleidingen’

Het bedrijf spreekt zelf van ‘slimme oplossingen’. ,,Daar kijken we ook met Gasunie naar. Maar concreet worden is nu echt veel te vroeg’’, vertelt woordvoerder Franscé Verdeuzeldonk. ,,We zoeken naar alternatieve verbindingen om met zo min mogelijk kosten toch uitbreiding te realiseren. En waterstof kan door bestaande gasleidingen.’’

Voor waterstof moeten bestaande gasleidingen in de grond worden omgebouwd. Energie uit zon en wind kan via elektrolyse worden omgezet. Het grote voordeel van waterstof is dat dit het elektriciteitsnet niet belast.

Tennet en de regionale netbeheerders moeten de komende tien jaar zo’n 40 miljard euro investeren om aan de toegenomen energievraag te kunnen voldoen.

De transporteur kijkt ook naar andere innovaties, zoals het plaatsen van batterijen bij grote zon- of windparken, de bouw van elektrische stoomketels bij fabrieken of waterstofproductie in de buurt van een hoogspanningsstation. Dat kan allemaal helpen om ,,de productie en de consumptie van elektriciteit beter stuurbaar te maken’’.

In de Eemshaven komt alle opgewekte energie vanaf de Noordzee aan land. In 2023 is een nieuwe hoogspanningslijn klaar tussen de Eemshaven en Vierverlaten.

Minister Wiebes rept van een noodzaak van verdere uitbreiding van het hoogspanningsnet tussen Noordoost-Nederland en de Randstad.

Nieuwe technieken

Tennet wil in Noord-Nederland graag experimenteren met nieuwe technieken. Het bedrijf laat marktpartijen nadrukkelijk meedenken over alternatieven. Buurlanden kampen met een soortgelijke problematiek. Zo moeten er ook in Duitsland grote hoeveelheden opgewekte duurzame energie vanuit Noord-Duitsland worden vervoerd naar de industrie in het zuiden en westen van het land.

Tennet kan de stroom van nieuwe wind- en zonneparken in Noord-Nederland amper kwijt. Proeven met waterstof, batterijen of stoomketels kunnen de piekbehoefte aan transportcapaciteit idealiter verminderen met 100 Megawatt, een hoeveelheid die voldoende is om 100.000 huishoudens tegelijkertijd van elektriciteit te voorzien.

Noordoost ontzien bij kabels windpark

De stroomkabels van het nog te bouwen windpark boven de Waddeneilanden moeten in Groningen aan land komen. De Friese kust wordt ontzien.

De provincies Friesland en Groningen hebben met lokale overheden hun favoriet kenbaar gemaakt aan netbeheerder Tennet en het ministerie van Economische Zaken. Zij nemen in het najaar een besluit.

Over een paar jaar moet er 700 Megawatt aan elektriciteit getransporteerd worden van het nieuwe park naar de vaste wal. Om de elektriciteit aan te sluiten op het net, is een transformatorstation nodig. Het ministerie onderzocht drie locaties: Burgum, Vierlaten en Eemshaven. Laatstgenoemde wordt gezien als meest geschikte optie, al is dit de duurste. De schade aan de natuur is minder dan bij de andere opties.

Burgum was een jaar in beeld voor een nieuw station van 10 meter hoog op een terrein van 2 hectare. Er zou op de wal 20 kilometer moeten worden uitgegraven om kabels ondergronds te krijgen. Uit onderzoek van Tennet en het ministerie bleek dat Burgum van de onderzochte opties wel de goedkoopste was, maar dat aan de aanleg negatieve milieu-effecten kleefden. De kabels moesten onder de kwetsbare duinen van Ameland worden getrokken, evenals door het coulisselandschap van de Noardlike Fryske Wâlden om Burgum te bereiken. Voor de bouw van het transformatorstation gingen de handen al niet op elkaar de omgeving. Het zou de skyline van het gebied aantasten en op vruchtbare landbouwgrond geplaatst worden.

De overheden willen wel dat het rijk alvast extra kabels in het Waddengebied aanlegt, om te voorkomen dat over een paar jaar de natuur weer moet worden verstoord als er kabels voor een andere windpark moeten worden getrokken.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct