De Sintrale As. Doorn in het oog van de één, pure asfaltporno voor de ander. Een rondje langs – nu echt – de laatste loodjes.

De grote bouwwerken kennen we nu wel. Het enorme aquaduct onder het Prinses Margrietkanaal bij Burgum. Het viaduct bij Quatrebras.

En dus stelt omgevingsmanager Ben Boersma van de Sintrale As voor ons rond te leiden langs het ‘strooigoed’ van het Noordoost-Friese megaproject: de fietstunnels en onderdoorgangen die zijn bedoeld om het omwonenden én dieren makkelijk te maken de Sintrale As over te steken.

In sommige gevallen was een fietstunneltje een middel om onvrede over de aanleg van het asfaltlint weg te masseren; in andere gevallen bood de aanleg van de Sintrale As de mogelijkheid om langgedroomde fiets- of wandeldoorsteekjes aan te leggen.

Zo is er door de bouwers en bedenkers van de weg lang gesteggeld met inwoners van De Tike over een fietsbrug of tunnel over of onder de weg door.

Eerst moest er een tunnel komen, maar die bleek te duur. Een fietsbrug vormde het alternatief, en ook die bleek te prijzig. En toch staan we nu aan de monding van een rijzige betonnen fietstunnel tussen De Tike en Nijega. Twee jongemannen leggen op hun gemak de laatste hand aan de bewegingsgevoelige tunnelverlichting.

,,Het motief in de betonnen tunnelplaten is het patroon van de slootjes hier in het gebied’’, legt Boersma uit.

loading

,,De As telt tweeëndertig tunnels en bruggen’’, vertelt Boersma. ,,En nog eens dertig flora- en faunaverbindingen.’’ We stoppen even bij een onderdoorgang voor de waterspitsmuis bij Hurdegaryp. Die weet zich beschermd door beton en staal en kan zo de As onderdoor schieten door een laagje water. ,,Kosten nog moeite gespaard’’, zegt Boersma trots, om daar enigszins ontnuchterend aan toe te voegen: ,,dat moest ook gewoon van de Flora- en Faunawet hoor.’’

loading

Even later staan we onder een imposante fietsbrug bij Noardburgum. De brug, Heidsteek gedoopt, tilt de fietsers als het ware op tot in de boomtoppen waarna ze de As hoog en droog oversteken. Dichterbij de iconische scène uit sciencefictionfilm E.T. (1982) kom je niet. De brug, met ingebouwde vleermuizen ‘hopover’, biedt een ommetje van Noardburgum via De Swette/ Feanwâlden. ,,Ooit liep hier al eens een voetpad’’, weet Boersma.

De laatste jaren rukt het roestbruine cortenstaal op in de wegenbouw – ook Watersportdorp Kollum is gretig afnemer – en ook de Sintrale As blijkt niet ongevoelig voor deze trend. De meeste viaducten en aquaducten zijn er dakpansgewijs mee bekleed.

loading  

Volgens Boersma is er zo’n 20 tot 25 miljoen euro extra uitgegeven aan door het publiek gewenste bruggetjes en tunnels. ,,En toch zijn we binnen het budget gebleven. Dat zie je wel eens anders.’’ Hij roemt de democratische totstandkoming van wat wel eens Frieslands meest omstreden weg genoemd is, al is het protest de laatste maanden verstomd. ,,We zijn echt bij alle dorpen langsgegaan.’’

De noordelijke 7 kilometer van de weg werden al in september vorig jaar geopend; in oktober volgt de rest. Dan is alleen de rondweg bij Hurdegaryp nog niet klaar: die opent eind dit jaar.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Centrale As
Sintrale As
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct