Parttime aardappelteler Sytze Zijlstra is tevens ICT-docent bij ROC Friese Poort. Hij liet de digitale veiligheid op zijn bedrijf controleren. ,,Ik bin op ’e goeie weg.’’

Een hek houdt de cybercrimineel niet tegen: boeren moeten zich beter weren tegen onzichtbare dieven

Parttime aardappelteler Sytze Zijlstra is tevens ICT-docent bij ROC Friese Poort. Hij liet de digitale veiligheid op zijn bedrijf controleren. ,,Ik bin op ’e goeie weg.’’ FOTO JAN SPOELSTRA

Boeren moeten zich beter weren tegen onzichtbare dieven. Daarom is de gemeente Leeuwarden een proef gestart om Friese agrariërs alert te maken op de cybercrimineel.

Want op sommige erven mag dan een hek staan om de dieseldief op afstand te houden, de cybercrimineel heeft bij veel boeren nog vrij spel.

De gemeente Leeuwarden wil samen met diverse organisaties Friese boeren binnen twee jaar cyberproof maken. Doel is binnen dat tijdsbestek zeshonderd boeren te bezoeken en te checken hoe het met hun computersloten is gesteld.

Het begon eind 2018 met het initiatief van het ministerie van Justitie en Veiligheid met computerbeveiligingsprogramma’s en dit jaar kwam het ministerie van Binnenlandse Zaken met de Cyber City Deal, oftewel Lokale Weerbaarheid Cybercrime. Voorzitter van deze stuurgroep is burgemeester Sybrand Buma van Leeuwarden.

Bewust maken

Doel van de aanpak is burgers en bedrijven bewust te maken van cybercrime en hen te leren hoe ze kunnen voorkomen dat ze er slachtoffer van worden. Want van alle midden- en kleinbedrijven, waaronder ook boeren vallen, heeft een derde van de ondernemers in het land wel eens ongewenst online bezoek gehad.

De overeenkomst werd gesloten tussen onder meer drie ministeries, acht gemeenten waaronder Leeuwarden, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de politie en drie onderwijsinstellingen. Het ministerie van J&V heeft er 500.000 euro voor uitgetrokken.

Elke deelnemende partij heeft inmiddels een project toegewezen gekregen. De gemeente Leeuwarden gaat zich met de Stichting Cybersafety Noord-Nederland en de MKB Cyber Campus de komende twee jaar richten op boeren in heel Friesland.

Het startsein voor het Friese cybersafetyprogramma is onlangs gegeven. Daarvoor is totaal 230.000 euro beschikbaar: 50.000 euro vanuit het rijk en 180.000 euro van het Digital Trust Center (DTC) voor veilig digitaal ondernemen.

Digitale veiligheid slecht

De gemiddelde boer gebruikt zo’n dertig apps om zijn bedrijf te kunnen runnen. Maar met de digitale veiligheid is het doorgaans slecht gesteld. De risico’s op hacks zijn dan ook groot, net als de gevolgen. De onzichtbare inbreker kan een bedrijf, maar ook dieren en gewassen, enorme schade toebrengen.

Het is niet de vraag óf er in iemands computersysteem wordt ingebroken, maar wanneer, aldus de stichting.

Daar komt bij dat het aanbod van apparatuur binnen de agrarische sector is toegenomen, maar door een beperkt aantal leveranciers wordt geleverd. De digitale kwetsbaarheid is groot, bleek uit een kleinschalig onderzoek. Veel systemen zijn uitgerust met hetzelfde wachtwoord.

Via landbouworganisatie LTO en Triple Dairy gaat de stichting boeren benaderen. Die kunnen zich voor een computerscan ook zelf melden bij de MKB Cybercampus in Leeuwarden.

'Digitaal gezond houden'

Studenten van ROC Friese Poort en het Friesland College in Leeuwarden komen dan langs om te kijken hoe cyberproof het bedrijf is en wat de boer eraan kan doen om digitale indringers op afstand te houden.

Mocht het ‘lespakket’ bij Friese boeren aanslaan, dan zal het ministerie de aanpak landelijk introduceren.

Burgemeester Sybrand Buma zegt het een verantwoordelijkheid van de overheid te vinden ,,om de agrarische sector in volle breedte te faciliteren en behulpzaam te zijn bij het cyber weerbaar maken van de boeren’’. ,,We zijn een agrarische provincie en het is belangrijk die ook op digitaal gebied gezond te hebben en houden.’’ Verder geeft Buma aan ,,erg blij’’ te zijn met het aanhaken van LTO Noord en de Dairy Campus in het project.

 

Boer: van vertrouwen naar gezond wantrouwen

Aardappelboer Sytse Zijlstra uit Ferwert had de beveiliging van zijn computer goed op orde, leerde een scan. Toch leverde de doorlichtbeurt nog tips op.

Dat zijn computer cyberproof was, viel te verwachten. Want Sytse Zijlstra, geboren Bilkert, maar woonachtig in Ferwert, staat, behalve op het aardappelveld, als docent informatietechnologie voor studenten op ROC Friese Poort in Leeuwarden.

Verder werkt hij mee aan de ontwikkeling van nieuwe aardappelrassen voor aardappelbedrijf HZPC in Joure, maar dat is weer een heel ander verhaal.

Zijlstra was de vijfde Friese boer wiens digitale wegen in het kader van het nieuwe cybersafetyprogramma werden gecheckt. Hij was nieuwsgierig hoe zijn bedrijf er qua digitale veiligheid voor stond. ,,Út de scan bleek dat ik op ’e goeie weg bin’’, zegt hij.

Hij maakt wel backups van zijn bestanden. Want stel dat hij slachtoffer wordt van gijzelsoftware, dan is hij tenminste niet al zijn gegevens kwijt.

En Zijlstra beschikt over een wachtwoordkluis, waarin alle codes om toegang tot vertrouwelijke informatie te krijgen, zijn opgenomen. Het is namelijk niet handig om altijd hetzelfde wachtwoord te gebruiken.

loading  

Wees alert op mailtjes, hielden studenten van ROC Friese Poort en het Friesland College de agrariër voor. Zijn die echt afkomstig van de bank? Staan er geen tikfoutjes in? En hoe goed zijn de camerasystemen beveiligd? Weet je zeker dat er geen pottenkijkers zijn? Het kan immers ook een infiltrant zijn, die de boel in de war wil brengen.

Toch hadden de onderzoekers wel een paar verbeterpuntjes voor de Ferwerter aardappelteler. Zo zou Zijlstra de identiteit van onbekende bezoekers aan zijn bedrijf moeten controleren. Hij moet zich afvragen wie er nu eigenlijk zijn erf opkomt. En of dit echt de persoon is, die hij of zij zegt te zijn.

De meeste agrariërs zijn goed van vertrouwen en krijgen heel veel mensen op het erf. De meesten zijn de boer wel bekend. Maar iemand die voor het eerst langskomt, mag hij best naar zijn legitimatie vragen.

Het is bij Zijlstra nog niet nodig geweest. ,,Maar at him ’n onbekende andient, gaan ik dat seker doen.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct