Hoorzitting over stikstof: Duits model houdt bij ons geen stand

Thierry Baudet (R) en Theo Hiddema (FvD) spreken boeren toe tijdens een protest in Den Haag. FOTO ANP/REMKO DE WAAL

Waarom neemt Nederland niet het Duitse model over? Dan immers is de stikstofcrisis opgelost.

Dat betoogden de Kamerleden Thierry Baudet (Forum voor Democratie) en Barry Madlener (PVV) woensdagmiddag tijdens een hoorzitting met onderzoekers, onderzoeksjournalisten en juristen over de stikstofproblematiek in Nederland. Ze wezen erop dat de Nederlandse norm 140 keer strenger is dan de Duitse. In Duitse natuurgebieden geldt een zogenaamde drempelwaarde van 7 mol stikstof per hectare, in de Nederlandse 0,05 mol.

Volgens juridisch adviseur Valentijn Wösten wordt dit verschil verklaard doordat het stikstofprobleem in Nederland vele malen groter is dan in Duitsland. ,,Onze natuurgebieden zijn er slechter aan toe doordat ze te lang te veel belast zijn met stikstof. Duitse natuurgebieden zijn beter bestand tegen stikstof (concreet: stikstofoxiden en ammoniak). Het overnemen van dit model houdt bij ons geen stand.”

Roomser dan de paus

Wösten reageerde fel op de opmerking dat ,,Nederland weer eens Roomser is dan de paus.” ,,Pertinente onzin. Europa heeft ons al meerdere malen in gebreke gesteld, wat betreft de Habitatrichtlijn (borgen biodiversiteit) en de mestwetgeving. We zijn een huisbewoner die zijn hypotheek maar niet heeft willen aflossen. Nu staat de deurwaarder voor de deur en ja, dan is de rekening hoog opgelopen. Het openbaar bestuur in Nederland heeft een wanprestatie geleverd.”

De Utrechtse hoogleraar Milieurecht, Chris Backes, betoogde dat Nederland niet per direct zijn stikstofproductie hoeft te verminderen, ,,als maar echt zeker en geborgd is dat die vermindering er op termijn wel komt. Is dat het geval, dan is er veel mogelijk bij de rechter.”

Drijfzand

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is de veehouderij verantwoordelijk voor 46 procent van de in kwetsbare natuurgebieden. Onder meer Jan Cees Vogelaar van het Mesdagfonds en onderzoeksjournalist Geesje Rotgers stelden dat die conclusie gebaseerd is op drijfzand, omdat het RIVM werkt met modellen met een extreem hoge foutmarge.

In opdracht van het Mesdagfonds gaat de Universiteit van Amsterdam nu ,,daadwerkelijk de herkomst van die stikstofneerslag meten.” Vogelaar had echter uit de wandelgangen opgemaakt dat de coalitie toch wil vasthouden aan haar stikstofbeleid. ,,En dat is jammer, want dan wacht ons waarschijnlijk een lange juridische strijd.”

Politieke keuzes

Addo van Pul en Kees Luijk van het RIVM pareerden de kritiek en stelden het instituut wel degelijk ,,handig en bedreven” is in de stikstofberekeningen. Het feit dat het instituut de Zwarte Piet krijgt toebedeeld noemden ze onterecht. ,,Wij leveren de gegevens, maar het is vervolgens de overheid die deze data interpreteer en er beleid bij maakt. Dat zijn dus politieke keuzes.”

Lees en bekijk ook | Provinsje wil drempelwaarde voor stikstofuitstoot (maar moet wachten op het Rijk)