Na de verplichte inburgering gaan steeds meer vluchtelingen aan het werk. Maar tijdens de coronacrisis kwam deze toename tot stilstand, bleek onlangs uit cijfers van het CBS. Statushouders werken vaak in deeltijd, hebben zelden een vast contract en werken vaak in de horeca.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) onderzoekt jaarlijks in opdracht van verschillende ministeries hoe het asielzoekers vergaat die sinds 2014 naar Nederland zijn gekomen. Van 2014 tot en met juni 2020 kregen 158.000 mensen een verblijfsvergunning. Onder hen waren vooral Syriërs en Eritreërs.

Naarmate mensen langer een verblijfsvergunning hebben, hebben ze vaker een baan. Voor vluchtelingen die de afgelopen jaren in Nederland aankwamen, lukte dit sneller: van degenen die in 2014 een vergunning kregen, had na twee jaar 6 procent een baan, van de statushouders uit 2017 was dat 12 procent.

De eerste helft van 2020 stagneerde deze groei: precies de periode waarin de coronacrisis begon.

Regionale verschillen

Uit de cijfers blijkt dat van degenen die in 2014 een vergunning kregen, na 5,5 jaar bijna de helft (43 procent) een baan had. Maar er zijn wel regionale verschillen. In Friesland springt de regio Zuidwest er in negatieve zin uit. Hier had minder dan 30 procent na die periode werk gevonden. In de rest van de provincie was dit bijna 50 procent.

Wat de onderzoekers verder opviel is dat vluchtelingen vaak een onzekere positie op de arbeidsmarkt hebben. Zo hebben ze vaker dan gemiddeld een contract voor bepaalde tijd, een deeltijdbaan en werken ze veel in de horeca.

Vluchtelingenwerk is een van de organisaties die zich bezighouden met de begeleiding van statushouders naar werk. De afgelopen jaren werd hiervoor het project VIP uitgevoerd: vluchtelingen investeren in participeren.

Tussen november 2017 en november 2020 zijn er binnen dit project 1537 vluchtelingen (in heel Nederland) ‘arbeidsfit’ gemaakt. Zij kregen meer inzicht in hun wensen en ambities en hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Dit vormde een belangrijke stap richting een stage of betaalde baan.

Niet meteen losgelaten

,,We gingen bijvoorbeeld op excursie naar bedrijven om een realistisch beroepsbeeld te creëren, oefenden met solliciteren en leerden mensen werknemersvaardigheden aan: kom op tijd en als je ziek bent, meld je af’’, vertelt Ilse van Zwol, teamleider integratie bij Vluchtelingenwerk in Heerenveen.

Belangrijke voorwaarde voor het krijgen en houden van werk is volgens Van Zwol dat deelnemers na afloop van de training niet meteen worden losgelaten. ,,Nazorg en begeleiding door de professional (gemeente, jobcoach of vrijwilliger) voor werkgever en werknemer is heel belangrijk om te voorkomen dat mensen uitvallen. Die kans is de eerste paar maanden het grootst.’’

Digitale vaardigheden

Als voorbeeld van iets waar veel nieuwkomers begeleiding bij nodig hebben, noemt ze digitale vaardigheden. ,,Veel gaat tegenwoordig online: contracten tekenen, je rooster inzien, loonspecificaties. Voor deze groep zijn dat vaak nieuwe dingen.’’

Een andere succesfactor is draagvlak bij de werkgever. ,,Vluchtelingen vragen toch vaak wat extra begeleiding. Er is sprake van cultuurverschillen op de werkvloer. Wat kun je tegenkomen als je een Eritreër in dienst neemt? Vluchtelingenwerk geeft hier trainingen in. Zodra beide partijen, de werkgever en werknemer, gemotiveerd zijn, heb je de meeste kans op duurzaam succes.’’

Drie statushouders uit Friesland vertellen hoe het hen vergaan is bij de zoektocht naar werk.

Tadese Matios (23) uit Leeuwarden, Eritrea, 6 jaar in Nederland

loading

Nulurencontract in de zorg

,,Na mijn inburgering en staatsexamen heb ik een zorgopleiding gedaan, helpende plus niveau 2. Nu ben ik bezig met de opleiding autotechniek aan het Friesland College in Heerenveen. Het gaat goed en ik ben bijna klaar met niveau 3. Het was wel moeilijk om een stageplaats te vinden. Met hulp van mijn stagebegeleider kon ik bij autobedrijf Dyna in Leeuwarden aan de slag. Daar werk ik twee dagen in de week. Ik doe veel zelfstandig, dat vind ik leuk. Hierna wil ik nog niveau 4 doen van auto elektrotechniek. Ik vind het leuk om met auto’s te werken. Misschien kan ik later een eigen bedrijf beginnen.’’

Verder werk ik voor Zorggroep Noorderbreedte. Ik hoorde van een vriend dat het heel druk was in zorgcentra vanwege corona. Ik heb me aangemeld en heb nu een nulurencontract. Af en toe werk ik in Nieuw Mellens of Erasmus, ik moet bijvoorbeeld mensen uit bed halen. Het is leuk werk, ik krijg veel waardering. Daarnaast werk ik elke vrijdagnacht bij bakkerij Borgesius, daar maak ik schoon. Ik had eerst een contract voor zes maanden, nu voor acht. Het is fysiek zwaar werk, maar qua tijdstip past het goed bij mijn studie. En zaterdags kan ik uitslapen.


Jamal Aljarad (26) uit Leeuwarden, Syrië, 5 jaar in Nederland

loading

Zelfstandig pakketrijder voor Post NL

,,Na mijn inburgering wilde ik graag werken. Het was moeilijk in het begin, ik sprak de taal slecht. Tijdens de twee jaar op school heb ik weinig geleerd, ik sprak amper Nederlands. Pas toen ik in juni 2019 bij wasserij Rentex in Bolsward kwam werken, ging het snel beter met mijn Nederlands. Dat vond de docent ook. Dat kwam doordat ik met collega’s ging praten. Vanwege corona was er weinig te doen, dus heb ik ander werk gezocht. Via een kennis kon ik zelfstandig pakketrijder worden voor Post NL. Ik haal volle rolcontainers met pakketjes op bij winkeliers. Het is mooi en makkelijk werk dat goed verdient. Beter dan in loondienst.

In 2019 ben ik ook begonnen met een ICT-opleiding aan het Friesland College. Ik haalde goede cijfers op de praktijkvakken, maar ben gezakt op mijn examen Nederlands. Taal is het belangrijkste bij het vinden van werk. Als je niet goed Nederlands praat, zegt je baas: ik heb geen werk. Over de toekomst heb ik veel ideeën: een eigen winkel openen, of een eigen bedrijf, misschien wel in Dubai.’’


Beletse Haile Asgodom (36) uit Heerenveen, Eritrea, 7 jaar in Nederland

loading

Fulltime baan op montageafdeling Batavus

,,In mijn land was ik brandweerman. In Nederland heb ik heel veel cursussen gedaan, en heel veel vrijwilligerswerk: schoonmaken, tolken, helpen verhuizen, laminaat leggen, schilderen. Mijn grote hobby is sporten. Ik hou van fietsen, hard fietsen. Ik train veel en heb de Elfmerentocht en Elfstedentocht gefietst. Sinds 2018 werk ik fulltime bij Batavus in Heerenveen, op de montageafdeling. Ik ben heel blij met mijn werk maar ik zou graag een vast contract willen. Ik werk nu via Randstad.

Het was niet moeilijk voor mij om werk te vinden. Ik heb veel contacten, een groot netwerk. Taal is heel belangrijk. Je moet elkaar begrijpen. Elk bedrijf heeft zijn eigen regels. Ik begrijp meestal alles en anders stel ik vragen. Ik heb goed contact met mijn collega’s.’’

Batavus meldt momenteel twintig Eritreërs aan het werk te hebben. Zij krijgen elke maandagavond taalcursus op de werkplek.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct