Het was sjaaltjesdag in Drachten zaterdag vanwege de aankomende verkiezingen. Links D66-staatssecretaris Menno Snel (Financiën), in het midden 50PLUS-voorman Henk Krol en uiterst rechts (met bord) Romke de Jong, lijsttrekker van D66 voor provinciale staten. FOTO JILMER POSTMA

Dorpsmolen nog geen splijtzwam in Friese politiek

Het was sjaaltjesdag in Drachten zaterdag vanwege de aankomende verkiezingen. Links D66-staatssecretaris Menno Snel (Financiën), in het midden 50PLUS-voorman Henk Krol en uiterst rechts (met bord) Romke de Jong, lijsttrekker van D66 voor provinciale staten. FOTO JILMER POSTMA

Drie op de vijf Friezen zien windturbines, als die op land moeten komen, liever in groepen dan solitair per dorp. Partijen hebben hun antwoord klaar.

Uit de zestien verkiezingsprogramma’s doemt een meerderheid op die een eind wil maken aan het provinciale moratorium op nieuwe windmolens op het Friese vasteland. Alleen bij de Kop van de Afsluitdijk komt er nog een nieuw windpark (Nij Hiddum Hou), maar dat gebeurt op grond van een oude afspraak.

Nu blijkt uit een representatieve steekproef van het Fries Sociaal Planbureau dat de welwillendheid van de bevolking jegens windturbines veel groter is dan de weerzin ertegen. Groepen (of clusters) turbines krijgen meer duimen omhoog dan een molen bij elk dorp apart.

Lees ook : Friese kiezer wil liever windpark dan dorpsmolen

Dat maakt de missie van partijen die juist dorpsmolens propageren lastiger, zou je denken. Marijke Roskam, de lijsttrekker van de Partij van de Arbeid, haast zich te zeggen dat windturbines het landschap niet mogen verrommelen.

,,Wy wolle earst en foaral nei it draachflak sjen. In foarbyld foar ús is de doarpsturbine fan Reduzum. Dy wurdt droegen troch de mienskip, dy’t mei de opbringst fan de mûne moaie dingen foar it doarp docht.’’

'Grutte wynmûnen op lân binne in oerbrêging nei in tiid mei wetterstof'

Niet elk dorp is hiertoe in staat, zegt Roskam. ,,It is in unike sitewaasje dêr’t duorsumens kombinearre wurdt mei ferbetering fan de leefberens mei help fan it rendemint fan de stroomferkeap.’’

Bij plaatselijke weerstand is een dorpsmolen voor de PvdA uit den boze, aldus de lijstaanvoerder. Ze zegt met klem dat horizonbederf door turbines tijdelijk is. ,,Grutte wynmûnen op lân binne in oerbrêging nei in tiid dat wetterstof op praktyske skaal foarhannen wêze sil.’’

Voor molenclusters geldt volgens Roskam ook de eis van breed draagvlak. ,,Dan kin in kluster wynmûnen fan de doarpen dêromhinne om ús ek wol.’’

Animo voor dorpsmolens

Sander de Rouwe (CDA) ziet in de relatieve afkeer van dorpsmolens bij het publiek een bevestiging van wat de partij al bespeurde. ,,De animo voor dorpsmolens moet niet overdreven worden. Ik hoop dat de oppositie nu inziet dat hun wensbeelden lang niet altijd overeenkomen met die van veel Friezen.’’

Het CDA zet in op dorpsmolens op open zee. ,,Dorpen die toch een eigen molen willen, moeten hiervoor de ruimte krijgen’’, zegt De Rouwe. Het stringente verbod op dorpsmolens kan voor het CDA van tafel, maar de lijsttrekker ziet het daarna niet storm lopen. Dorpsmolenclusters zijn voor de christen-democraten niet bespreekbaar.

'As doarpen dat wolle, moat harren doarpsmûne der komme kinne'

GrienLinks schrikt niet van de gepeilde publieksopvatting, zegt lijsttrekker Mattijs Sikkes-van den Berg. ,,We gaan uit van wat een dorp wil. Maar we zijn blij dat clusters niet op meer weerstand stuiten. Wat ons betreft mogen oude initiatieven van de werkgroep Fryslân foar de wyn worden afgestoft. Een cluster van zeven turbines langs de snelweg zouden wij toejuichen, mits er draagvlak is. Zo niet, dan stemmen we net zoals bij Nij Hiddum Hou tegen.’’

Theun Wiersma van 50PLUS kijkt wel ,,frjemd’’ op van de voorkeur voor clusters van molens boven enkele dorpsmolens. ,,As doarpen dat wolle, moat harren doarpsmûne der komme kinne. Dan is de oergong nei skjinne enerzjy goed herkenber, lykas by sinnepanielen op de dakken. Dat jout motivaasje’’, zegt de lijstaanvoerder. Voor molenclusters op land is 50PLUS, net als CDA en FNP, niet te porren.

Lees ook : FSP onderzoekt: overal dorpsmolens? Liever niet, zegt de kiezer (en andere verkiezingsthema's)

Niet alle partijen spreken zich scherp uit over de keuze tussen solitaire molens of groepen molens op land. Sommige, zoals Forum voor Democratie en de PVV, vinden een energietransitie overdreven. De SP wil in de eerste plaats dat schone, zonodig grootschalige elektriciteitsproductie in overheidshanden komt.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct