Tot de stemming wist Pia Dijkstra werkelijk niet of haar wet het zou halen. FOTO ANP

Donorwet na 'weken vol adrenaline' door Eerste Kamer

Tot de stemming wist Pia Dijkstra werkelijk niet of haar wet het zou halen. FOTO ANP

Na ruim vijf jaar sleuren kreeg Pia Dijkstra dinsdag haar donorwet door de Eerste Kamer. ,,Ik snap de twijfel. Ik heb er zelf óók wakker van gelegen.’’

Het was 18 december 2012 dat Dijkstra, Tweede Kamerlid van D66, haar initiatiefwet voor een actief donorregistratiesysteem indiende in de Tweede Kamer. Het verhaal is bekend. De wet kwam erdoor met de kleinst mogelijke meerderheid van 75 tegen 74 stemmen, dankzij Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren, een fervent tegenstemmer, die de bus had gemist. ,,Ik heb altijd gezegd: in de Tweede Kamer was het moeilijk. In de Eerste Kamer gaat het net zo.’’

Tropenweken

Dat bleek. Het waren tropenweken. ,,Het houdt je dag en nacht bezig.’’ In de weken voor het eerste senaatsdebat op 30 januari praatte ze zich de blaren op de tong. Hoe lagen de kansen? Waar lagen de pijnpunten? Soms ging dat telefonisch. Soms in een persoonlijk gesprek. Het was een kwestie van behoedzaam opereren. ,,Je wilt senatoren ook niet tegen de haren in strijken.’’

Tijdens de eerste debatronde bleek de twijfel over het actief donorschap levensgroot. Dijkstra kreeg een spervuur aan vragen. Bij de beantwoording kreeg ze een droge mond van het praten. ,,Dit was denk ik wel het langste debat dat ik ooit heb gedaan.’’

De geboren Franeker spreekt over ongebruikte schatten. Ze bijt zich al jaren vast in het onderwerp. Jaarlijks overlijden 150 mensen doordat een donororgaan te laat beschikbaar komt. Er staan 1100 mensen op de wachtlijst. Bovendien: als een actief donorschap in andere landen kan, waarom in Nederland dan niet?

Kritiek

Tijdens de eerste termijn antwoordde ze kordaat. Het werd niet door iedereen op prijs gesteld. Dijkstra haalde een citaat aan van een politicus die ooit zei: ‘Garanties bestaan niet. Garantie krijg je op een stofzuiger’. Het werd uitvergroot. Ze kreeg het verwijt dat ze er in de senaat een potje van had gemaakt. Dat ze een arrogant toontje had. Steekt dat?

,,Ik kan heel goed tegen kritiek. Ik heb het me aangetrokken. Het ging ook een beetje van de hak op de tak. Maar aan de andere kant: mensen die tegen zo’n wet zijn, zijn ook heel snel ontevreden over de antwoorden.’’ Ze begreep de politieke twijfel. ,,Natuurlijk. Ik ben er zelf jaren mee bezig geweest, ik heb er zelf óók wakker van gelegen.’’

'Ik kan heel goed tegen kritiek. Ik heb het me aangetrokken'

Dijkstra was lang in conclaaf met Henk ten Hoeve, de Heerenveense senator van de OSF. ,,Hij aarzelde heel erg. Hij wilde alles goed afwegen. Dan gaat het om de inhoud, en dat vind ik mooi. Het duurde lang, maar er zijn in de Eerste Kamer geen politieke spelletjes gespeeld. Dat heb ik altijd gezegd en gehoopt; het gaat om de inhoud. En ja, dan vind ik het mooi als iemand als Ten Hoeve zich uiteindelijk laat overtuigen.’’

De Fries was een van de ondertekenaars van de PvdA-motie die de dinsdag erop werd ingediend en die nabestaanden een expliciete rol toekent bij orgaandonatie. De motie haalde een handvol twijfelaars over de streep.

Besef

Tot de stemming afgelopen dinsdag wist Dijkstra werkelijk niet of haar initiatiefwet het zou halen. Het was kielekiele. Pas nadat VVD-leider Frank de Grave helemaal aan het einde de stemverklaring voorlas van zijn fractie, en meldde dat er zes VVD-senatoren vóór zouden stemmen, wist ze dat het goed zat.

Woensdag gaf het lichaam van Pia Dijkstra het op. ,,Het waren weken vol adrenaline. Ik was op.’’ Inmiddels daalt het besef en overheerst de blijdschap. ,,Vooral voor de mensen voor wie dit zo belangrijk is.’’

Haar vader is negentig. Hij woont sinds kort weer in haar geboorteplaats Franeker. Vader is trots, zoals een vader betaamt. Hij volgt alles. Lachend: ,,En hij kan whatsappen. Met smileys.’’ Dinsdagmiddag, toen de initiatiefwet-Dijkstra met een stemverhouding van 38-36 in de Eerste Kamer was aangenomen, kreeg Pia een smiley. Uit Franeker.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct