Een van de kaarten uit het Dokkumer HisGis-project.

Dokkum van de achttiende eeuw doorzoekbaar

Een van de kaarten uit het Dokkumer HisGis-project.

Opwinding onder Noordoost-Friese amateurhistorici: Dokkum is sinds gisteren tot op perceelniveau doorzoekbaar, tot honderden jaren terug.

Het begon allemaal met het monnikenwerk van amateurhistoricus Piet de Haan. Hij begon in 2015 met het koppelen van belastingboeken van 1805 van geheel Dokkum binnen de grachten met het kadaster van 1832. Daarvoor spitte hij meer dan duizend koopbieven, proclamaties, notariële akten en advertenties door.

Historische kaarten op het web

Begin dit jaar droeg hij zijn werk over aan de Fryske Akademy, die de gegevens invoerde in Hisgis, hun internetproject van historische kaarten.

Dokkum is de eerste stad uit het Akademy-project Friesland 1750-1900: personen en percelen die nu doorzoekbaar is. De gehele woning- en bewonersgeschiedenis van Dokkum vanaf 1711 tot de dag van vandaag is nu voor iedereen uit te pluizen.

Dat was nogal wat werk, schetste De Haan gisterochtend ten overstaan van een zaal vol opgewonden amateurhistorici en wetenschappers.

,,In keapbrief út 1711 befettet soms in namme, meastal de namme fan de buorlju en meastal de strjitnamme. Mar wie it wol de goeie strjitnamme? Der wienen hjir ea wol fjouwer Djipswallen.’’

Gegevens koppelen

De Haan had de beschikking over enorme lijsten met gegevens. Samen met collegahistorici werkte hij zich door bijna zeshonderd koopbrieven, zo’n zevenhonderd notariële akten, ruim tweehonderd advertenties uit de Leeuwarder Courant en een dikke honderd eigendoms-overdrachten.

Waar mogelijk koppelden ze die gegevens aan percelen. ,,Lêze, opskriuwe, yntipe, sorteare.’’

Soms stuitte hij op onregelmatigheden. Een steeg die volgens zijn berekeningen ter linkerzijde van een pand zou moeten lopen, maar nu rechts ervan ligt. ,,It is altyd belang-ryk om de stêd yn te gean en de struktuer te besjen.’’

De Akademy zette uiteindelijk zo’n tien mensen – in deeltijd – aan het werk met het project. Hans Mol loofde de voorbereiding van De Haan en zijn vrijwilligersploeg, die al veel hadden ingevoerd.

Mol: ,,Foar Dokkum wie prachtich materiaal foarhannen. De Smedema- en Miedemakaart, geveltekeningen, en de huzeregistraasje van de neven Smit. De ideale proeftún foar dit projekt dus.’’

Uiteindelijk moeten alle elf Friese steden op deze manier toegankelijk worden, stelt Mol.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct