Vakantiehuis ’t Kulkje op Vlieland. FOTO PIETER KERS

Dit vindt architectuurkenner Peter Karstkarel van de nominaties voor de Vredeman de Vriesprijs

Vakantiehuis ’t Kulkje op Vlieland. FOTO PIETER KERS

De Vredeman de Vriesprijs voor architectuur, zowel die van de vakjury als die van het publiek, wordt zaterdag uitgereikt in Museum Belvédère. Architectuurkenner Peter Karstkarel laat zijn licht schijnen over de nominaties.

Voor de tweejaarlijkse architectuurprijs van de provincie Fryslân, genoemd naar Vredeman de Vries, de in Leeuwarden geboren architect, schilder, graveur en decorateur uit de tweede helft van de zestiende eeuw, koos de jury uit veertig inzendingen achttien projecten waaruit het publiek zijn favoriet kan kiezen. De jury nomineerde zelf een vijftal gebouwen.

Het grootste bouwwerk van de nominaties van de vakjury is de nog in een transformatie verkerende Blokhuispoort in Leeuwarden naar ontwerp van Bauke Tuinstra van TWA Architecten, dat voor een veelheid aan nieuwe functies nieuwe spanningen tussen de vroegere geslotenheid van de strafgevangenis en de nieuwe openheid van de bedrijvigheid oplevert.

Het kleinste is het Poortgebouw Nachttuin in Wier op het terrein van de in 1748 door Orangisten in brand gestoken Lautastate. Het archetypische houten gebouwtje op poten naar ontwerp van Nynke Rixt Jukema is een hele troost voor het terrein, al had de state oorspronkelijk geen los poortgebouw.

loading

Hoewel het blokvormige museum met werkplaats Houtstad bij molen De Rat in IJlst, ontworpen door architectenbureau Onix NL, een fascinerend gestructureerde houten loods is geworden, scoort bij mij de woning met atelier Van Wengerden in Bartlehiem misschien toch hoger. Dorenbos Architekten uit Gytsjerk heeft daar een pracht van een lichte ruimte met royale gaanderij en een huid van glazen en houten panelen ontworpen. De woning aan de Aldegeaster Brekken is knap, maar weinig verrassend. Ik erken: goede architectuur hoeft ook niet altijd opzienbarend te zijn.

Het publiek kan te kust en te keur: de achttien nominaties (inclusief die van de vakjury) zijn sterk verschillend qua omvang, functie en uitstraling, maar ze ontlopen elkaar niet sterk in kwaliteit. De liefhebbers van architectuur zouden dan ook totaal anders kunnen kiezen dan de vaklieden.

loading

Mijn favoriet is daarbij vakantiehuis ’t Kulkje in Duinkersoord op Vlieland van Borren en Staalenhoef Architecten, eerder dan de andere genomineerde woonhuizen: het duinhuis aan de Strandweg bij Buren op Ameland, de royale woning aan de Ee in Leeuwarden en de uitbreiding van een spultsje tot een echte woning in Mûnein. De herinrichting van de monumentale boerderij Attemasate in Gaastmeer verdient zeker veel waardering, maar dat zijn de specialisten van J.O.N.G. Architecten uit Lemmer ook wel aan zichzelf verplicht.

Van de institutionele projecten vallen de museale op: de uitbreiding van Vijversburg in Tytsjerk met in het park gevleide glazen armen tot bezoekerscentrum en Obe, het taalpaviljoen met tribune op het Oldehoofsterkerkhof in Leeuwarden.

Het zorgappartementengebouw It Noard in Oentsjerk is wat bonkig, evenals het multifunctioneel dorpscentrum It Werflân van Rottevalle. Mooi geleed maar wel erg gesloten is het ROC van de Friese Poort voor de uniformberoepen in de Egelantierstraat in Leeuwarden.

loading

Heel open en transparant is juist de nieuwe afdeling spoedeisende hulp van het Medisch Centrum Leeuwarden en eenzelfde doorzichtigheid kreeg het Technasium dat tegen een oude vleugel van de scholengemeenschap Bogerman in Sneek is geplakt.

Hoewel de maatschappelijke betekenis zwaar zou moeten wegen, gaat mijn voorkeur toch uit naar een particulier project: vakantiehuis ’t Kulkje in Duinkersoord op Vlieland; levendig opgebouwd met facetten, als een donker kristal in het duin.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct