Dit gebeurde er op de brug van rampschip MSC Zoe: 'Containers glijden voor hun ogen de Noordzee in'

Als de Italiaanse kapitein een uur na middernacht vanaf de brug achterom kijkt, ziet hij op zijn dek beschadigde containers. Dat er dan al tientallen missen, is hem ontgaan.

Op nieuwjaarsdag 2019 is er in het Kanaal nog niets aan de hand. De MSC Zoe beweegt zich in noordwestelijke richting. Er staat windkracht 4. Bremerhaven is de volgende dag de laatste tussenstop richting de Poolse havenplaats Gdansk. Aan boord van de Zoe zijn 8062 containers, opgepikt in Azië, veelal bestemd voor Gdansk. Vanaf daar gaat de lading over op kleinere containerschepen. De MSC Zoe is te groot om alle havens rondom de Baltische Zee aan te doen.

Lees ook | Onderzoeksraad voor Veiligheid: vaarroutes boven Wadden risicovol, kans op herhaling MSC Zoe-ramp groot

De bemanningssamenstelling is een mix tussen ervaring en ambitie. De 64-jarige Italiaanse kapitein is de nestor. Hij is al ruim 45 jaar in dienst van MSC, waar hij begon als deck cadet , trainee. Hij stapt begin november 2018 voor het eerst aan boord van de Zoe. Wel heeft hij ervaring met vergelijkbare containerschepen.

De drie officieren aan boord zijn een stuk jonger: 24, 31 en 33 jaar. Voor de derde stuurman is het zijn eerste tocht met de Zoe. De 22-koppige crew kent elkaar zo’n twee maanden, sinds ze als groep zijn opgestapt in Singapore.

Wind haalt aan , kracht 8 of 9

De bemanning van de MSC Zoe werkt in ploegen. De ladingen worden gecontroleerd en afgevinkt in het logboek, de weersverwachtingen worden geprint en nauwkeurig gelezen. Er komt een noordwesterstorm aan, melden de kustwachten van Nederland en Duitsland. Windkracht 8 of 9 en golven tot 7,5 meter hoog.

Rond het middaguur geven ze een stormalarm af voor het zuidelijke gedeelte van de Noordzee. Niets speciaals, het stormt wel vaker op zee.

Rond zevenen pakken ze ter hoogte van Texel de zuidelijke route naar Bremerhaven. De route is korter dan de noordelijke route. En tijd is geld.

Het is dan al ploeteren voor de roerganger. Hij heeft even daarvoor het roer overgenomen van de automatische piloot. De wind haalt aan, kracht 9 wordt gemeten. Het schip schommelt, tot hoeken van 10 graden, ervaren ze op de brug.

Tientallen beschadigde containers

Rond een uur of elf begint de Zoe te kantelen. Het schip slaat op hol, rapporteren crewleden achteraf. Het schip maakt voor hun gevoel rollende hoeken tot 30 graden. Dwarsscheepse golven brengen het schip op tilt. In de fitnessruimte glijden de fitnessapparaten van hun plek, op de brug vliegt een printer door de lucht.

Hoewel de kapitein de eerste uren van de avond geen dienst heeft, bemoeit hij zich nu met de gang van zaken op de brug. Het is alle hens aan dek om het schip op koers te houden. Ze zijn zo met het schip bezig, dat ze nog niet in de gaten hebben dat ze al uren containers aan het verliezen zijn.

Pas een uur na middernacht kijkt de kapitein naar zijn achterdek. Het is aardedonker, maar de Italiaan merkt op dat niet alle containers op de juiste plaats staan. De tweede officier zet het dek in het licht met een krachtige seinlamp. De ramp die zich al de hele avond afspeelt, staat plots in de schijnwerpers.

Ze zien tientallen beschadigde containers. Bemanningsleden trekken eropuit om een eerste balans op te maken. Zij zien dat containers kapot langs de boorden hangen. Dat er veel containers missen, hebben ze nog niet door. De derde stuurman seint het hoofdkantoor in, de autoriteiten worden nog niet geïnformeerd.

Donker en gevaarlijk

Even later voltrekt de finale van de ramp zich voor hun neus. Vanaf de brug zien ze hoe vlak voor hen tientallen containers in het water glijden. Ze schatten dat het er zo’n dertig zijn en lichten de Duitse autoriteiten in.

Later blijkt dat alleen in hun zicht al 88 containers in de Noordzee verdwijnen. In die containers zitten ook duizenden lithium ion-batterijen en zakken peroxide, een bijtende stof die wordt gebruikt voor het maken van plastic.

De kapitein verlegt de koers met 240 graden. Hij gooit de kop in de wind en mindert vaart, naar twee knopen per uur. De bemanning wil de schade opmaken, maar het is voor hen te donker en te gevaarlijk om zich veilig tussen de containers te bewegen. Ze merken direct op dat ze twee containers met gevaarlijke stoffen missen.

Een derde container, met piepschuim bolletjes, hangt opengereten over stuurboord. Bemanningsleden zien dat sjormateriaal is gebroken, overal liggen delen van het spanmateriaal dat de containers had moeten redden van de zee.

Pas als het licht is, zien de bemanningsleden wat ze ’s nachts hadden willen zien. Ze verloren in vijf uur tijd 342 containers en 3257 ton aan lading.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct